Διάνοια

Πρώτα, πρέπει να χτυπήσεις το χταπόδι στα βράχια 40 με 50 φορές για να το σκοτώσεις
και να μαλακώσει.

Κρεμάμε το χταπόδι στον ήλιο (λιαστός) κυρίως για να μαλακώσει η σάρκα του,
να φύγουν τα περιττά υγρά και να συμπυκνωθεί η γεύση του.
Αυτή η παραδοσιακή τεχνική «ξεραίνει» το χταπόδι εξωτερικά, ενώ διατηρεί την υγρασία εσωτερικά,
κάνοντάς το πιο τρυφερό και νόστιμο στο ψήσιμο.

Χταποδάκι ψητό!

Χταποδάκι ξυδάτο!

~~~

Το χταπόδι υπάρχει σε όλες τις θάλασσες του κόσμου

Το σημερινό χταπόδι υπάρχει για 155 εκατομμύρια χρόνια, και ζούσε με τους δεινόσαυρους,
επί 60 εκατομμύρια χρόνια πριν καν εξαλειφθούν οι δεινόσαυροι.

Για χρονική κλίμακα:
Αν τα 155.000.000 χρόνια που υπάρχει το σημερινό χταπόδι τα δούμε σαν «100 χρόνια»,

ο άνθρωπος υπάρχει «2 μήνες» (250.000 χρόνια).

Στο χταπόδι έχουν δώσει το όνομα
Η Διάνοια της Θάλασσας.
η, όπως το λέει ο Neil deGrasse Tyson:
«Το κοντινότερο σε κάτι 'εξωγήινο' που μπορούμε να βρούμε στην Γη»

Τα χταπόδια παραβιάζουν σχεδόν κάθε κανόνα της βιολογίας. 

Έχουν τρεις καρδιές, μπλε αίμα και εννέα εγκεφάλους. 

Έναν κεντρικό εγκέφαλο και οκτώ μίνι εγκεφάλους στα πλοκάμια τους. 

Κάθε πλοκάμι μπορεί να γευτεί, να αγγίξει

και να πάρει αποφάσεις χωρίς να ζητήσει άδεια από τον κύριο εγκέφαλο. 

Και αν κόψετε ένα πλοκάμι,

μπορεί να ξαναμεγαλώσει πλήρως σε δύο έως τέσσερις μήνες.

Μπορούν να αλλάξουν

το χρώμα, την υφή και το μοτίβο του δέρματός τους σε

λιγότερο από ένα δευτερόλεπτο. Το σώμα τους δεν έχει

κόκαλα, οπότε ουσιαστικά δεν έχουν κανόνες. 

Μπορούν να περάσουν μέσα από μια τρύπα

διαμέτρου δυόμισι εκατοστών.

Τα χταπόδια μπορούν να επεξεργαστούν το RNA τους,

ξαναγράφοντας τις γενετικές τους οδηγίες εν κινήσει.

(Το RNA είναι ένα μονόκλωνο μόριο που χρησιμοποιεί ριβόζη

για τη μετάδοση των δεδομένων για πρωτεϊνική σύνθεση,
ενώ το DNA είναι μια σταθερή, δίκλωνη έλικα που αποθηκεύει γενετικές πληροφορίες.)

Σχεδόν τίποτα άλλο στη Γη δεν μπορεί να το κάνει αυτό.

Είναι επίσης εξαιρετικά έξυπνα, τα χταπόδια,

ικανά να λύνουν γρίφους, να ανοίγουν βάζα με βιδωτό καπάκι,

να δραπετεύουν από ενυδρεία,
ακόμα και να αναγνωρίζουν συγκεκριμένους ανθρώπους.

Ενώ τα δελφίνια διαπρέπουν στην κοινωνική, επικοινωνιακή

και σύνθετη συνεργατική νοημοσύνη,

τα χταπόδια επιδεικνύουν ανώτερες ατομικές, ευέλικτες

και καινοτόμες δεξιότητες επίλυσης προβλημάτων.

Έχουν μνήμη και αναγνώριση αντικειμένων και χώρου.

Όταν βγει από την φωλιά του μπορεί να περάσει πολύ χρόνο ψάχνοντας φαγητό,

δεξιά και αριστερά, κάνοντας έναν πολύπλοκο λαβυρινθώδη γύρο στον βυθό,

αλλά, όταν θελήσει, επιστρέφει στην φωλιά του ακολουθώντας μια ευθεία γραμμή

απο όπου βρίσκεται, αποδεικνύοντας ότι έχει πλήρη αναγνώριση και μνήμη του

που βρίσκεται η φωλιά του σε σχέση με το που βρίσκεται το ίδιο ανά πάσα στιγμή.

Ολόκληρη η γενεαλογία τους διαχωρίστηκε από τη δική μας
πριν από 600 εκατομμύρια χρόνια.
Γι' αυτό είναι τόσο διαφορετικά από οποιοδήποτε άλλο ζώο.

Τα ζώα, γενικά, εμφανίστηκαν για πρώτη φορά στη Γη εδώ και

περίπου 800 έως 600 εκατομμύρια χρόνια πριν σήμερα,

κατά τη διάρκεια της Νεοπρωτεροζοϊκής εποχής,

με τα πρώτα επιβεβαιωμένα απολιθώματα πλασμάτων όπως η Ντικινσόνια

να εμφανίζονται εδώ και περίπου 574 εκατομμύρια χρόνια.

Ενώ τα πρώτα απολιθώματα προέρχονται από την Εδιακαριανή περίοδο, τα στοιχεία DNA

υποδηλώνουν ότι απλά ζώα όπως τα σφουγγάρια μπορεί να εξελίχθηκαν ακόμη νωρίτερα,

ίσως πριν από 800 εκατομμύρια χρόνια.

Τα πρώτα πάνω-από-τρία δισεκατομμύρια χρόνια Ζωής στην Γη,
η Ζωή ήταν μικρόβια.

Τα χταπόδια ήταν από τα πρώτα ζώα του είδους τους
από τα πρώτα ζώα οποιουδήποτε είδους,

ξεκινώντας πριν από 600 εκατομμύρια χρόνια

και φτάνοντας στην σημερινή τους μορφή πριν από 155 εκατομμύρια χρόνια.

Όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί, συμπεριλαμβανομένου του ανθρώπου,

εξελίχθηκαν τυχαία και είναι όλοι εντελώς διαφορετικοί μεταξύ τους

όσο πιο πίσω στον χρόνο διαχωρίστηκε ο κλάδος τους.

Και όλοι έχουν διαφορετικές κατευθύνσεις, εστιάσεις και δεξιότητες νοημοσύνης.

Όταν ο άνθρωπος φτιάχνει χταποδάκι ξυδάτο,

σκέφτεται τουλάχιστον, άραγε, ότι τρώει ένα ζώο το οποίο

πιθανώς να κατανοεί κάποια εκδοχή της ύπαρξης διαφορετικά,

ίσως και με περισσότερη διάυγεια και μεγαλειώδη απλότητα από αυτόν που το τρώει;

Το χταπόδι είναι από τα πιο αγαπημένα μου εδέσματα,

αλλά όταν το τρώω αισθάνομαι την ευγνωμοσύνη για την τροφή

όπως στην κουλτούρα των Λακότα

οι οποίοι ευχαριστούσαν τα θηράματά τους για την τροφή που τους παρήχαν,

ξέροντας ότι μια μέρα θα γίνουν οι ίδιοι τροφή επιστρέφοντας στον Μεγάλο Κύκλο.

Γι' αυτό θέλω ταφή Λακότα.

Τα ερμητικά φέρετρα, ή, η αποτέφρωση φαίνονται αφύσικα

αρνούντας την επιστροφή στην φύση σαν τροφή άλλων,

μετά από μια ζωή τρώγοντας άλλους.

Δυστυχώς, τέτοια φυσική ταφή είναι παράνομη.

Ο τωρινός μας πολιτισμός απαιτεί να γίνω μούμια ή στάχτη.

Δεν συμφωνώ.

Το να επιστρέψω την σάρκα μου στην φύση

είναι το λιγότερο «ευχαριστώ» που μπορώ να προσφέρω.

Κι' αν το δέντρο μπροστά στο παράθυρο της κουζίνας μας

ξέρει ότι καίμε ξύλα στο τζάκι τον χειμώνα,

ελπίζω επίσης να ξέρει ότι μια μέρα

θέλω να θρέψω τις ρίζες του.

Τα δέντρα αισθάνονται και αντιδρούν σε ερεθίσματα,
αλλά το αντίστοιχο νευρικό τους σύστημα παίρνει πολύ χρόνο, ίσως και μέρες,
να στείλει τις αντιδράσεις σε όλο τον κορμο και κλαδιά.
Άραγε το δάσος μπορεί να αισθανθεί ότι ο καπνός που βγαίνει από τις καμινάδες του χωριού
είναι από ξύλα κου καίγονται στην φωτιά;
Άραγε το δάσος αισθάνεται δυσφορία ή και φόβο από τον καπνό από τις καμινάδες;

Ο Μεγάλος Κύκλος της Ζωής.

Πιστεύω στην φύση και στο ότι είμαι αδιαίρετο μέρος της φύσης,
και είναι γεγονός ότι ο Homo Sapiens είναι παμφάγο ον από την φύση του.
Η ενσωμάτωση του κρέατος στη διατροφή των πρώτων ανθρωποειδών,
ξεκινώντας πριν από 2,6 εκατομμύρια χρόνια,
επηρέασε σημαντικά την ανθρώπινη εξέλιξη και την ανάπτυξη μεγαλύτερων εγκεφάλων
και μικρότερων πεπτικών συστημάτων, κάτι κρίσιμο για την ανάπτυξη του είδους μας,
σύμφωνα με επιστήμονες και ανθρωπολόγους. 

Ενώ σέβομαι απόλυτα το δικαίωμα ελευθερίας όλων στο να αποφασίζουν,
με οποιαδήποτε αιτιολογία, το τι να τρώνε και τι όχι,
και ενώ δεν τρώω χοιρινό ή χταποδάκι ψητό χωρίς συναίσθηση ότι τρώω νοήμονα ζώα,
με συνείδηση, εκ μέρους μου, του ότι με θρέφουν με δική μου, και φυσική, επιλογή,
δέχομαι την υποκειμενική μου άποψη ότι είμαι μέρος του κύκλου της ζωής,
και θέλω η σάρκα μου και τα κόκαλά μου μια μέρα
να ανταποδώσουν και να θρέψουν τον Μεγάλο Κύκλο.

Θα είναι δύσκολο να βρω νόμιμο τρόπο.
Ίσως ένα απλό ξύλινο φέρετρο απο σανίδες χωρίς καμία επικάλυψη από χημικές ουσίες
που λειώνει εύκολα και γρήγορα.

Εδώ στο βουνό, στο μικρό νεκροταφείο του Σαν Μπενεντέτο ιν Αλπε,
αφήνοντας την πίσω μου οικογένεια στο Α' Νεκροταφείο Αθηνών, περιοχή Δ',
και τα απομεινάρια του Κώστα στην Μασαχουσέτη.
Η Μαργαρίτα παλιά ήθελε αποτέφρωση, τις στάχτες της σκορπισμένες στον καταρρακτη μας,
αλλά τώρα προτιμά να έρθει και να μείνει μαζι μου.

«Εμείς» άλλωστε δεν μένουμε εκεί που είναι τα απομεινάρια μας,
αλλα είμαστε, ή μάλλον είναι η ηλεκτρική ενέργεια του εγκεφάλου μας,
εκτός γραμμικού χρόνου, παντού.
Ένα με την φύση
Μια αιωνιότητα, και, λιγότερο από μια στιγμή.

Το έχω γράψει τόσες φορές:
Το κλειδί για κατανόηση της Ύπαρξης είναι το τι, στην πραγματικότητα, είναι χρόνος.
Και χωροχρόνος.

Ουράνια Ταφή των Λακότα (Σιου)
Σημερινή περιοχή Μαύρων Λόφων της Ντακότα.

Παρεμφερή ταφή για επιστροφή στην φύση εχουν αναπτύξει και άλλες κουλτούρες,
όπως στο Θιβέτ.

Η αντιμετώπιση της Ζωής και του θανάτου διαφέρει τόσο πολύ ανάμεσα στους ανθρώπους.

Παρακάτω, πολύ μακριά από την Ντακότα και από το Θιβέτ,
δείτε και άλλους τάφους που έχτισαν οι άνθρωποι,
για τους σημαντικότερους των νεκρών τους:

