Ζωή

Είναι κρίμα που αυτών των θεμάτων οι αναρτήσεις δεν πολυδιαβάζονται ούτε πολυσχολιάζονται, αλλά είναι ένα θέμα πολύ κοντά στην καρδιά μου. Που και που γράφω γι' αυτό ούτως ή άλλως, έτσι για να το γράψω.

Οι πάγοι της Άνοιξης στην θάλασσα του Λαμπραντόρ, νότια της Γροιλανδίας στον βόρειο Ατλαντικό
σχηματίζουν σχέδια καθώς τους σπρώχνουν οι άνεμοι του ωκεανού.
Την φωτογραφία την πήρε ο Κώστας στις 7 Ιουνίου 2017 από τα 12.000 μέτρα πιλοτάροντας ένα Boeing 757
από το Εδιμβούργο στην Νέα Υόρκη.

Η ερώτηση που ενδιαφέρει τους λιγότερους ανθρώπους και η οποία θεωρείται στην καθημερινότητα σαν το θέμα με την μικρότερη σημασία για την ύπαρξή μας είναι η σημαντικότερη ερώτηση που μπορούμε να κάνουμε. Και η απάντηση είναι τόσο πολύπλοκη στα διαφορετικά της επίπεδα και τόσο αλληλένδετη με το παρόν και το μέλλον μας που θα μπορούσε να αλλάξει την ζωή του καθενός μας και την εξέλιξη του πολιτισμού μας, αν μας ενδιέφερε στο μεδούλι μας να την εξερευνήσουμε.

Είμαστε μόνοι στο σύμπαν;

Η ερώτηση σε αυτή της την μορφή είναι ήδη παραπλανητική γιατί παραβλέπει ένα αναμφισβήτητο γεγονός: Πέρα από εμάς, ήδη γνωρίζουμε περίπου οκτώ εκατομμύρια εφτακόσιες χιλιάδες είδη ζωής διαφορετικά από το δικό μας. Άρα, δεν είμαστε μόνοι, γιατί είμαστε, εμείς, ένα από τα οκτώ εκατομμύρια εφτακόσιες χιλιάδες ήδη ζωής που μοιράζονται την επιφάνεια του μικρού μας πλανήτη.

Τόσα εκατομμύρια είδη ζωής μοιράζονται την ύπαρξη στην επιφάνεια αυτής της μικρής γαλάζιας κουκκίδας στον ωκεανό του σύμπαντος.

Η Pale Blue Dot (Αχνή Γαλάζια Κουκκίδα) είναι μια φωτογραφία του πλανήτη Γη που τραβήχτηκε στις 14 Φεβρουαρίου 1990 από τον Γήινο διαστημικό ταξιδιώτη Voyager 1 από απόσταση περίπου 6 δισεκατομμυρίων χιλιομέτρων. Στη φωτογραφία, το εμφανές μέγεθος της Γης είναι μικρότερο από ένα pixel. Ο πλανήτης εμφανίζεται ως μια μικρή κουκίδα ενάντια στην απεραντοσύνη του χώρου, ανάμεσα σε δέσμες ηλιακού φωτός που είναι διάσπαρτες από την οπτική της κάμερας. Ο Voyager 1, ο οποίος είχε ολοκληρώσει την κύρια αποστολή του και εγκατέλειψε το Ηλιακό Σύστημα, κατευθήνθηκε από τη NASA να γυρίσει τη φωτογραφική μηχανή του και να τραβήξει μια τελευταία φωτογραφία της Γης σε μια μεγάλη έκταση του χώρου, κατόπιν αιτήματος του αστρονόμου και συγγραφέα Carl Sagan. Η Γη μας είναι η μικρή γαλάζια κουκκίδα που φαίνεται στην μέση της κόκκινης λουρίδας διάθλασης του ηλιακού φωτός προς τα δεξιά του κέντρου της φωτογραφίας.

