Μα που είναι όλοι;!
Ο Ενρίκο Φέρμι, Νόμπελ Φυσικής 1938, ήταν Ιταλός και πολιτογραφημένος Αμερικανός φυσικός, γνωστός ως ο δημιουργός του πρώτου τεχνητού πυρηνικού αντιδραστήρα στον κόσμο, του Chicago Pile-1, και μέλος του Σχεδίου Μανχάταν. Έχει χαρακτηριστεί ως ο «αρχιτέκτονας της πυρηνικής εποχής» και ο «αρχιτέκτονας της ατομικής βόμβας», εργαζόμενος με άλλους φυσικούς στην Ομάδα του Ρόμπερτ Οπενχάιμερ στο Λος Άλαμος του Νέου Μεξικού.
Κατά την διάρκεια μιας συζήτησης το 1950 με συναδέλφους στου οποίους συμπεριλαμβανόταν και ο φυσικός Εμίλ Κονοπίνσκι ο οποίος και διαιώνισε την συζήτηση αυτή στην κοινή γνώση, ο Ενρίκο Φέρμι έκανε μια ερώτηση μεταξύ σοβαρού και αστείου.
Ο Φέρμι ρώτησε: «Μα που είναι όλοι;»
“But
where is everybody?”
Και αυτή η ερώτηση έμεινε στην ιστορία της Επιστήμης ως «Το Παράδοξο του
Φέρμι»
"The Fermi paradox”
Το παράδοξο του Φέρμι είναι η ασυμφωνία μεταξύ της έλλειψης απόδειξης για την ύπαρξη προηγμένης εξωγήινης ζωής και της προφανώς υψηλής πιθανότητας ύπαρξής της.
Και εδώ βρίσκεται το ενδιαφέρον το οποίο ο νους ενός απλού ανθρώπου αδυνατεί να το «χωρέσει».
Το παράδοξο δεν ρωτά αν υπάρχουν ή όχι είδη ζωής και προηγμένοι πολιτισμοί έξω από την Γη. Αυτό η επιστήμη το παίρνει σαν δεδομένο πλην αδύνατο να βεβαιωθεί. Μάλιστα, πολλοί επιστήμονες πιστεύουν ότι στην ύπαρξη και εξέλιξη του Σύμπαντος η εξέλιξη αυτή τείνει πάντα προς την ζωή δια της οποίας το Σύμπαν αποκτά αυτοσυνειδητοποίηση της ύπαρξης του (ομάδες δισεκατομμυρίων δισεκατομμυρίων ατόμων τα οποία μαζί συνεργαζόμενα καθώς χτίζουν μια μονάδα ενός είδου ζωής, έναν άνθρωπο φερ' ειπείν, συλλογικά σκεπτόμενα, εξετάζουν την προέλευση και την εξέλιξη αυτών των ίδιων των ατόμων).
(Δηλαδή, όταν εμείς που αποτελούμαστε από άτομα σπουδάζουμε στην φυσική το τι είναι άτομα, σε μια πολύ πραγματική επιφάνεια είμαστε άτομα που αναλύουν την φυση του ίδιου του εαυτού τους)
Η ζωή που εξελίσεται σε μικρόβια, αμοιβάδες κλπ., θεωρείται, λογικά, πολύ διαδεδομένη, τα ζώα θεωρούνται σπανιότερα και οι τεχνολογικοί πολιτισμοί σπάνιοι --όμως ένας πολιτιμός δεν είναι απαραίτητο να είναι τεχνολογικός για να είναι προηγμένος.
Το παράδοξο του Φέρμι εξηγεί ότι λόγω των ασύλληπτα, για τον άνθρωπο, τρομακτικά μεγάλων αποστάσεων στον χώρο αλλά και στον χρόνο του σύμπαντος, σε συνδυασμό με την ύπαρξη και κινητικότητα ειδών ζωής όπως εμείς, είναι πρακτικά αδύνατο για είδη ζωής σε διαφορετικά αστρικά συστήματα να αντιληφθούν την ύπαρξη άλλων σε άλλα αστρικά συστήματα, πόσο μάλλον να τους συναντήσουν.