~~~

Ευσπλαχνία

 

Αυτή είναι η Σέρα.

Μια λέαινα 21 ετών, που σε αντίστοιχη ανθρώπινη ηλικία είναι σαν πάνω από 100 ετών.
Έχει γεννήσει οχτώ λιονταράκια στη ζωή της και έχει πολλά εγγόνια σε ζωολογικούς κήπους.

Πέθανε αρχές Μαΐου, έγραψαν οι εφημερίδες.
Και συμπλήρωσαν, οι εφημερίδες, ότι
της έγινε ευθανασία μετά από μείωση της κινητικότητάς της λόγω προχωρημένης ηλικίας.

(άρα, δεν «πέθανε» αλλά δολοφονήθηκε από τους ιδιοκτήτες της, τον ζωολογικό κήπο.
Τι, δεν σας αρέσει ο χαρακτηρισμός;
Μειώνει την ηθική σημασία σας ως παντογνώστες κύριοι του πλανήτη;
προτιμάτε «ευσπλαχνία»;)

Σε ανακοίνωσή τους, οι υπεύθυνοι του ζωολογικού κήπου δήλωσαν:
«αν και η Σέρα είναι ένα πολύ δυνατό λιοντάρι, το σώμα της δεν είναι πλέον σε θέση
να αντιμετωπίσει αυτά που φέρνει το γήρας».

«Για να μην υποφέρει, λόγω αρθρίτιδας και προβλημάτων υγείας»

Αν ήσασταν 101 ετών
με αρθρίτιδα και προβλήματα υγείας
και σας λέγανε χαμογελαστά και με αγάπη ένα πρωί ότι
θα σας κάνανε μια ενεσούλα να πεθάνετε επειδή το γήρας δεν ήρθε μόνο,
και πιστεύουν οι υπεύθυνοι στο Δημαρχείο ότι υποφέρετε,
και είναι καλύτερο για σας να πεθάνετε,
χωρίς να σας ρωτήσουνε αν εσείς προτιμάτε να ζήσετε όσο πάει,
θα τους λέγατε ευχαριστώ που σας αγαπάνε τόσο πολύ;

Η ηθική μεγαλομανία και αλαζονεία του ανθρώπου δεν έχει όρια.
Ξέρουνε, πιστεύουν, ακόμα και πως αισθάνονται και τι προτιμάνε τα ζώα, γαμώ το.
Η ζωώδης κατάσταση του ανθρώπου.

Ένα ζώο, ο άνθρωπος, που έκοψε τα χαλινάρια της εξέλιξής του
και καταστρέφει την ζωή στην βιόσφαιρα ενός ολόκληρου πλανήτη,
μέχρι να επέμβη η ιδια η φύση στο τραγικό του ξεσάλωμα.

Διαβάζω ότι οι αρχαίοι Έλληνες θεωρούσαν γενικά την ευθανασία (κυριολεκτικά «καλό θάνατο»), που συχνά περιελάμβανε αυτοκτονία υποστηριζόμενη από κώνειο ή άλλα ναρκωτικά αντί για άμεση, ενεργό θανάτωση, ως ένα έντιμο, εθελοντικό και λογικό τέλος στη ζωή για να αποφευχθεί σοβαρό μαρτύριο ή ανίατη ασθένεια. Ενώ η ενεργητική, κρατικά χορηγούμενη ευθανασία γινόταν μερικές φορές για τους ανίατα ασθενείς και φιλόσοφοι όπως ο Πλάτωνας την υποστήριζαν, άλλοι όπως οι οπαδοί του Ιπποκράτη αντιτάχθηκαν στον ενεργό υποβοηθούμενο από ιατρό θάνατο.

Η λειτουργική έκφραση στα παραπάνω είναι η λέξη «εθελοντικό».

