Πως αλλάζουν τα νοήματα από γλώσσα σε γλώσσα. Τα ψυχολογικά νοήματα. Τι φοβερό ήχο έχει η λέξη "γκρεμός" που στα Αγγλικά μεταφράζεται ως "precipice". Εν τω μεταξύ, η εντελώς διαφορετική λέξη "cliff" μεταφράζεται στα Ελληνικά επίσης ως "γκρεμός". Οι λέξεις "precipice" και "cliff" όμως, στο Αγγλόφωνο αυτί έχουν πολύ διαφορετικές έννοιες και πρακτικά και συναισθηματικά.
"Precipice" είναι ο επικίνδυνος και άγριος γκρεμός από τον οποίον πέφτεις και τσακίζεσαι. "Cliff" είναι οι νωχελικοί λόφοι που κάπου σταματάνε να ανεβαίνουνε και τελειώνουν, ίσως και απότομα.
Φερ' ειπείν, ξέρουμε πως τελειώνει η Αγγλική καταπράσινη εξοχή του Κεντ στο Ντόβερ: Κομμένη σαν από μαχαίρι, και η θάλασσα του Αγγλικού Καναλιού (ή "Μάγχη" όπως την λένε οι βάτραχοι της άλλης ακτής) καμιά εκατοσταριά μέτρα παρακάτω. Εμείς δεν το λέμε καν "γκρεμό". Το λέμε "Tα άσπρα βράχια του Ντόβερ". Στα Αγγλικά όμως λέγεται "The white cliffs of Dover".
Στην Ελλάδα δεν έχουμε cliffs, έχουμε γκρεμούς, γιατί δεν έχουμε ευγενείς κυματιστές πεδιάδες γεμάτες γρασίδι που να υψώνονται σιγά-σιγά πριν βουτήξουν πάλι προς τα κάτω... Την ψυχολογία της συναισθηματικής έκφρασης της λέξης "cliff" δεν την έχουμε ούτε αυτή. Γι αυτό και οι εφημερίδες στην Ελλάδα μιλάνε για "Δημοσιονομικό Γκρεμό" και όχι "Fiscal Cliff" όταν προσπαθούν να εξηγούν τι συμβαίνει στις ΗΠΑ αυτές τις μέρες.
Όμως η απόδοση της λέξης "cliff" δεν είναι το μόνο που λείπει από τα Ελληνικά για να κατανοηθεί η νοοτροπία του τι γίνεται στις ΗΠΑ και γιατί έγινε. Άλλα πράγματα που λείπουν από το Ρωμαίικο μυαλό είναι η αίσθηση ευθύνης και ο αυτοέλεγχος της χώρας μέσω των νόμων της. Ο σεβασμός των νόμων υπό την έννοια ότι δεν αλλάζουν όποτε μας συμφέρει για το σήμερα κι ας γκρεμιστεί το αύριο. Γι αυτό, απ' ότι καταλαβαίνω πρόσφατα, έχει παρεξηγηθεί αρκετά το πρόβλημα του Αμερικανικού Fiscal Cliff. Κατ' αρχάς δεν είναι "πρόβλημα", αλλά, "ευκαιρία".
Ευκαιρία, χτισμένη μέσα στους νόμους, και συνάμα αυτο-απαγόρευση για να αποφευχθεί καταστροφή στυλ Ελλάδας.
Απλά, οι νόμοι απαγορεύουν στην κυβέρνηση να δανείζεται πάνω από ένα συνολικό άλφα ποσό, σε συνδυασμό με το εθνικό προϊόν και εθνικό πλούτο. Επιβάλει στην κυβέρνηση την υπεύθυνη διαχείριση της οικονομίας, έστω κι αν αυτό συνεπάγεται ελεγχόμενη ή όχι ύφεση της οικονομίας, ώστε ποτέ να μην φτάσει να χρωστάει περισσότερα από όσα μπορεί να ξεπληρώσει. Αν δεν φερθεί υπεύθυνα και φτάσει τον μάξιμουμ επιτρεπτό δανεισμό, είτε πρέπει να αναθεωρήσει τα έξοδα και τα έσοδα μέσα στα πλαίσια επιτρεπτά από τον νόμο, ή ο νόμος αυτόματα θα επιβάλει μέτρα λιτότητας για να διορθώσει το υπερβολικό ποσοστό δανεισμού.
Όλα όσα ακούγατε τις προάλλες σχετιζόντουσαν με το αν ο νόμος θα πει στην κυβέρνηση τι να κάνει της αρέσει δεν της αρέσει, ή αν η κυβέρνηση θα έπαιρνε μέτρα μόνη της για να τηρήσει το γράμμα και πνεύμα του νόμου.
Ξέρω. Αλαμπουρνέζικα.
Πως αλλιώς να εξηγήσω... Να... Σκεφτείτε ότι ο Αντρίκος έλεγε στον Τσοβόλα να τα δώσει όλα και ο Τσοβόλας απαντούσε, συγγνώμη πρόεδρε αλλά ο νόμος δεν το επιτρέπει (θα μου πείτε ίσως και να το είπε και να έλαβε την απάντηση από τον πρόεδρο ότι "ο νόμος είμαι εγώ ρε Τσοβόλα -τσακίσου ρε και δώσε πεσκέσια!")