Ένα απλό παράδειγμα: Το κοντινότερό μας άστρο, Πρόξιμα Κένταυρος, απέχει από εμάς 4,2 έτη φωτός. Τα σημερινά διαστημόπλοιά μας, που μπορούν να αναπτύξουν ταχύτητα 28.000 χιλιόμετρα την ώρα (7,8 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο) χρειάζονται πάνω από 40.000 χρόνια για να φτάσουν στο Πρόξιμα Κένταυρος. Ο Γαλαξίας μας, ένας από δισεκατομμύρια γαλαξίες στο σύμπαν, έχει διάμετρο περίπου 100.000 έτη φωτός. Τα διαστημόπλοιά μας, για να ταξιδέψουν ένα 20% μόνο της διαμέτρου του γαλαξία μας χρειάζονται διακόσια εκατομμύρια χρόνια. Περίπου ένα δισεκατομμύριο χρόνια για να ταξιδέψουν από την μια άκρη του γαλαξία μας στην άλλη.
Ο Φέρμι, και η φυσική, προτείνει ότι η επαφή μεταξύ πολιτισμών, ακόμα και η γνώση ύπαρξής τους, είναι αδύνατη. Δεν πρόκειται ποτέ να τους συναντήσουμε, και μάλλον δεν πρόκειται να γνωρίσουμε ποτέ αν υπάρχουν καν.
«Η πραγματικότητα μας αναγκάζει να αντιμετωπίσουμε μια αλήθεια που αποφεύγουμε πάση θυσία. Το παράδοξο του Φέρμι. Πού είναι όλοι; Γιατί δεν μας επισκέπτονται; Γιατί δεν ανιχνεύουμε τα ραδιοσήματά τους με τα ραδιοτηλεσκόπιά μας; Ίσως η απάντηση είναι απλή και θλιβερή. Είναι όλοι παγιδευμένοι στα 'νησιά' τους, στους πλανήτες τους, όπως ακριβώς κι εμείς. Ίσως υπάρχουν εκατομμύρια πολιτισμοί στον Γαλαξία μας. Αλλά η μέση απόσταση μεταξύ των πολιτισμών θα μπορούσε να είναι 1.000 ή 2.000 έτη φωτός. Τα διαστημόπλοιά μας, ανιχνευτές που εκτοξεύτηκαν το 1977, πριν από 48 χρόνια, Voyager 1 και Voyager 2, μόλις τώρα πέρασαν το ορόσημο της Μίας Ημέρας Φωτός απόσταση από τη Γη. Μια μέρα-φωτός 48 χρόνια, 365 μέρες-φωτός 48 x 365 = 17.520. Για να διανύσουν ένα μόνο Έτος Φωτός, 25% της απόστασης προς το κοντινότερό μας άστρο, χρειάζονται άλλα 17.520 χρόνια. Το κοντυνότερό μας άστρο, ο γείτωνας μας, απέχει 4,2 έτη φωτός. Με την ταχύτητα των Voyager (περίπου 61.000 χλμ την ώρα ή 17 χλμ το δευτερόλεπτο): 73.600 χρόνια.»
«Η απεραντοσύνη και οι αποστάσεις σε χώρο και χρόνο δεν είναι ένας μεγάλος ωκεανός που περιμένει ηρωικούς εξερευνητές με τα πλοία τους. Είναι ένα απαγορευτικό φράγμα.»
«Αν ένας πολιτισμός διπλα μας, στο διπλανό μας άστρο μας στείλει ένα μήνυμα στη ταχύτητα του φωτός να μας πει 'Γειά-χαρά, παιδιά!' το μήνυμα θα κάνει 4,2 χρόνια να φτάσει σ' εμάς και η απάντησή μας 'Τι χαμπάρια, ρε;' θα πάρει άλλα 4,2 χρόνια να την διαβάσουνε.»