Σέρα, τι λες και 'σύ;
Τους είπες «ευχαριστώ» όταν σου κάνανε την ενεσούλα οι εύσπλαχνοι άνθρωποι;

Δεν τό 'ξερες, αλλά...
Καθώς αισθανόσουνα το τέλος να πλησιάζει τον τελευταίο σου χρόνο,
άθελά σου, από το κλουβί σου, θύμιζες στους ανθρώπους γύρω σου, όλο και περισσότερο,
την δική τους ενδεχόμενη μοίρα,
την οποία ούτε λιοντάρι δεν μπορεί να την νικήσει.

Και απέδειξαν στον εαυτό τους την δύναμή τους επί του δικού σου τέλους
μια και δεν μπορούν να κάνουν τίποτα για να σωθούν απ' το δικό τους.

~~~

Μπροστά από το παράθυρο της κουζίνας μας στέκεται ένα αρκετά ψηλό έλατο
50-60 χρονών.

Κάθε φορά που το βλέπω τα τελευταία 18 χρόνια,
ξέρω ότι ο λόγος για τον οποίον ζει είναι οτι το 2008, που θα το κόβανε επειδή ήταν ασθενικό,
δεν τους άφησα.
Και, κάθε πρωί που ανοίγω το παράθυρο μου λέει, Καλημέρα, Δημήτρη! Ευχαριστώ!

Οι δύο παραπάνω φωτογραφίες έχουν δυό μήνες διαφορά, 2026.
Κοιτάξτε τα κλαδιά.
Εμένα πάντως ζωντανό μου φαίνεται.

Τα δέντρα πεθαίνουν όρθια.

Αυτός είναι ο Τέντι:

Ένα μπόρντερ-κόλι που έσωσε η Μαργαρίτα όταν η μοναχική ιδιοκτήτριά του μπήκε νοσοκομείο μόνιμα.
Το υιοθέτησε πρόσφατα ένας γείτονας, ο Στέφανο, που έχει κατσίκες και
ο Τέντι είναι πρωτόγνωρα ευτυχισμένος στα χωράφια με τις κατσίκες και στο σπίτι με τον Στέφανο.

Ο Τέντι έχει ίσως τρία-τέσσερα χρόνια μπροστά του.
Αν κάποιος κάποια στιγμή προτείνει να δείξουμε «ευσπλαχνία» στον γερο-Τέντι
με έναν «καλό θάνατο»,
θα έχω τις πολύ ισχυρές αντιρρήσεις μου
και η φωνή μου μετράει για κάτι εδώ στη γειτονιά.
Πρέπει να περάσουνε πάνω από 'μένα για να ευθανατώσουνε τον Τέντι.
Κι' ο Τέντι δεν με ξέρει καν.

Ο Τέντι είναι πάρα πολύ έξυπνος,
αλλά αμφιβάλω αν φαντάζεται πως υπάρχουν άνθρωποι που,
άμα δεν πεθάνει από μόνος του, θα προθυμοποιηθούνε ευσπλαχνικά να τον ...βοηθήσουνε
στο να πάψει να υπάρχει,
και άλλοι, που θα υπερασπιστούν την αξιοπρέπειά του,
και την ύπαρξη.

Και εκείνοι που πιστεύουν ότι ένα ζωντανό ον μπορεί να είναι ιδιοκτησία τους.
Τι εγωκεντρική αυταπάτη.

Ανατριχιάζω όταν βλέπω περιλαίμια και λουριά.

Είναι σαν να σκέφτεται:
«Πόσο τυχερός είμαι να έχω κάτι που κάνει τον αποχαιρετισμό τόσο δύσκολο. Ζωή. Ύπαρξη.»

...

«Υπάρχω.»

~~~

Εξερεύνηση

 

Στην φωτογραφία:
Ενας άνθρωπος, δυο άνθρωποι, Homo sapiens.

Αλλά, πόσα φύλλα ξερού χόρτου;

και πόσοι κόκκοι άμμου, στην φωτογραφία αυτή;

Οι αριθμοί και οι ποσότητες χάνουν την σημασία της υφής τους καθώς γίνονται μεγαλύτεροι. Αριθμοί πολλών χιλιάδων και σίγουρα αριθμοί στα εκατομμύρια αποκτούν, στον νου μας, έννοιες όλο και περισσότερο αφηρημένες. Τα δισεκατομμύρια και τα τρισεκατομμύρια είναι έννοιες χωρίς υφή πια για μας ως προς την αίσθηση όγκου, υπόστασης, που αποδίδουν στον νου μας.

Αν αρχίσετε να μετράτε με την απλή φωνή σας, να λέτε: ένα, δύο, τρία, τέσσερα, πέντε, έξι, εφτά, και συνεχίσετε να μετράτε ασταμάτητα, όταν φτάσετε στο τρεις χιλιάδες εξακόσια θα έχει περάσει περίπου μια ώρα από τότε που αρχίσατε να μετράτε.

Αν συνεχίσετε να μετράτε χωρίς να σταματήσετε για να φάτε ή να πιείτε, ή να κοιμηθείτε, όταν φτάσετε στο πέντε εκατομμύρια εξακόσιες χιλιάδες θα έχει περάσει ένας χρόνος.

Φυσικά πρέπει να τρώτε τρεις φορές την ημέρα και να κοιμάστε και 8 ώρες την ημέρα, και πριν γινετε πέντε χρονών δεν μευράτε και τόσο καλά, άρα, αν ξεκινήσετε στα πέμπτα σας γεννέθλια, τρώτε τρεις φορές την ημέρα και κοιμάστε 8 ώρες το εικοστετράωρο, όταν θα έχετε μετρήσει ως το διακόσια εξήντα εκατομμύρια θα είσαστε 80 ετών.

Αν μετράτε μόνο ένα αριθμό κάθε πρωί από τα πέμπτα σας γενέθλια, «ένα» το πρώτο πρωί, «δύο» το δεύτερο πρωί κλπ., όταν γίνετε 80 χρονών θα έχετε μετρήσει ως το είκοσι εφτά χιλιάδες τρακόσια εβδομήντα πέντε.

Η επιστήμη υπολογίζει ότι στον γαλαξία μας υπάρχουν περίπου εκατό δισεκατομμύρια άστρα. Μετρώντας συνεχώς, και σταματώντας τρεις φορές την ημερα να φάτε, και οχτώ ώρες να κοιμηθείτε, μέχρι να μετρήσετε όλα τα άστρα στον γαλαξία μας θα χρειαστείτε δέκα χιλιάδες εκατόν σαράντα εφτά χρόνια, δηλαδή 126 ζωές 80 χρόνια η κάθε μία ζωή.

Υπάρχουν, λέει η επιστήμη σήμερα, κάπου μεταξύ διακόσια δισεκατομμύρια ως και ίσως δύο τρισεκατομμύρια γαλαξίες στο γνωστό σύμπαν, με άστρα και πλανήτες ο καθένας. 

Η αφηρημένη έκφραση «αστρονομικοί αριθμοί»... όταν την σκεφτούμε ή την πούμε, το μυαλό μας δεν ξεκινάει καν να πιάνει το τι είναι το πραγματικό μέγεθος και υπόσταση ενός «αστρονομικού αριθμού».

Το γνωστό σύμπαν είναι το μέρος του σύμπαντος το οποίο μπορούμε να δούμε, δηλαδή μια σφαίρα διαστήματος, με γαλαξίες, με κέντρο την Γη και ακτίνα δεκατρία δισεκατομμύρια οχτακόσια εκατομμύρια έτη φωτός, όπου το κάθε έτος φωτός είναι εννέα τρισεκατομμύρια τετρακόσια δισεκατομμύρια χιλιόμετρα. Αυτό επειδή το φως ταξιδεύει για δεκατρία δισεκατομμύρια οχτακόσια εκατομμύρια χρόνια, από την αρχή του σύμπαντος.

Δεν γνωρίζουμε ούτε πρόκειται ποτέ, στον αιώνα τον άπαντα, να ανακαλύψουμε αν το όλο σύμπαν, πέρα από το γνωστό σύμπαν, είναι άπειρο ή αν έχει τέλος, και, αν έχει τέλος, τι υπάρχει παραπέρα.