Διαμορφώνουμε την ερώτηση ως εξής: Υπάρχει ζωή στο σύμπαν έξω από την Γη;

Πριν βιαστούμε να απαντήσουμε πρέπει να προσδιορίσουμε τους όρους μας. 

Πρέπει να προσδιορίσουμε τι εννοούν οι λέξεις «σύμπαν» και «ζωή».

1. «Σύμπαν»: Το σύμπαν που γνωρίζουμε εμείς, σε χοροχρόνο τριών διαστάσεων, είναι σφαιρικό και έχει μέγεθος ακτίνας 13,5 δισεκατομμυρίων ετών φωτός, με κέντρο την Γη, επειδή το σύμπαν δημιουργήθηκε πριν 13,5 δισεκατομμύρια χρόνια και τόση απόσταση έχουν διανύσει η πληροφορίες, που ταξιδεύπουν με την ταχύτητα του φωτός, από το πιο απομακρυσμένο μέρος που μπορούμε να δούμε: 13,5 δισεκατομμύρια έτη φωτός, ή 127.720.800.000.000.000.000.000 χιλιόμετρα. 

Αυτό δεν είναι το μέγεθος ή το «σχήμα» του σύμπαντος, αλλά του «γνωστού (σε εμάς) σύμπαντος» το οποίο μπορούμε να δούμε και να παρατηρήσουμε.

Το κέντρο του γνωστού σύμπαντος δεν είναι η Γη. Το οποιοδήποτε σημείο οπουδήποτε στο σύμπαν βρεθεί κανείς είναι το κέντρο του σύμπαντος του παρατηρητή γιατί από οπουδήποτε στο σύμπαν μπορείς να δεις σε απόσταση 127.720.800.000.000.000.000.000 χιλιόμετρα προς κάθε κατεύθυνση. Όταν μάλιστα κοιτάς κάτι που βρίσκεται σε εκείνη την απόσταση, κοιτάς την στιγμή της δημιουργίας του σύμπαντος, πριν 13,5 δισεκατομμύρια χρόνια.

Το γνωστό σύμπαν που βλέπουμε δεν είναι όλο το σύμπαν που υπάρχει. Είναι το σύμπαν που μπορούμε να δούμε. Υπάρχει όμως πολύ περισσότερο σύμπαν, πολύ, πολύ περισσότερο, ίσως άπειρο, το οποίο δεν το βλέπουμε, δεν το «γνωρίζουμε» γιατί το φως του δεν έχει φτάσει ακόμα σε εμάς, έχοντας ξεκινήσει από απόσταση μεγαλύτερη των 13,5 δισεκατομμύρίων ετών φωτός.

Το γνωστό σύμπαν λοιπόν, σε χοροχρόνο τριών διαστάσεων, με γραμμικό χρόνο, είναι η σφαίρα του τι μπορούμε να δούμε και η σφαίρα αυτή έχει ακτίνα 13,5 δισεκατομμύρια έτη φωτός, δηλαδή μια σφαίρα με:
ακτίνα: 127.720.800.000.000.000.000.000 χιλιόμετρα,
διάμετρο: 255.441.600.000.000.000.000.000 χιλιόμετρα, 
περιφέρεια: 802.492.776.144.000.000.000.000 χιλιόμετρα.
Ο όγκος του γνωστού σύμπαντος, πάντα υπολογιζόμενος για το σύμπαν που βλέπουμε σε τρεις διαστάσεις, είναι περίπου:
8.727.163.912.733.550.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000 κυβικά χιλιόμετρα.

Σε αντίθεση, η διάμετρος του γαλαξία μας είναι 946.080.000.000.000.000 χιλιόμετρα, δηλαδή η διάμετρος του Γαλαξία μας είναι 135.000 φορές μικρότερη από την διάμετρο του γνωστού σύμπαντος. Αν στεκόμαστε στην Αθήνα στο Σύνταγμα στο «κέντρο του γαλαξία», η άκρη του Γαλαξία είναι 50 εκατοστά από τα παπούτσια μας και η άκρη του γνωστού σύμπαντος είναι στην γέφυρα του Ισθμού της Κορίνθου.