~~~
Αλλά, πέρα από τις αποστάσεις στον χώρο και στον χρόνο υπάρχει και ένας άλλος παράγοντας:
Η πραγματική μας ερώτηση την οποία κάνουμε, δεν είναι αν υπάρχει ζωή πέρα από την Γη. Είναι αν υπάρχει ζωή πέρα από την Γη όπως εμείς γνωρίζουμε την ζωή ("Life as we know it"). Όχι γενικά «ζωή», αλλά ζωή όπως την γνωρίζουμε, όπως την κατανοούμε. Δεν μπορούμε να αναγνωρίσουμε «ζωή» η οποία να είναι βασισμένη σε βιολογία την οποία δεν γνωρίζουμε και δεν κατανοούμε. Δεν ξέρουμε καν τι θα ήταν ζωή την οποία δεν κατανοούμε ότι μπορεί να υπάρχει. Δεν υπάρχει καν συμφωνία ανάμεσά μας, επιστημονική ή φιλοσοφική ως προς τον προσδιορισμό του τι είναι ζωή. Όμως η πιθανότητα του να υπάρχει ζωή την οποία να μην έχουμε την δυνατότητα ή απλά την γνώση για να την κατανοήσουμε, ή να την ανιχνεύσουμε, είναι περισσότερο από σίγουρο: είναι δεδομένο.
Θα μου πείτε, μα βάση ποιου σκεπτικού να πιστέψουμε, χωρίς απόδειξη, ότι υπάρχει ζωή έξω από την Γη; Μα, ρε παιδιά, εδώ πιστεύουμε και λιβανίζουμε και σταυροκοπιόμαστε χωρίς καμια απόδειξη ότι ένας γέρος στον ουρανό έφτιαξε όλο αυτό το σύμπαν μόνο για μας, σε έξι μέρες, οταν βαρέθηκε να είναι μόνος του, και να μην πιστέψουμε κάτι το πολύ απλούστερο και λογικότερο: πως ότι έγινε εδώ έγινε κι' αλλού; Ότι, ομάδες ατόμων έχτισαν μόρια, κύτταρα, ζωικό ον, με εγκέφαλο, και άρχισαν να σκέπτονται.
Τώρα βέβαια φτάνουμε στο ζουμί της υπόθεσης. Τι είναι αυτό που μας πείθει ότι η ζωή όπως την γνωρίζουμε («Εμείς») δεν είναι απλά ένα αποτυχημένο πείραμα της τυχαίας φυσικής εξέλιξης και στην πραγματικότητα δεν είμαστε παρά ένα κοσμικό καλαμπούρι καταδικασμένο από την τυχαία φύση μας σε αυτοκαταστροφή επειδή αλληλοσκοτωνόμαστε συνεχώς και δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε σε τίποτα;
Κοιτάξτε, άλλωστε, πόσο αδιαισθητικός είναι o ανθρωπος: πόσο δύσκολο είναι απλά και το να επικοινωνούμε μεταξύ μας: Αίσθηση πρέπει να μετατραπεί σε σκέψη, σκέψη σε γλώσσα, γλώσσα σε ηχητικά κύματα, ηχητικά κύματα σε γλώσσα, γλώσσα σε σκέψη, σκέψη σε αίσθηση. Και υπάρχουν εκατοντάδες γλώσσες και διάλεκτοι, και κουλτούρες. Πόσο πιο απλή και βιώσιμη και ακριβής είναι η επικοινωνία για πιθανά είδη ζωής που ενώνουν τις αισθήσεις τους με τηλεπάθια χωρίς την ανάγκη της ανθρώπινης κάκιστης επικοινωνίας και παρεξηγήσεων! Εμείς χρειαζόμαστε αρσενικό-θηλυκό για διαιώνιση αντί διαχωριστική αναπαραγωγή ενός φύλου. Και, η ζωή μας των περίπου 80 περιστροφών γύρω από το άστρο μας δεν είναι παρά ένα «δευτερόλεπτο» στον κοσμικό χρόνο, σαν μια σπίθα που λάμπει και σβήνει. Εμείς χρειαζόμαστε καύσιμα που έρχονται σαν τροφή την οποία πρέπει να βρούμε και να ετοιμάσουμε για κατανάλωση, και, μετά αφήνουμε πίσω μας απόβλητα, πιπί-κακά και εκπνοή. Συν, η ύπαρξή μας είναι μια ιστορία πολέμων, φόνων, βασανιστηρίων, ρατσισμού μεταξύ μας… συν, η συνεχής αλλαγή της σύστασης της βιόσφαιρας από ενέργειές μας την καθιστά μη-βιώσιμη στην μακρά πνοή για το είδος μας. Αυτό που λέμε «τέχνη» και «λογοτεχνία» δεν είναι παρά φαντασιώσεις του πως θα θέλαμε να ήταν η ζωή. Περνάμε την ζωή μας με φαντασιώσεις, διαβάζοντας νουβέλες και κοιτάζοντας σινεμά και τηλεόραση για να ξεφύγουμε από την πραγματικότητα της ζωής μας. Η ικανότητα να οραματιζόμαστε εκείνο που ορίζουμε ως όμορφο μας χρησιμεύει όχι για να χτίσουμε αλήθεια αλλά να δραπετεύσουμε στην φαντασία, στους ευσεβείς πόθους. Ζούμε σε συνεχή και πλήρη άρνηση της πραγματικότητας και χρεαζόμαστε έναν θεό που εφηύραμε για να ειμαστε πιο σίγουροι ότι ο γονιός θα μας φροντίσει αντί να φροντίσουμε εμείς τους εαυτούληδές μας και το περιβάλλον μας. Είμαστε ύλη σαν αυτή που τα όνειρα χτίζει, και η ζωούλα μας κλείνει τον κύκλο με έναν ύπνο.