Όμως οι γαλαξίες που βλέπουμε στην άκρη του γνωστού σύμπαντος, δεκατρία δισεκατομμύρια οχτακόσια εκατομμύρια έτη φωτός από εμάς, είναι ορατοί εκεί που ήταν πριν δεκατρία δισεκατομμύρια οχτακόσια εκατομμύρια χρόνια. Σήμερα, δεν είναι πια εκεί. Εκείνοι οι γαλαξίες, σήμερα, απέχουν περίπου σαράντα έξι δισεκατομμύρια έτη φωτός από εμάς. Το γνωστό σύμπαν σήμερα είναι μια σφαίρα με κέντρο την Γη (επειδή από την Γη το παρατηρούμε το σύμπαν που μπορούμε να δούμε) και διάμετρο περίπου ενενήντα δύο δισεκατομμύρια έτη φωτός.

Όπως έγραψα συχνά τώρα τελευταία, σαν απάντηση σ’ εκείνους που μετράνε πόσα πτυχία έχουνε ως επικύρωση της γνώμης τους, το άθροισμα του πόσα γνωρίζει κανείς (γνώση), και το πως κατανοεί και ερμηνεύει (μόρφωση > γνώμη) το τι έννοια έχουν αυτά που γνωρίζει, είναι δύο πολύ διαφορετικά πράγματα. Ο Αϊνστάιν κατανόησε την δομή του σύμπαντος χωρίς να έχει δοκτορά, όμως, για να πάρει κανείς δοκτορά πρέπει να σπουδάσει τι ανακάλυψε, τι κατανόησε, και τι δίδαξε ο Αϊνστάιν.

Ο Άλμπερτ Αϊνστάιν παράτησε το λύκειο σε ηλικία 15 ετών επειδή ένιωθε ότι η παραδοσιακή εκπαίδευση άφηνε ελάχιστα περιθώρια για αμφισβήτηση ή σκέψη. Αφού τελικά αποφοίτησε από το λύκειο, ο Αϊνστάιν απέτυχε στις εισαγωγικές εξετάσεις του Ελβετικού Ομοσπονδιακού Τεχνολογικού Ινστιτούτου. Στη συνέχεια ολοκλήρωσε την εκπαίδευσή του σε μια ελβετική σχολή (όχι πανεπιστήμιο) στο Άαραου.

Η ενστικτώδης επιθυμία για εξερεύνηση (αποκόμιση γνώσης) είναι κεντρική στην ακούσια θέληση, την ανθρώπινη ορμή. 

Η εξερεύνηση είναι τάση και ορμή κάθε είδους ζωής, το κάθε είδος ζωής με τον τρόπο του.

Η ορμή των ανθρωποειδων για εξερεύνηση βοηθήθηκε από την ευφυία του εγκεφάλου τους.
Ή, ίσως η ευφυία του εγκεφάλου τους βοηθήθηκε από την ορμή τους για εξερεύνηση.

Τουλάχιστον πέντε ξεχωριστά ανθρώπινα είδη (ράτσες) ζούσαν παράλληλα με τον πρώιμο Homo sapiens: οι Νεάντερταλ (Homo neanderthalensis, πριν 430.000–40.000 χρόνια), οι Ντενίσοβαν (πριν 200.000–32.000 χρόνια), ο Homo floresiensis (πριν 190.000–50.000 χρόνια), ο Homo naledi (πριν 335.000–236.000 χρόνια) και ο Homo erectus (πριν 2.000.000–110.000 χρόνια). Ο καθένας είχε τα δικά του εργαλεία, τον δικό του πολιτισμό και τον δικό του τρόπο ζωής. Κάποιοι, όπως οι Νεάντερταλ, έθαβαν τους νεκρούς τους και δημιουργούσαν τέχνη, δείχνοντας σημάδια πολύπλοκης συμπεριφοράς πολύ πριν επιδείξουν τις ίδιες τάσεις οι Homo sapiens. Γιατί λοιπόν οι άλλοι εξαλείφθηκαν και μόνο μια ράτσα, η ράτσα των Homo sapiens επιβλήθηκε και συνεχίσαμε μόνοι μας τα τελευταία 40.000 χρόνια;

(Η επιστήμη και η ανθρωπολογία τις τελευταίες δεκαετίες κατέληξε και διδάσκει ότι δεν υπάρχουν διαφορετικές ράτσες στο είδος του Homo sapiens --του οποίου οι οπτικές διαφορές ανάμεσα σε ανθρώπους είναι τοπικές από διαφορετικά κλίματα και γεωγραφία και όχι βιολογικές, δομικές, όπως φαντάζονται και πιστεύουν οι ρατσιστές, προτείνοντας ευρηματικές ακαδημαϊκά-παιδαριώδεις σοφιστείες για να συγκαλύψουν το δηλητήριο που στάζει από το μίσος τους, συγκαλημένο σαν υποτειθέμενη λογική [μα δεν μπορεί εγώ να είμαι το ίδιο, τώρα, μ' αυτόνε τον αράπη ή 'κείνον τον κινέζο!]
Ο Homo sapiens με λευκό δέρμα εμφανίστηκε σχετικά πρόσφατα στην ανθρώπινη ιστορία, με σημαντικό αποχρωματισμό (ανοιχτόχρωμο δέρμα) στους ευρωπαϊκούς πληθυσμούς να εξελίσσεται περίπου πριν από 8.000 έως 7.000 χρόνια. Ενώ οι σύγχρονοι άνθρωποι έφυγαν από την Αφρική πριν από ~40.000 χρόνια με σκούρο δέρμα, τα γονίδια του ανοιχτόχρωμου δέρματος εμφανίστηκαν σε προγόνους στα βόρεια γεωγραφικά πλάτη μεγιστοποιώντας την απορρόφηση της βιταμίνης D σε περιβάλλοντα χαμηλού φωτισμού.
Λευκό δέρμα υπάρχει για μόνο περίπου 3% του χρόνου ύπαρξης του Homo sapiens.)

Τι ήταν αυτό που έκανε τις άλλες πέντε ράτσες ανθρωποειδών να εξαλειφθούν από το βιβλίο της Ζωής, με τελευταίους τους Νεαντέρταλ εδώ και 45.000 χρόνια, και την δική μας μια ράτσα να επιζήσει; Γιατί επέζησε μόνο μια από τις έξι ράτσες ανθρωποειδών;

Κατά την περίοδο χιλιετιών της συμβίωσης Νεαντέρταλ και Homo sapiens στην Ευρώπη, υπήρξε υπολογίσιμη γενετική διασταύρωση μεταξύ των δύο. Τα μπλε μάτια που έχουμε σήμερα, ο διαβήτης (ζάχαρο) από τον οποίο πάσχουμε, είναι κληρονομιές από τους Νεαντέρταλ.

...και αρχισαν να αναπτύσουν πολιτισμό περίπου 4.000 χρόνια αφού έλειωσαν οι πάγοι. Πολιτισμό που εξελίσεται επί περίπου 8.000 χρόνια τώρα, ιδιαίτερα τα πιο πρόσφατα 6.000 χρόνια από τις περίπου 250.000 χρόνια, ίσως 300.000 χρόνια ύπαρξης των Homo sapiens; Οι Νεαντέρταλ υπήρξαν για περισσότερο χρόνο από εμάς, ξεκινώντας πριν περισσότερο από 400.000 χρόνια. Εμείς, μόνο 250.000 με 300.000 χρόνια.

Ο δικός μας πολιτισμός υπάρχει για περίπου μόνο 2% του χρόνου της ύπαρξης του είδους μας. Πριν 12.000-με-6.000 χρόνια είμασταν ακόμα κυνηγοί-συλλέκτες και ζούσαμε στις σπηλιές και στις σαβάνες και είχαμε μόλις ανακαλύψει την γεωργία, στην Εύφορη Ημισέληνο (σημερινό Ιράκ, Συρία, Τουρκία, Ιορδανία και Ισραήλ) ξεκινώντας εδώ και περίπου 12.000-10.000 χρόνια.

Ουρούκ,
στην Μεσοποταμία, η πρώτη πόλη που έχτισε ο Homo sapiens,
πριν 7.000 χρόνια.

Ακμή, πριν 5.000 χρόνια, περίπου 80.000 κάτοικοι στην περιοχή.

Εγκαταλείφθηκε πριν 1.300 χρόνια.