Ο υπολογισμός στον οποίον έχει φτάσει η επιστήμη προτείνει ότι στο γνωστό σύμπαν υπάρχουν περίπου 10 τρισεκατομμύρια γαλαξίες με σύνολο περίπου 1.000.000.000.000.000.000.000.000 άστρα (ένα εκατομμύριο εκατομμύρια τρισεκατομμύρια άστρα). Μερικά άστρα δεν έχουν πλανήτες, άλλα έχουν από λίγους πλανήτες και άλλα έχουν αρκετούς πλανήτες. Σαν μέσο όρο η επιστήμη υπολογίζει τον ίδιο αριθμό πλανητών με τα άστρα, δηλαδή περίπου 1.000.000.000.000.000.000.000.000 πλανήτες στο γνωστό σύμπαν. Από αυτούς, η επιστήμη υπολογίζει ότι περίπου 400.000.000.000.000.000.000.000 σε όλο το γνωστό σύμπαν πιθανόν να είναι κατοικήσιμοι (40 δισεκατομμύρια κατοικήσιμοι πλανήτες στον Γαλαξία μας μόνο).

Οι αριθμοί αυτοί δεν γίνονται κατανοητοί από το ανθρώπινο μυαλό. Αν σας πω να περπατήσετε ενάμισι περίπου χιλιόμετρο, η απόσταση αυτή των 1.700 μέτρων από το Φιξ στο Σύνταγμα σημαίνει κάτι υπολογίσιμο που αποκτά έννοια μεγέθους, μήκους και χρόνου στον νου σας. Αν όμως σας πω ότι ο Δίας απέχει από την Γη 930.000.000 χιλιόμετρα, ο αριθμός αυτός χάνει το πραγματικό του μέγεθος και το μυαλό δεν τον κατανοεί. Από τα 930.000.000 χιλιόμετρα στο Δία ή τα 127.720.800.000.000.000.000.000 χιλιόμετρα από εδώ ως στην άκρη του γνωστού σύμπαντος οι αριθμητικές έννοιες απόστασης χάνουν την υφή τους. Βοηθάει ίσως να σας πω ότι αν πηγαίνατε στον Δία με ένα αυτοκίνητο κάνοντας 120 χιλιόμετρα την ώρα, θα φτάνατε στον Δία σε 885 χρόνια (και ο Δίας είναι μέσα στο μικρό μας ηλιακό σύστημα).

Μια λεπτομέρεια ακόμα. Τίποτα στο σύμπαν δεν είναι εκεί που το βλέπουμε την στιγμή που κοιτάμε. Τα αστέρια και οι πλανήτες συνέχεια κινούνται και αλλάζουν θέση, και, το φως ταξιδεύει με 300,000 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο για να έρθει σε εμάς. Πόσο «γρήγορο» είναι το φως; Φανταστείτε ότι ένα φωτόνιο σε ένα μόνο δευτερόλεπτο μπορεί να διανύσει απόσταση ίση με εφτά και μισή περιστροφές γύρω από την Γη. Όταν κοιτάμε το φεγγάρι το βλέπουμε όπως ήταν και εκεί που ήταν πριν ένα δευτερόλεπτο. Όταν κοιτάμε τον Δία τον βλέπουμε όπως ήταν και εκεί που ήταν πριν 35 λεπτά. Το πλησιέστερο μας άστρο, τον Άλφα Κένταυρο, που απέχει 4 έτη φωτός από εμάς τον βλέπουμε όπως ήταν και εκεί που ήταν πριν 4 χρόνια και 4 μήνες και δύο εβδομάδες.