Η φύση, το σύμπαν, σίγουρα πρέπει να έχει εξελίξει άλλα, πολύ περισσότερο βιώσιμα και θετικά είδη ύπαρξης, αλλού, σε άλλο χώρο, σε άλλο χρονικό πλαίσιο, με πολύ αξιόλογη κοινωνική συνοχή και έλεγχο της επίρροής της εξέλιξής τους. Είδη ζωής τα οποία εμάς μπορεί να μας δουν σαν ένα καρκίνωμα από το οποίο πρέπει να λυτρώσουν την βιόσφαιρα της Γης για να λυτρώσουν από μας όλα τα άλλα είδη ζωής της Γης.
Άλλωστε, τι μπορει να μας πείσει ότι η εξέλιξή μας δεν πήγαινε μια χαρά, αλλά, ξαφνικά επιταχύνθηκε με παρανοϊκή ταχύτητα πέρα από τις ικανότητές μας να την παρακολουθήσουμε και να την ελέγξουμε σαν κοινωνία από τον δέκατο ένατο αιώνα.
Γιατί να μην ισχύει ότι κάπου γύρω στον δέκατο ένατο αιώνα, ή στον εικοστό αιώνα η αρμονία μεταξύ εξέλιξης του πολιτισμού μας και εξέλιξης του νου μας έχασαν την αμοιβαία αντιστοιχία μεταξύ τους και ο νους δεν μπορεί πλέον να παρακολουθήσει και να ελέγξει την τεχνολογία και τις δυνατότητες που μας παρέχει; Το να περιμένουμε ότι θα διαχειριστουμε την τεχνολογία μας είναι ίσως σαν να ζητάμε από ένα παιδάκι 4 χρονών να οδηγήσει αυτοκίνητο στους αυτοκινητόδρομους.
- Ομάδα ίδιας γλώσσας ενώ οι άλλοι μιλάνε διαφορετικές γλώσσες,
- Ομάδα ίδιου χρώματος δέρματος ενώ οι άλλοι έχουν διαφορετικό χρώμα δέρμα,
- Ομάδα αρσενικών έναντι ομάδας θηλυκών,
- Ομάδα μιας σεξουαλικής προτίμησης έναντι ομάδων διαφορετικών σεξουαλικών προτιμήσεων,
- Ομάδα που πιστεύει σε μια θρησκεία ή κοσμοθεωρία, έναντι ομάδων διαφορετικών πίστεων,
- Ομάδα που πιστεύει στην επικράτηση του ισχυρότερου έναντι ομάδας ισότητας και αλληλοβοήθειας,
- Ομάδα από ίδια γεωγραφική προέλευση, έναντι των «ξένων» από «αλλού»,
- Ομάδα εκείνων που πιστεύουν ότι έχουν δίκιο έναντι όλων των άλλων που κάνουν «λάθος»,
- Κλπ., κλπ…
Όλες οι παραπάνω ομάδες μπλεγμένες σε ομάδες και υπο-ομάδες σε ένα κοινωνικό σύμπλεγμα άρνητικότητας και απόστασης.