Νέα Υόρκη, σήμερα.

Ίσως ο βαθμός θέλησης για εξερεύνηση, και η κατεύθυνση κατανόησης του τι ανακαλύπτεται, και η κατεύθυνση την οποία με την σειρά της δίνει αυτή η κατανόηση, έχει να κάνει με το πως και πόσο μπορεί να επιζήσει ένα είδος ζωής. Οι Νεάντερταλ παρέμειναν στην Ευρώπη χωρίς να πάνε παραπέρα --δεν ενδιαφέρθηκαν. Είχαν ικανότητες αλλά, κατά τα φαινόμενα δεν είχαν αρκετή περιέργεια. Οι Homo Sapiens όμως, έφτασαν σε κάθε τετραγωνικό μέτρο του πλανήτη Γη, μετά περπάτησαν στο φεγγάρι, και μέχρι τώρα έχουν στείλει μηχανές σε όλο το ηλιακό σύστημα, και ήδη εξερευνούν τον πλανήτη Άρη. Δυο μηχανές που έχτισε ο Homo sapiens, Voyager 1 και Voyager 2 (1976) φέτος έφτασαν σε απόσταση μιας ημέρας φωτός από τον πλανήτη Γη (εν τριακοστό εξηκοστό πέμπτο της απόστασης του ενός έτους φωτός). Τα σκάφη Voyager του Homo sapiens θα φτάσουν σε επόσταση ενός έτους φωτός από την Γη σε περίπου 18.250 χρόνια.

Είναι άραγε δυνατόν να έχει φτάσει ο Homo sapiens στο δικό του καιρό για εξάλειψη;

Να έχει φτάσει στο όριο του πόσο μπορεί να κατευθύνει την τύχη του πριν αυτοκαταστραφεί;

Πολλά γύρω μας, σήμερα, είναι αυτά που μπορούν να μας σπρώξουν προς αυτή την ερώτηση.

Το ένα και πιο σημαντικό είναι ότι ο όγκος υπάρχουσας γνώσης και η ταχύτητα διαθεσιμότητάς και μετάδωσης της γνώσης έχει ξεπεράσει το πόσα μπορούμε να κατανοήσουμε, να επαληθεύσουμε και να αποθηκεύσουμε, να μορφώσουμε γνώμη (η μορφή την οποία δίνει η γνώση στην σκέψη). Έχει υποστεί θεαματική πτώση, η κατανόηση του διαχωρισμού του τι είναι αλήθεια και τι είναι φαντασία και τι είναι ψέμα. Έχει φθίνει τραγικά η υπεθυνότητα καθώς η προσωπική γνώμη έχει γίνει πιο σημαντική στην θεώρησή της από την ίδια την γνώση. 

Στο τέλος, η επιθυμία, η ορμή για εξερεύνηση έχει παραχωρήσει τα ινία στον απομονωτισμό, τον εθνικισμό και τον ρατσισμό. Τον εγωκεντρισμό. Την άγνοια. Συνταγή για εξάλειψη.

Επιβίωση μέσω επιστήμης και τεχνολογίας χωρίς κατανόηση του τι εξηγεί η επιστήμη και πως λειτουργεί η τεχνολογία. Απομονωτισμός.

Ήδη βλέπουμε την επίδειξη των πνευματικών τάσεων που προμηνύουν το τέλος του πολιτισμού:

Δαγκώσαμε μια μπουκιά από το μήλο, πολύ μεγαλύτερη από όση μπορούσαμε να μασήσουμε.

Είναι βέβαια πιθανόν να τα καταφέρουμε και πάλι να επιζήσουμε,

έστω και αν χρειαστεί να επιστρέψουμε στα σπήλαια και τις σαβάνες

για να ξαναρχίσουμε απ' την αρχή.

- Υπάρχουν περισσότεροι αριθμοί από το τρία και το τέσσερα! Κοίτα πόσα δάχτυλα έχουμε!
- Μην δείξεις σε κανέναν ότι το γνωρίζεις αυτό γιατί μπορεί να σε σκοτώσουν! Αυτό είναι γνώση που ανήκει μόνο στο μεγάλο πνεύμα της σπηλιάς!

Εμείς όμως, θα πρέπει, πάντα, να συνεχίσουμε να μετράμε.

Ενας, δύο, τρεις, τέσσερεις, πέντε, έξι...

~~~

Τυχαία

 Ήταν το τρελό μου όνειρο, στην ζωή μου, μια όμορφη φαντασίωση,

το να είμαι μέρος μιας ομάδας επιστημόνων που να ερευνά το Σύμπαν.
Την Ύπαρξη.

~~~

Τα παρακάτω, όπως πάντα, είναι λέξεις δικές μου, σκαρφισμένες από σκέψεις δικές μου.

Από γνώσεις επαληθευμένες.