Όταν κοιτάμε τα άστρα και τον γαλαξία μας, μην ξεχνώντας ότι μερικές κουκκίδες που φαίνονται σαν άστρα είναι στην πραγματικότητα ολόκληροι γαλαξίες που βρίσκονται πολύ, πολύ μακριά, δεν τα βλέπουμε μονο όλα σε διαφορετικό σημείο, στο παρελθόν, από όπου βρίσκονται την στιγμή που κοιτάμε, αλλά το σύνολο του τι βλέπουμε είναι παραμορφωμένο λόγω των τεράστια διαφορετικών αποστάσεων μεταξύ τους. Τα κοντύτερα άστρα φαίνονται σε λίγο διαφορετική θέση από όπου είναι πραγματικά, ενώ τα πολύ μακρινά φαίνονται σε πολύ διαφορετική θέση από την πραγματική.

Όταν λοιπόν ρωτάμε αν υπάρχει ζωή έξω από τον πλανήτη Γη, στην πραγματικότητα ρωτάμε αν είναι δυνατόν το σύμπαν αυτών των τεράστιων διαστάσεων, τις οποίες δεν μπορούμε καν να κατανοήσουμε, να εξέλειξε «ζωή» μόνο σε μία μικρή ασήμαντη γαλάζια κουκκίδα και πουθενά αλλού.
Κάτι που θα ήταν μια τερατώδης σπατάλη χώρου :-)

2. «Ζωή»

Υπάρχει αραγε ζωή έξω από την Γη; Σε μία έκταση μεγαλύτερη από όσο μπορεί να συλλάβει ο ανθρώπινος νους, πολύ μεγαλύτερη από 8.727.163.912.733.550.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000 κυβικά χιλιόμετρα, με τουλάχιστον 400.000.000.000.000.000.000.000 πλανήτες, είναι ποτέ δυνατόν η ζωή να άνθισε μόνο στην Γη; 

Εφ' όσον στην Γη υπάρχουν 8.700.000 ήδη ζωής, και υπάρχουν κάπου 400.000.000.000.000.000.000.000 πλανήτες στο γνωστό σύμπαν, και αν η ζωή ανθίζει σε έναν μόμο για κάθε εκατό πλανήτες, θα πρέπει να υπάρχουν συνολικά κάπου 3.500.000.000.000.000.000.000.000.000.000 είδη ζωής στο γνωστό σύμπαν.

Όλα αυτά τα είδη ζωής δεν συνυπάρχουν. Μην ξεχνάμε ότι έχουν περάσει 13,5 δισεκατομμύρια χρόνια από την γέννηση του σύμπαντος και ότι άστρα και οι πλανήτες τους γεννιούνται, ζουν ζωές σύντομες ή μακρές, πεθαίνουν και καινούργια γεννιούνται συνεχώς. Πρέπει να διανείμουμε τον αριθμό στον χρόνο.

Πως εξελίχθηκε η ζωή στην Γή;

Η Γη έχει ηλικία 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια και δημιουργήθηκε κατά την γένεση του ηλιακού μας συστήματος όταν το σύμπαν ήταν ήδη 9 δισεκατομμυρίων ετών. Δηλαδή, όταν γεννήθηκε η Γη μας, το σύμπαν είχε ήδη υπάρξει για χρόνο που χωρούσε δύο φορές την σημερινή ηλικία της Γης.