Ο γελοίος, παιδαριώδης και λυπηρός τρόπος, ιδίως, με τον οποίον διαχειριζόμαστε το καινούργιο φρούτο της κοινωνικής δικτύωσης και της τεχνητής (άνευ-νόησης) νοημοσύνης την τελευταία εικοσαετία δείχνει μάλλον προς το ότι ένώ νομίζουμε στην φαντασία μας ότι χτίσαμε καταπληκτικό πολιτισμό, στην πραγματικότητα είναι πιθανόν να έχουμε ήδη αυτοκαταστραφεί, έχοντας ήδη σκοντάψει και πέσει. Πόση πιθανότητα βλέπετε να έχουμε ήδη φάει τα μούτρα μας, σαν πολιτισμός, και να μην τό 'χουμε πάρει ακόμα χαμπάρι;
απλά γεγονότα:
του κύκλου. Λεπτομέρειες και οδηγείες παρακάτω.
δηλαδή το φως χρειάζεται 100.000 χρόνια για να ταξιδέψει
από την μια άκρη του γαλαξία ως την άλλη.
ένα δευτερόλεπτο για να κάνει εφτάμισι περιστροφές γύρω από την Γη και
ένα δευτερόλεπτο για να φτάσει από την Γη στο φεγγάρι μας,
500 δευτερόλεπτα για να φτάσει από τον ήλιο στην Γη, και,
9.600 δευτερολεπτα για να φτάσει από τον ήλιο στον πλανήτη Ουρανό.)
Αρχίστε να την μεγενθύνετε, να ζουμέρετε, προς τα εκεί που λέει "Orion Arm" (βραχύων Ωρίωνος). Θα δείτε έναν κίτρινο κύκλο που υποδεικνύει την γειτονιά μας του Γαλαξία. Στην κλίμακα της εικόνας, ο κίτρινος κύκλος έχει διάμετρο περιπου 750 έτη-φωτός
Στην κλίμακα της εικόνας, η κίτρινη κουκκίδα έχει διάμετρο περιπου 200 έτη-φωτός (η κουκκίδα είναι εν-πεντακοσιοστό της διαμέτρου του γαλαξία). Μέσα στην κίτρινη κουκκίδα βρίσκεται όλο το ηλιακό μας σύστημα, το άστρο Πρόξιμα Κένταυρος και όλα τα γειτονικά μας άστρα που βρίσκονται μέχρι και ως 100 έτη-φωτός από εμάς, περίπου 10.000 άστρα, με πλανήτες γύρω από τα περισσότερα άστρα. Όλα τα ξεχωριστά άστρα που βλέπουμε στον ουρανό μας την νύχτα βρίσκονται μέσα στην κουκκίδα αυτή (και επίσης βλέπουμε, πίσω από τα ξεχωριστά άστρα, πολύ πολύ μακριά το φωτεινό κέντρο του γαλαξία με εκτομμύρια άστρα τα οποία λόγω της απόστσης τα βλέπουμε σαν ένα φωτεινό νέφος).
ο οποίος είναι ένα σμήνος οκτώ δισεκατομμυρίων δισεκατομμυρίων ατόμων
που βρίσκεται στον μικρό παράδεισο του μικρούτσικου χωριού
Μεταξύ της σοφιστείας και της σοφίας,
το επιτευγμα βρίσκεται στην ανακάλυψη και κατανόηση της αλήθειας.
Όποια και να είναι αυτή.
Η αλήθεια άλλωστε δεν είναι θέμα γνώμης ή προτίμησης.
και, υπάρχει πέρα και ξεχωριστά από προσωπικές αντιλήψεις του χώρου και του χρόνου.
~~~
ΥΓ. Βέβαια, τώρα που σας χάλασα την επιστημονική φαντασία όπου εξωγήινοι έρχονται να κάνουν hot σεξ με τους ανθρώπους, και μετέδωσα την βασικότερη πεποίθηση και εξήγηση της επιστήμης, ότι ποτέ δεν πρόκειται να τους συναντήσουμε, ή να μάθουμε καν αν υπάρχουν… αύριο πρωί-πρωί θα έρθουν τεράστια αστρόπλοια να παρκάρουν πάνω από κάθε μεγαλούπολη του πλανήτη να μας γνωρίσουν δια εισχωρήσεως ιατρικών εξερευνητικών εργαλείων στον πισινό του κάθε πρωθυπουργού, προέδρου, στρατάρχη και θρησκευτικού ηγέτη στην Γη, ξεκινώντας από τον κώλο του Ντόναλντ Τραμπ.
(και φυσικά, θα μιλάνε Αρχαια Ελληνικά)
~~~