Είμαι ευγνώμων στην Ζωή, επειδη έχω την ευκαιρία να τις εκφράσω.
— Δημήτρης

~~~

Το Σύμπαν γέννησε την Ζωή, όλη την Ζωή συμπεριλαμβανομένων των ανθρώπων, ομοούσια, εξελικτικά, από την στιγμή που υπήρξε, το Σύμπαν, και η εξέλιξη του Σύμπαντος προχωρά τυχαία αλλά πάντα βάση των νόμων την Φυσικής.

«Ομοούσια» σημαίνει την ίδια μια ουσία. Όχι δυο ουσίες που είναι ίδιες μεταξύ τους αλλά την ίδια μια ουσία. Ότι το Σύμπαν και η Ζωή αποτελούνται από την ίδια μια ουσία, δηλαδή, άτομα. Τα σταθερά άτομα μπορούν να υπάρχουν για εξαιρετικά μεγάλα χρονικά διαστήματα, πιθανώς υπερβαίνοντας κατά πολύ την τρέχουσα ηλικία του σύμπαντος (περίπου 13,8 δισεκατομμύρια χρόνια), με ορισμένες θεωρίες να υποδηλώνουν διάρκεια ζωής έως και 10 ακολουθούμενο-από-35-μηδενικά χρόνια. Ενώ τα ραδιενεργά άτομα μπορούν να διασπαστούν σε δευτερόλεπτα ή δισεκατομμύρια χρόνια, τα σταθερά άτομα όπως το υδρογόνο παραμένουν σχεδόν επ' αόριστον, ουσιαστικά επιβιώνοντας μέχρι να διασπαστούν τα πρωτόνια τους. Ειδικότερα, ότι το Σύμπαν και η Ζωή είναι ένα και το αυτό, κατευθυνόμενο σε τυχαία έκβαση από τους Νόμους της Φυσικής. Το ίδιο άτομο, κατά την ύπαρξή του, μπορεί άλλοτε να είναι μέρος σταθερής ύλης (βράχου), άλλοτε μέρος οργανισμού (ανθρώπου), και άλλοτε να περιφέρεται στο σύμπαν...

«Ένα και το αυτό» υπό την ένοια δύο εκφράσεων ή δύο υποστάσεων του Ενός, όπου μπορούμε να θεωρήσουμε τους νόμους της Φυσικής ως μια τρίτη υπόσταση. Διαφορετικές εκφράσεις του Ενός.

«Από την στιγμή που υπήρξε, το Σύμπαν», σημαίνει από την στιγμή αυτού που ονομάζουμε Big Bang, η εκρηκτική απαρχή του Σύμπαντος, το μεγάλο «φούσκωμα» ο στιγμιαίος ξαφνικός «πληθωρισμός», η οποία, μάλλον, είναι η στιγμή της πρώτης μεταγωγής από Ενέργεια (χωρίς γραμμικό χρόνο) σε Ύλη (γραμμικος χρόνος), μέσω του μποζόνιου Χιγκς το οποίο είναι ένα θεμελιώδες σωματίδιο, που ανακαλύφθηκε στο CERN στις 4 Ιουλίου 2012, και επιβεβαιώνει την ύπαρξη του πεδίου Χιγκς, το οποίο δίνει μάζα σε άλλα στοιχειώδη σωματίδια. Είναι το πως από ενέργεια φτάνουμε στην μάζα.

Εμείς, οι άνθρωποι, βλέπουμε τον κόσμο από το μέγεθος του ατόμου και μεγαλύτερο, εξηγούμενο από την  Γενική Σχετικότητα (Βαρύτητα) και Ειδική Σχετικότητα (Δομή χώρου και χρόνου), και τον κόσμο σε μέγεθος μικρότερο του ατόμου, υποατομικό, που για μας εκφράζεται με την Κβαντική μηχανική (Συμπεριφορά μάζας και ενέργειας). Η Επιστήμη μας ακόμα δεν έχει καταλήξει σε μια θεωρία που να αντιπροσωπεύει, να «ενώνει» και την Σχετικότητα και την Κβαντική μηχανική, το πολύ μεγάλο και το πολύ μικρό. Για εμάς πρόκειται ακόμα για δυο διαφορετικές ασύμβατες θεωρίες/κόσμους/πραγματικότητες, γεγονός που σημαίνει ότι δεν έχουμε πλήρως κατανοήσει ούτε την μια ούτε την άλλη. Ότι δεν έχουμε κατανοήσει πως ο χώρος+γραμμικός χρόνος μπορεί επίσης να εκφραστεί σαν  χωροχρόνος (όπου ο χρόνος δεν είναι γραμμικός): η σχέση μεταξύ ενέργειας και μάζας (ύλης).

Από Ενέργεια, και σωματίδεια, φτάνουμε στα άτομα. Τα άτομα εξελίσσονται στο να αποτελούνται από περισσότερα πρωτόνια, νετρόνια και ηλεκτρόνια το καθένα, δηλαδή από Υδρογόνο (H, ατομικός αριθμός 1), Ήλιο (He, 2), Λίθιο (Li, 3), Βηρύλλιο (Be, 4) και τα υπόλοιπα, συνολικά 118, στοιχεία, μέσω ζυμώσεων στο κέντρο αστεριών τα οποία εκρήγνυνται και διασκορπίζουν τα στοιχεία στο σύμπαν. Τα οποία στοιχεία μετά χτίζουν πλανήτες και ...εμάς καθώς τα στοιχεία ενώνονται σε μόρια. Δηλαδή, το νερό, παραδείγματος χάριν, δεν είναι ένα άτομο αλλά ένα μόριο που αποτελείται από δύο άτομα Υδρογόνου και ένα άτομο Οξυγόνου (H2O).

Ναι, ο καθένας μας αποτελείται από οκτώ δισεκατομμύρια δισεκατομμύρια άτομα που ζυμώθηκαν μέσα σε αστέρια πριν δισεκατομμύρια χρόνια...

...και θα συνεχίσουν να υπάρχουν, αυτά τα άτομα, για περισσότερα δισεκατομμύρια χρόνια αφού σταματήσουν να αποτελούν τον εφήμερο καθένα από εμάς.

Όταν κοιτάζω έναν άνθρωπο απέναντί μου, δεν κοιτάζω μόνο έναν άνθρωπο αλλά έναν γαλαξία ατόμων.

Ένα νέφος υποσωματιδίων.

Η Ενέργεια υπάρχει σε χωροχρόνο και η Ύλη υπάρχει σε χώρο-συν-γραμμικό-χρόνο. Μη-γραμμικός και γραμμικός χρόνος συνυπάρχουν ως ενέργεια και ύλη.

Τα παραπάνω δεν είναι φιλοσοφία, ή θρησκεία, ή θέσφατα,
αλλά είναι το απόσταγμα του τι εξηγεί η Επιστήμη των ανθρώπων σήμερα,
από το τι έχει αποδειχθεί πειραματικά μέχρι σήμερα.

Είναι το πως εξηγεί, σήμερα, την Ύπαρξη η Επιστήμη.

Η εξήγησή μου ήταν στο πιο απλό επίπεδο.
Σε βαθύτερα επίπεδα, η εξήγηση αλλάζει όσον αφορά την λεπτομέρεια έκφρασης και περιγραφής.

Κάτι το τυχαίο δεν μπορεί εξ’ ορισμού να έχει γίνει βάση οποιουδήποτε σχεδίου, ή οποιασδήποτε δύναμης, είτε «νοημοσύνη» είτε «θέληση», αλλά, εξετάζοντας την πορεία του τι έχει ήδη γίνει τυχαία, μπορούμε να χαράξουμε και να εξηγήσουμε την ως τώρα πορεία σαν έναν «προορισμό» προς το τι έχει γίνει μέχρι «τώρα», και να το αποδώσουμε, έτσι, σαν «προορισμό», βάση της ανθρώπινης διανόησης και λογικής, όπως το κατανοεί ο άνθρωπος, ο homo sapiens. (Παραδείγματος χάριν, ο Χαμαιλέων δεν αλλάζει χρώμα για να επιζήσει αλλά επιζεί επειδή έτυχε να αλλάζει χρώμα https://dimitristhinks.blogspot.com/2026/01/blog-post.html).

Η συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων έχει την ψυχολογική ανάγκη να πιστεύει ότι ο Χαμαιλέων αλλάζει χρώμα για να επιζήσει, αλλά είναι οι ελάχιστοι, οι επιστήμονες, που γνωρίζουν ότι ο Χαμαιλέων επιζεί επειδή εξελίχθηκε τυχαία να αλλάζει χρώμα, οι οποίοι επιστήμονες είναι υπεύθυνοι για την τεχνολογία μας και την εξέλιξη του πολιτισμού μας.

Η γέννηση της Ζωής οδηγεί στην αυτογνωσία του Σύμπαντος. Το Σύμπαν κατανοεί την ίδια την Φύση του μέσω της Ζωής την οποία γέννησε.

Η Ζωή κατανοεί το τι «Είναι». Το Σύμπαν γνωρίζει τον εαυτό του.

Η Ζωή είναι το «πως σκέφτεται» το Σύμπαν, θα μπορούσε να πει κανείς, ποιητικά.

Υποθέτω, τότε, εγώ προσωπικά στα 67 μου χρόνια, ότι θα μπορούσε να πει κανείς πως ο σκοπός της Ύπαρξης είναι η Κατανόηση. Κατανόηση στην οποία φθάνει το συνεργαζόμενο σύνολο ατόμων (και ανθρώπων) της Ζωής.

Και, χωρίς προμελετημένο σκοπό, να πούμε ότι το αποτέλεσμα της Ύπαρξης είναι η Αυτογνωσία του Σύμπαντος.

Δηλαδή, προσωπικά πιστεύω ότι η υποχρέωση του κάθε ανθρώπου έναντι στην ίδια του την Ζωή είναι να λάβει μέρος ενεργά, επικοινωνώντας με πρωτοβουλία και σύμπνοια ανάλυσης γεγονότων, γνώσης και σκέψης, στην συζήτηση του τι είναι το Σύμπαν και η Ύπαρξη, και να το κάνει αυτό όχι μεμονωμένα αλλά σαν μέρος ομάδας, ιδιαίτερα σήμερα, αλλά και από την εποχή των Πυθαγόρειων στην Σάμο, στην Ιωνία.

Δυστυχώς οι Πυθαγόρειοι, έκτος αιώνας Προ Κοινής Εποχής (ΠΚΕ), πήραν λάθος δρόμο πιστεύοντας ότι οι απόψεις τους και οι γνώσεις τους έπρεπε να ανήκουν στον χώρο του μυστικισμού, και οι άλλοι της εποχής εκείνης τους απέρριψαν σαν "Cult" (Μόδα/Τρέλα/Είδος Λατρείας) και τους ξέχασαν. Όπως είπε ο Carl Sagan, αν οι Πυθαγόρειοι είχαν επικρατήσει, μπορεί να μην είχαμε ποτέ Σκοτεινούς Αιώνες (Μεσαίωνα) και τώρα να επέστρεφαν στην Γη τα πρώτα σκάφη από την εξερεύνηση του Σύμπαντος, τα οποία, όπως υπέθεσε ο Carl, στην άτρακτό τους θα είχαν ονόματα Ελληνικά.

Θεωρώ σκοπό και υποχρέωση του καθενός μας να «σταθεί», να «ίσταται επί» ενός σώματος οργανωμένης γνώσης με οργανωμένη μεθοδολογία έρευνας και παρουσίασης–το οποίο είναι και η ετυμολογία της λέξης Επιστήμη, οπως επίσης και την λατινικής λέξης scientia (αγγλικά: science), χωρίς να ξεχνάμε ότι οι πρώτοι Ίωνες επιστήμονες δεν είχαν οργανωμένα σχολεία στα οποία να είχαν φοιτήσει. Τα πάντα ξεκίνησαν, και ξεκινάνε πάντα, από επαγωγική συλλογιστική και πειραματισμό. «Εύρηκα!» που αναφώνησε και ο Αρχιμήδης στις Συρακούσες της Σικελίας, το 287 ΠΚΕ.

Επαγωγική συλλογιστική, συνεργατικός μεθοδικός πειραματισμός,
και επικοινωνία.

Έχω σταθεί απρόσμενα και ανεξήγητα τυχερός στο πως ό'τι και να ονειρεύτηκα στην ζωή μου έγινε πραγματικότητα, για μένα, κάτι που το οφείλω στους γονείς μου –που είχαν την ανείπωτη δύναμη να δώσουν στον γιό τους μια βαλίτσα, 16 χρονών και οχτώ μηνών, και να τον στείλουν, μόνο του, μακριά τους για πάντα, να τρέξει προς την ζωή του, να ανακαλύψει την δική του Ύπαρξη ξεκινώντας από την Αγγλία, χωρίς να του πούνε ότι τους χρωστάει οτιδήποτε, άλλο από το να είναι ευτυχισμένος. 

Ήρθαν στην ζωή μου και πράγματα που ούτε καν είχα τολμήσει να τα ονειρευτώ. 

Τα πάντα συμβαίνουν τυχαία, αλλά αυτό δεν είναι τύχη. Άλλο «τύχη», άλλο «τυχαίο» (Άλλο "luck", και άλλο "random").  Πιστεύω στα βήματα που έχει, ή δεν έχει, την ψυχική δυνατότητα και αυτοπεποίθηση να κάνει ένας άνθρωπος, ξεκινώντας από τον προσανατολισμό και καταλήγοντας στην πράξη, αλλά κυρίως στην θετικότητα, αντί αρνητικότητα, μεθοδικότητα με τεκμηριωμένες ερώτηση-απάντηση-ερώτηση αντί ...αφηρημένη προχειρότητα, και σε συνεργασία, αντί μέσα απ' εγωκεντρική απομόνωση. 