Ή... τώρα που φτάσαμε εκεί που φτάσαμε, οι μεν προσπαθούσαν να περάσουν μέτρα και ο άλλος έκανε τσαμπουκά και έλεγε δε πλερώνουμε δεκάρα. Ο "άλλος" στο παράδειγμά μας είναι εκείνος που θα άφηνε την οικονομία να πηδήξει από το Ελληνικό Fiscal Cliff. Το ωραίο είναι ότι σε εμάς αυτά τα έλεγε κάποιος που αυτοπλασάρεται για "αριστερός" ενώ στις ΗΠΑ παρά λίγο να πηδήξουνε το cliff λόγω των "δεξιών". Πράγμα που προτείνει ότι το να πηδήξει μια χώρα από το cliff το θέλει η αντιπολίτευση, είτε είναι "αριστερή" είτε "δεξιά".
Ο κοσμάκης φυσικά δεν θέλει ούτε ψηλότερους φόρους ούτε μειωμένα κρατικά έξοδα. Οπότε η αντιπολίτευση, είτε είναι "αριστερή" είτε "δεξιά", για να σηκώσει τα ποσοστά της, φωνάζει αυτά που θέλει να ακούσει ο κόσμος (ξέροντας βέβαια ότι δεν πρόκειται να γίνουν στην πραγματικότητα -και μένει με τα σηκωμένα ποσοστά). Αυτά περί ιδεολογιών και ταξικών αγώνων.
Διότι, ο μόνος τρόπος να αναχαιτιστεί ο δανεισμός πέραν ενός επιτρεπτού ποσοστιαίου ορίου είναι να αυξηθούν φόροι και να μειωθούν κρατικά έξοδα. Όσο πιο πολύ καθυστερεί μια χώρα τον αυτοέλεγχο του δανεισμού τόσο σκληρότερα τα μέτρα όταν αναγκαστεί να το κάνει. Ή όταν την αναγκάσουν να το κάνει, θέλει δε θέλει, χτυπιέται κάτω δε χτυπιέται.
Οι ΗΠΑ το έχουν γραμμένο, χαραγμένο, στον βράχο των νόμων τους.
"Precipice" είναι ο επικίνδυνος και άγριος γκρεμός από τον οποίον πέφτεις και τσακίζεσαι. "Cliff" είναι οι νωχελικοί λόφοι που κάπου σταματάνε να ανεβαίνουνε και τελειώνουν, ίσως και απότομα.
Φερ' ειπείν, ξέρουμε πως τελειώνει η Αγγλική καταπράσινη εξοχή του Κεντ στο Ντόβερ: Κομμένη σαν από μαχαίρι, και η θάλασσα του Αγγλικού Καναλιού (ή "Μάγχη" όπως την λένε οι βάτραχοι της άλλης ακτής) καμιά εκατοσταριά μέτρα παρακάτω. Εμείς δεν το λέμε καν "γκρεμό". Το λέμε "Tα άσπρα βράχια του Ντόβερ". Στα Αγγλικά όμως λέγεται "The white cliffs of Dover".
Στην Ελλάδα δεν έχουμε cliffs, έχουμε γκρεμούς, γιατί δεν έχουμε ευγενείς κυματιστές πεδιάδες γεμάτες γρασίδι που να υψώνονται σιγά-σιγά πριν βουτήξουν πάλι προς τα κάτω... Την ψυχολογία της συναισθηματικής έκφρασης της λέξης "cliff" δεν την έχουμε ούτε αυτή. Γι αυτό και οι εφημερίδες στην Ελλάδα μιλάνε για "Δημοσιονομικό Γκρεμό" και όχι "Fiscal Cliff" όταν προσπαθούν να εξηγούν τι συμβαίνει στις ΗΠΑ αυτές τις μέρες.
Όμως η απόδοση της λέξης "cliff" δεν είναι το μόνο που λείπει από τα Ελληνικά για να κατανοηθεί η νοοτροπία του τι γίνεται στις ΗΠΑ και γιατί έγινε. Άλλα πράγματα που λείπουν από το Ρωμαίικο μυαλό είναι η αίσθηση ευθύνης και ο αυτοέλεγχος της χώρας μέσω των νόμων της. Ο σεβασμός των νόμων υπό την έννοια ότι δεν αλλάζουν όποτε μας συμφέρει για το σήμερα κι ας γκρεμιστεί το αύριο. Γι αυτό, απ' ότι καταλαβαίνω πρόσφατα, έχει παρεξηγηθεί αρκετά το πρόβλημα του Αμερικανικού Fiscal Cliff. Κατ' αρχάς δεν είναι "πρόβλημα", αλλά, "ευκαιρία".
Ευκαιρία, χτισμένη μέσα στους νόμους, και συνάμα αυτο-απαγόρευση για να αποφευχθεί καταστροφή στυλ Ελλάδας.