Πριν από (χρόνια)		Εξέλειξη
4.600.000.000		Πρώτη σταθερή Γη
4.500.000.000		Σελήνη
4.400.000.000		Πρώτο νερό
4.200.000.000		Πρώτη μονοκυταρική ζωή (στο υγρό στοιχείο)
4 έως 3.600.000.000		Μετεωρίτες
3.500.000.000		Πρώτο Οξυγόνο
3.500.000.000		Πρώτος κοινός πρόγονος όλης της ζωής, και, Διαχωρισμός βακτηρίων και μονοκυταρικών οργανισμών
3.000.000.000		Φωτοσύνθεση
2.500.000.000		Εμφάνηση οξυγόνου στην ατμόσφαιρα
2.250.000.000		Κρίση οξυγόνου
1.500.000.000		Πολυκυταρική ζωή
1.250.000.000		Σεξουαλική αναπαραγωγή
600.000.000		Καμβριακή "έκρηξη" μορφών ζωής στους ωκεανούς
400.000.000		Ζωή στην ξηρά
300.000.000		Δεινόσαυροι
175.000.000		Θηλαστικά
100.000.000		Λουλούδια
65.000.000		Εξαφάνιση Δεινοσαύρων
10.000.000		Πρώτοι πίθηκοι
7.000.000		Πρώτα δίποδα
5.000.000		Ανθρωποειδείς πίθηκοι
2.700.000		Χόμο Χάμπιλις
1.750.000		Χόμο Ερέκτους
1.500.000		Πρώτη χρήση φωτιάς
350.000		Νεαντερταλ
300.000		Χόμο Σάπιενς (τωρινός άνθρωπος)
30.000		Εξαφάνιση Νεαντερταλ
10.000		Υποχώρηση παγετώνων
6.000		Εκκίνηση ανθρώπινου πολιτισμού, Μεσοποταμία
5.000-3.000		Αιγυπτιακός πολιτισμός
4.521		Πυραμίδες
2.817		Δυτική Λογοτεχνία
2.500		Δυτικός πολιτισμός
565		Αναγέννηση
200		Βιομηχανική επανάσταση
112		Θεωρία της Σχετικότητας
80		Αρχή εκπομπής ραδιοκυμάτων προς το σύμπαν
72		Αρχή εποχής πυρηνικής τεχνολογίας
48		Πρώτος άνθρωπος στην Σελήνη
22		Αρχή εκτεταμένης διάδοσης ηλεκτρονικού διαδικτύου στιγμιαίας επικοινωνίας και αρχειοθέτησης/σύζευξης σκέψεων της ανθρωπότητας
5		Το Γήινο διαστημόπλοιο Voyager 1 έγινε τον Αύγουστο του 2012 το πρώτο τεχνολογικό αντικείμενο κατασκευασμένο από τον άνθρωπο που ταξίδεψε πέρα από τα όρια του αστρικού συστήματος στο οποίο ανήκει η Γη (ηλιακό σύστημα).

Το παραπάνω μην το δείτε σαν οδό που οδηγεί στον άνθρωπο, αλλά, κατανοήστε τον χρόνο και μέθοδο της εξέλιξης, όπως διαγράφεται παραπάνω, η οποία, για μια «στιγμή», συμπεριλαμβάνει και τον άνθρωπο. 

Τώρα, φανταστείτε παρόμοιες εξελικτικές πορείες, με αδιέξοδα, παραλληλισμούς, αλλά και μεγαλύτερες πιθανότητες για κάθε ένα από τους πλανήτες στο σύμπαν. 

Η μονοκυταρική ζωή εμφανίστηκε στην Γη μόλις 300 εκατομμύρια χρόνια μετά την σταθεροποίηση του πλανήτη και παρέμεινε έτσι επί ένα δισεκατομμύριο χρόνια μέχρι να διαχωριστεί σε πολυκυταρική με τα πρώτα βακτηρίδια. Άλλα δυόμιση δισεκατομμύρια χρόνια πέρασαν μέχρι την πρώτη σεξουαλική αναπαραγωγή και τα πρώτα όντα εμφανίστηκαν ένα δισεκατομμύριο χρόνια αργότερα.

Η ζωή όπως την γνωρίζουμε σήμερα στην Γη ξεκίνησε πριν μόλις 600 εκατομμύρια χρόνια, σχεδόν τέσσερα δισεκατομμύρια χρόνια αφού ξεκίνησε να εξελίσσεται. Οι δεινόσαυροι βασίλευσαν στην Γη επί περίπου 220 εκατομμύρια χρόνια. Ο άνθρωπος στην σημερινή του μορφή εμφανίστηκε πριν 300.000 χρόνια μετά από εξέλιξη 175 εκατομμυρίων ετών των θηλαστικών.