~~~

Όπως έλεγα και παραπάνω,

Ήταν το τρελό μου όνειρο, επί 55 απ' τα 67 μου χρόνια, μια όμορφη φαντασίωση,

να είμαι μέρος μιας ομάδας επιστημόνων που να ερευνά το Σύμπαν.

Άλλοι θέλουν να γίνουν Πάπας, άλλοι θέλουν να λένε στον Πάπα τι να κάνει...

Εγώ ονειρευόμουνα να είμαι μέρος μιας ομάδας.

(η οποία να ερευνά, να παρατηρεί, και να επικοινωνεί τις παρατηρήσεις).

Πρόσφατα, τους τελευταίους μήνες, ρωτήθηκα από μια ομάδα επιστημόνων αν θα με ενδιέφερε να επιληφθώ της έγκαιρης ενημέρωσης και παρουσίασης των δημοσιεύσεων στο ίντερνετ, του έργου τους. 

Η ομάδα αυτή, μια «επιτροπή», οργανώθηκε κατά σύμπτωση την ίδια χρονιά που γεννήθηκα, πριν 68 χρόνια, και το έργο της έχει να κάνει με την Εξερεύνηση του Σύμπαντος, του Διαστήματος, και την Επιστημονική Έρευνα.

Η επιτροπή είναι διεθνής, φτάνοντας μέσω των εκάστοτε μελών σε πολλά σημεία του πολιτισμού μας, από πανεπιστήμια, οργανισμούς, European Space Agency, NASA, Ενωμένα Έθνη, Χάγη, κλπ... και από το καταστατικό της είναι ανεξάρτητη πολιτικής και κομμάτων.

Έχοντας απροσδόκητα φτάσει άλλο ένα «αδύνατο όνειρο» (Impossible Dream)
δέχτηκα με χαρά και δέος,
και πριν λίγες μέρες με καλωσόρισαν σε ρόλο σαν «βοηθός της Επιτροπής»
σε ένα συγκεκριμένο θέμα δραστηριότητας.

 

~~~

 

Θα έχω τόσα πολλά να διηγηθώ στον Κώστα όταν η ενέργειά μου φτάσει στον εκτός γραμμικού χρόνου υποατομικό Κβαντικό κόσμο στον οποίον εκείνος πρόλαβε να μεταπηδήσει πριν από εμένα. Αν και πιθανότατα εκείνος είναι που μου τα στέλνει όλα αυτά, στον μπαμπά του, με αγάπη, μέσω ανθρώπων που με αγαπάνε, ξεκαρδισμένος στα γέλια, από τον χωροχρόνο όπου δεν υπάρχει πριν, τώρα, η μετά. Η, πιο επακριβώς, όπου όλο το πριν, το τώρα και όλο το μετά είναι Ένα. Η αγάπη άλλωστε είναι η δύναμις που ενώνει την Ζωή, όλα τα είδη ζωής παντού, άρα και το ίδιο το Σύμπαν.

(Πληροφοριακά, αυτό το ποιητικό, το ότι η αγάπη είναι η δύναμις που ενώνει το σύμπαν, ήταν κεντρικό θέμα της ταινίας Interstellar, 2014, το σενάριο της οποίας το έγραψε ο γνωστότατος Φυσικός επιστήμονας Κιπ Θορν από το Πανεπιστήμιο στο Μπέρκλευ της Καλιφόρνια. Εκείνος που είχε βάλει ένα στοίχημα με τον φίλο του τον Στήβεν Χώκινγκ σχετικά με τις ιδιότητες μιας Μαύρης Τρύπας, που το κέρδισε ο Θορν. Ο ήρωας της ταινίας Interstellar είναι ένας μεσήλικας που, στην αρχή της ταινίας, η κόρη του είναι ένα νέο κορίτσι ενώ στο τέλος της ταινίας είναι μια βαθιά ηλικιωμένη γιαγιά, επειδή το διαστρικό ταξίδι του ήρωα προκάλεσε διαστολή του σχετικού χρόνου [ειδική σχετικότητα] μεταξύ του δικού του χρόνου, κοντά σε μια μαύρη τρύπα, και του χρόνου της κόρης του στην Γη. Αυτή τη γνώση ήθελε να μεταδώσει ο επιστήμονας Κιπ Θορν.)

(Δεν μπορούν όλοι οι άνθρωποι να είναι επιστήμονες, η ανθρωπότητα όμως έχει την ιδιαιτερότητα να μπορεί να ονειρεύεται και να επικοινωνεί σπουδαίες ιδέες, αισθήσεις, αισθήματα, υπόθεση, μέσω απεικόνισης, με λογοτεχνία, τέχνη και αφήγηση. Ελάχιστοι επιστήμονες μπορούν να επικοινωνούν, σαν τον Carl Sagan ή τον Neil deGrasse Tyson, ή τον Kip Thorne, η την Janna Levin με απλούς ανθρώπους, απλοί άνθρωποι όμως μπορούν να κατανοούν μέσω αφήγησης με αφηρημένη έννοια. Βέβαια, τι και πόσα και πως κατανοεί έτσι ο καθένας είναι άλλου παπά βαγγέλιο. Πόσο σημαντική, άραγε, είναι η εργασία του να αποδίδει, να μεταδίδει κανείς επιστημονικές γνώσεις σε ανθρώπους που δεν έχουν επιστημονική παιδεία. Η γνώση είναι σπάνια, όμως η μορφή του χαρακτήρα την οποία μπορεί να αποδώσει η κατανόηση του νοήματος της γνώσης, η μόρφωση, εξαρτάται από τον καθένα.)

Εκφράσεις της τέχνης είναι η γλώσσα με την οποία επικοινωνούν οι άνθρωποι που δεν έγιναν επιστήμονες.

Και, κατά την γνώμη μου, η επικοινωνία, η μετάδοση πληροφοριών, μεταξύ επιστημόνων και μη, είναι η πλέον σημαντική λειτουργηκότητα με την οποία μπορεί να ασχοληθεί ένας άνθρωπος.

Αυτό στο οποίο δεν έχει καταλήξει η επιστήμη είναι το αν ότι συνέβη και ότι πρόκειται να συμβεί αποτελεί τον χωροχρόνο σαν μια συγκυρία των συγκεκριμένων συμβάντων, ή αν ο χωροχρόνος αποτελείται από όλες τις άπειρες πιθανότητες του τι μπορεί να συμβεί, και εμείς, ο καθένας μας, ζούμε την εμπειρία μιας από άπειρες πιθανότητες (όπου σε άλλες πιθανότητες εγώ μπορεί να μην γεννήθηκα ποτέ, ή να έχω αδέρφια, ή να μην έφυγε ο Κώστας από τον γραμμικό χρόνο πριν από εμένα, ή να μην υπήρξε ποτέ, ή να έκανε τελείως διαφορετικά πράγματα κατά την ύπαρξή του). 

Δηλαδή, δεν έχουμε αποφανθεί καν ως προς το αν υπάρχει μια και μόνο μια συγκυρία γεγονότων ή αν υπάρχουν άπειρες πιθανές συγκυρίες γεγονότων. 

Δεν έχουμε αποφανθεί καν ως προς τον τελικό ορισμό του τι είναι Ζωή, και συνεπώς Ύπαρξη.