Απλά, οι νόμοι απαγορεύουν στην κυβέρνηση να δανείζεται πάνω από ένα συνολικό άλφα ποσό, σε συνδυασμό με το εθνικό προϊόν και εθνικό πλούτο. Επιβάλει στην κυβέρνηση την υπεύθυνη διαχείριση της οικονομίας, έστω κι αν αυτό συνεπάγεται ελεγχόμενη ή όχι ύφεση της οικονομίας, ώστε ποτέ να μην φτάσει να χρωστάει περισσότερα από όσα μπορεί να ξεπληρώσει. Αν δεν φερθεί υπεύθυνα και φτάσει τον μάξιμουμ επιτρεπτό δανεισμό, είτε πρέπει να αναθεωρήσει τα έξοδα και τα έσοδα μέσα στα πλαίσια επιτρεπτά από τον νόμο, ή ο νόμος αυτόματα θα επιβάλει μέτρα λιτότητας για να διορθώσει το υπερβολικό ποσοστό δανεισμού.
Όλα όσα ακούγατε τις προάλλες σχετιζόντουσαν με το αν ο νόμος θα πει στην κυβέρνηση τι να κάνει της αρέσει δεν της αρέσει, ή αν η κυβέρνηση θα έπαιρνε μέτρα μόνη της για να τηρήσει το γράμμα και πνεύμα του νόμου.
Ξέρω. Αλαμπουρνέζικα.
Πως αλλιώς να εξηγήσω... Να... Σκεφτείτε ότι ο Αντρίκος έλεγε στον Τσοβόλα να τα δώσει όλα και ο Τσοβόλας απαντούσε, συγγνώμη πρόεδρε αλλά ο νόμος δεν το επιτρέπει (θα μου πείτε ίσως και να το είπε και να έλαβε την απάντηση από τον πρόεδρο ότι "ο νόμος είμαι εγώ ρε Τσοβόλα -τσακίσου ρε και δώσε πεσκέσια!")
Ή... τώρα που φτάσαμε εκεί που φτάσαμε, οι μεν προσπαθούσαν να περάσουν μέτρα και ο άλλος έκανε τσαμπουκά και έλεγε δε πλερώνουμε δεκάρα. Ο "άλλος" στο παράδειγμά μας είναι εκείνος που θα άφηνε την οικονομία να πηδήξει από το Ελληνικό Fiscal Cliff. Το ωραίο είναι ότι σε εμάς αυτά τα έλεγε κάποιος που αυτοπλασάρεται για "αριστερός" ενώ στις ΗΠΑ παρά λίγο να πηδήξουνε το cliff λόγω των "δεξιών". Πράγμα που προτείνει ότι το να πηδήξει μια χώρα από το cliff το θέλει η αντιπολίτευση, είτε είναι "αριστερή" είτε "δεξιά".
Ο κοσμάκης φυσικά δεν θέλει ούτε ψηλότερους φόρους ούτε μειωμένα κρατικά έξοδα. Οπότε η αντιπολίτευση, είτε είναι "αριστερή" είτε "δεξιά", για να σηκώσει τα ποσοστά της, φωνάζει αυτά που θέλει να ακούσει ο κόσμος (ξέροντας βέβαια ότι δεν πρόκειται να γίνουν στην πραγματικότητα -και μένει με τα σηκωμένα ποσοστά). Αυτά περί ιδεολογιών και ταξικών αγώνων.
Διότι, ο μόνος τρόπος να αναχαιτιστεί ο δανεισμός πέραν ενός επιτρεπτού ποσοστιαίου ορίου είναι να αυξηθούν φόροι και να μειωθούν κρατικά έξοδα. Όσο πιο πολύ καθυστερεί μια χώρα τον αυτοέλεγχο του δανεισμού τόσο σκληρότερα τα μέτρα όταν αναγκαστεί να το κάνει. Ή όταν την αναγκάσουν να το κάνει, θέλει δε θέλει, χτυπιέται κάτω δε χτυπιέται.
Οι ΗΠΑ το έχουν γραμμένο, χαραγμένο, στον βράχο των νόμων τους.
Στην Ελλάδα απλά το είχαμε γραμμένο.
Βλέπαν όλοι κινδύνους ψηλά στον γκρεμό,
ο περίπατος, άκρη-άκρη, ευχάριστος όμως,
είχαν γλιστρήσει και σπάσει κεφάλια αρκετά,
ένας Δούξ ευγενής, και παμπόλλοι αστοί, που 'χαν πέσει 'κει κάτω αράδα
Οι χωριανοί τελικά, είπαν όλοι πως πια, κάτι θα πρέπει να γίνει!
τα σχέδιά τους καλά, μα τα δυό τους κοντά, τό 'να τ' άλλο διόλου δε μοιάζαν:
μερικοί θέλαν φράχτη, άκρη-άκρη στον γκρεμό 'κει ψηλά,
άλλοι, ασθενοφόρο, να είν' κάτω, στην πεδιάδα.