Αν δούμε την ιστορία του πλανήτη μας σαν «ένα χρόνο» όπου η Γη σταθεροποιήθηκε το πρώτο δευτερόλεπτο της 1ης Ιανουαρίου και τώρα, το 2017 μόλις τελείωσε το τελευταίο δευτερόλεπτο της 31ης Δεκεμβρίου:

Υπάρχουν 31.536.000 δευτερόλεπτα της ώρας σε ένα χρόνο, άρα, για να διαιρεθεί ένας χρόνος με τα 4.600.000.000 χρόνια της ύπαρξης της Γης, κάθε χρόνος της ύπαρξης του πλανήτη αντιστοιχεί σε 0,0067 δευτερόλεπτα της ώρας του ενός έτους του παραδείγματός μας.

Δηλαδή, αν η Γη σταθεροποιήθηκε το πρώτο δευτερόλεπτο της 1ης Ιανουαρίου,
Η Ζωή ξεκίνησε την 1η Φεβρουαρίου,
Τα βακτηρίδια εμφανίστηκαν γύρω στις 17 Απριλίου,
Οι δεινόσαυροι εμφανίστηκαν γύρω στις 2 Δεκεμβρίου,
Και βασίλευσαν στον πλανήτη μέχρι τις 20 Δεκεμβρίου,
Οι μεγάλοι πίθηκοι εμφανίστηκαν στις 31 Δεκεμβρίου στις 15:30’ το απόγευμα,
Ο σημερινός άνθρωπος εμφανίστηκε στις 31 Δεκεμβρίου στις 23:35’ το βράδυ,
Και ο Πολιτισμός ξεκίνησε στις 31 Δεκεμβρίου στις 23:59’ και 20 δευτερόλεπτα το βράδυ, τα τελευταία 40 δευτερόλεπτα του τελευταίου λεπτού του «έτους» του παραδείγματός μας, όπου 40 δευτερόλεπτα αντιστοιχούν σε 6.000 χρόνια.
Η βιομηχανική επανάσταση, κλάσμα του δευτερολέπτου πριν το τέλος του έτους του παραδείγματος.

Αυτά, από την Γένεση της Γης. Αν αρχίσουμε από την Γένεση του σύμπαντος, η Γη σχηματίστηκε τέλος Αυγούστου, και ο πολιτισμός ξεκίνησε τα τελευταία 12 δευτερόλεπτα αντί 40 δευτερόλεπτα. 

Και, με τους δεινόσαυρους να βασιλεύουν 200 εκατομμύρια χρόνια και τον άνθρωπο 0,3 εκατομμύρια χρόνια, η Γη, ιστορικά, είναι φυσικά ο πλανήτης των Δεινοσαύρων. 

Με τεχνολογία μόλις 80 ετών, όσον αφορά την αναμετάδοση του στίγματός μας στο σύμπαν με ραδιοκύματα, η παρουσία μας μπορεί να γίνει γνωστή στο σύμπαν μόνο σε ακτίνα 80 περίπου ετών φωτός, το τελευταίο και μόνο κλάσμα του δευτερολέπτου της ηλικίας του σύμπαντος. 

Τι εννοούμε λοιπόν, όταν ρωτάμε αν υπάρχει ζωή στο σύμπαν έξω από την Γη;

Τι εννοούμε «ζωή»; 

Ένα μόνο κύτταρο είναι ζωή. Ένα βακτηρίδιο είναι ζωή. Σκουλήκια είναι ζωή. Δεινόσαυροι είναι ζωή. Και εφ’ όσον τα πάντα στο σύμπαν κινούνται και εξελίσσονται, η μόνη πορεία και στόχος της εξέλιξης δεν μπορεί παρά να είναι προς την δημιουργία «ζωής». Σίγουρα αν εννοούμε οποιοδήποτε είδος ζωής, έστω και μονοκυταρικό, το σύμπαν πρέπει να σφύζει από ζωή. Άλλωστε, το σύμπαν, τα άστρα και οι πλανήτες υπάρχουν για τρεις φορές περισσότερο χρόνο από όσο η ίδια η Γη, η οποία εξέλιξε τόσα εκατομμύρια είδη ζωής μόνο στην επιφάνειά της.