~~~

Πιθανόν βέβαια να ρωτήσετε, τι μας ενδιαφέρουν αυτά εμάς, στην καθημερινή μας ζωή και καθημερινή επιβίωση, κάθε ώρα της ημέρας, στην ζούγκλα μπετό-θόρυβου-θυμού της Αθήνας, ζώντας κλεισμένοι σε μικρά μπετονένια και τούβλινα κουτιά... κουτάκια που τα λένε «διαμερίσματα» (που μπορεί κανείς να δουλέψει μια ολόκληρη ζωή για να αποκτήσει ένα σαν ιδιοκτησία του). 

Θα απαντούσα ότι το ενδιαφέρον για αυτές όλες τις γνώσεις, και το πως τις αντιλαμβανόμαστε, είναι κεντρικό και θεμελιώδες στο πως αισθάνεται ο καθένας μας σχετικά με την ύπαρξή του. Εμένα τουλάχιστον, παραδείγματος χάριν,  αυτή η γνώση μου δίνει πάντα ένα χαμόγελο και μια αίσθηση θαυμασμού και ειρήνης, δύναμης... την αυτοπεποίθηση του να γνωρίζω τι είμαι, που είμαι, και να θεωρώ το γιατί είμαι [ένα «γιατί» το οποίο λαβαίνει μορφή από το αποτέλεσμα μιας τυχαίας εξέλιξης] —και, την σκέψη και επικοινωνία περί αυτών την θεωρώ αποτέλεσμα, άρα σκοπό, της ύπαρξης.

Εγώ επέλεξα να φύγω από τα κουτάκια μεγάλων πόλεων (Αθήνα, Λονδίνο, Βοστόνη, Νέα Υόρκη) το 1992, 34 χρονών, σε σπίτι κωμόπολης (Νόρτον και μετά Φέαρχέηβεν της Μασαχουσέτης), και ξανά το 2008, (Σαν Μπενεντέτο ιν Άλπε της Ρομάνιας στην Ιταλία) 49 χρονών, σε σπιτάκι χωριού στο βουνό. 

«Πατρίδα» είναι έννοια γεωγραφική και «Έθνος» έννοια πολιτιστική. Για μένα ποτέ δεν υπήρξε η αστεία και θλιβερή έννοια «στα ξένα». Ποτέ δεν «έφυγα» από πουθενά αλλά πάντα «πήγα προς» μέρη καινούργια και θαυμαστά. Για μένα, στο μεδούλι μου, η πατρίδα μου ήταν πάντα και είναι τώρα όλο το Σύμπαν, και το έθνος μου είναι όλη η ζωή σε όλο το σύμπαν.

Οι Επιστήμονες πάντα κινούνται μεθοδικά και αρκετά σιγά, άρα δεν ξέρω αν θα φτάσουμε σε αποτελέσματα της δικής μου συμβολής στην Επιτροπή σε εβδομάδες, μήνες, ή χρόνια, μάλλον πολλούς μήνες, μπορεί και χρόνο, αλλά όταν υπάρξουν δημοσιευμένα αποτελέσματα στα οποία συνεισέφερα, θα σας πω περί τίνος πρόκειται, για να τα δείτε. 

Παραπάνω Εικόνα:
Στον κβαντικό κόσμο, το μέλλον προκαλεί το παρελθόν.
Πώς λύνεται το παράδοξο του Bell με την οπισθοαιτιότητα.
Μια ζωντανή κοσμική σκηνή με έναν λαμπερό πυρήνα που περιβάλλεται από στροβιλιζόμενους δακτυλίους και πλανήτες, που αντιπροσωπεύουν την απεραντοσύνη και την ομορφιά του σύμπαντος.
Emily Adlam | Επίκουρη Καθηγήτρια Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο Chapman
15 Φεβρουαρίου 2024

Το παράδοξο του διαστημοπλοίου του Bell δείχνει ότι μια χορδή που συνδέει δύο ομοιόμορφα επιταχυνόμενα διαστημόπλοια σπάει λόγω συστολής Lorentz. Ενώ τα διαστημόπλοια διατηρούν μια σταθερή απόσταση στο πλαίσιο του εδάφους, το πλαίσιο ηρεμίας της χορδής αλλάζει, προκαλώντας την επιμήκυνσή της και το σπάσιμο της. Η οπίσθια αιτιότητα προκύπτει στην κβαντική διεμπλοκή, όπου οι μετρήσεις μπορεί να φαίνεται ότι επηρεάζουν τις μακρινές, μελλοντικές καταστάσεις των σωματιδίων.

The pursuit of truth in science transcends national boundaries.

Einstein and Eddington (κινηματογραφική ταινία, 2008) 

(Ο Γερμανός Einstein πρότεινε την Σχετικότητα και ο Βρετανός Eddington απέδειξε την θεωρία.)

«Οι ρήσεις της επιστήμης δεν θεωρούνται τελειωμένες μέχρι να κοινοποιηθούν.»
— Σερ Μαρκ Γουόλπορτ (Πρώην επικεφαλής επιστήμονας του Ενωμένου Βασιλείου)

«Τίποτα στην επιστήμη δεν έχει αξία για την κοινωνία αν δεν κοινοποιηθεί.»
— Αν Ρόου (1952)

«Δεν είναι μόνο σημαντικό να κάνουμε ερωτήσεις και να βρίσκουμε τις απαντήσεις,
αλλά ως επιστήμονας
ένιωθα την υποχρέωση να επικοινωνήσω με τον κόσμο αυτά που μαθαίναμε.»
— Στήβεν Χώκινγκ

«Αν ανακαλύψουμε μια ολοκληρωμένη θεωρία, με τον καιρό θα πρέπει να γίνει κατανοητή
σε γενικές γραμμές από όλους, όχι μόνο από λίγους επιστήμονες.
Τότε όλοι μας, φιλόσοφοι, επιστήμονες και απλοί άνθρωποι, θα μπορούμε να συμμετάσχουμε
στη συζήτηση του ερωτήματος γιατί υπάρχουμε εμείς και το σύμπαν.
Αν βρούμε την απάντηση σε αυτό, θα είναι ο απόλυτος θρίαμβος της ανθρώπινης λογικής
- γιατί τότε θα γνωρίζουμε το μυαλό του Θεού.»
— Στήβεν Χώκινγκ (A Brief History of Time, Απρίλιος 1988)

«Ζούμε σε μια κοινωνία που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την επιστήμη και την τεχνολογία,
στην οποία σχεδόν κανείς δεν γνωρίζει τίποτα για την επιστήμη και την τεχνολογία.
Αυτή είναι μια σαφής συνταγή για καταστροφή».

— Carl Sagan

«Ο επιστημονικός γραμματισμός είναι ένα πνευματικό εμβόλιο
ενάντια στους ισχυρισμούς των τσαρλατάνων που εκμεταλλεύονται την άγνοια».

— Neil deGrasse Tyson

I was born to do this.

😊❤

Dimitris (2026)

 

~~~