Δεν μπορούμε να το αποδείξουμε (ακόμα), αλλά θα ήταν άνευ-νόησης να μην το θεωρήσουμε σίγουρο. Και… όσους επιμένουν στον κήπο της Εδέμ, τον Αδάμ και την Εύα, ας τους ρωτήσουμε γιατί ο «κήπος της Εδέμ» να εννοεί μόνο την Γη και όχι όλο το σύμπαν, και γιατί ο «Αδάμ και η Εύα» να μην είναι σύμβολα νοήμονος ζωής, γενικά;

Άρα, η ερώτησή μας πρέπει να ειδικευθεί στο αν εννοούμε νοήμονα ζωή, δηλαδή, ανθρωπομορφική ζωή, και πρέπει επίσης να υπολογίσουμε ότι οποιαδήποτε ζωή και να εννοούμε μπορεί να έχει υπάρχει σε οποιοδήποτε μικρό κομμάτι χρόνου των τελευταίων 13,5 δισεκατομμυρίων ετών και να μην συνυπάρχει απαραίτητα με εμάς.

Όμως, και εδώ, σε αυτή την διατύπωση υπάρχει πρόβλημα γιατί πρέπει να παραδεχτούμε ότι δεν υπάρχει προσδιορισμός του τι είναι νοήμων ζωή, εφ’ όσον υπάρχουν τόσα είδη ζωής μόνο εδώ, δίπλα μας, ανάμεσά μας, στον πλανήτη μας τα οποία δεν μπορούμε να κατανοήσουμε το πως και κατά πόσο είναι νοήμονα. Ποια ήταν η τελευταία φορά που ανταλλάξατε απόψεις με ένα δελφίνι, παραδείγματος χάριν;

Καταλήγουμε στο ότι η ερώτησή μας, του αν υπάρχει ζωή έξω από την Γη, στην πραγματικότητα εννοεί το αν υπάρχει έξω από την Γη ανθρωπομορφική ζωή με νόηση που να έχει φτάσει στην δημιουργία τεχνολογίας και να μπορεί να επικοινωνήσει μαζί μας.

Η απάντηση είναι ότι μια τέτοια ερώτηση απλά αποδεικνύει την ανοησία και απλότητα σκέψης που μας δέρνει, σαν είδος ζωής (έλλειψη αντικειμενικής και λογικής οπτικής στην νόηση). Διότι προφανώς βλέπουμε και περιμένουμε τα πάντα από άποψη ανθρωπομορφική, και μόνο κατά την χρονική στιγμή της ύπαρξής μας.

Οι κοντινότεροι συγγενείς μας είναι το είδος των χιμπαντζήδων, και επίσης γνωρίζουμε ότι αρκετά είδη, όπως τα δελφίνια και τα γουρούνια έχουν ανεπτυγμένη νοημοσύνη. Όμως δεν μπορούμε να επικοινωνήσουμε με κανένα από αυτά. Πως θα περιμέναμε να επικοινωνήσουμε με νοήμονα όντα που αναπτύχθηκαν εκτός της Γης όταν δεν μπορούμε να επικοινωνήσουμε καν με άλλα όντα στον πλανήτη μας. 

Φυσικά, όποιο είδος ζωής συναντήσουμε στο σύμπαν, έστω και νοήμον, θα βρίσκεται σε διαφορετικό στάδιο εξέλιξης από εμάς. Κοιτάξτε την κλίμακα του χρόνου στην εξέλιξη παραπάνω. Τρία εκατομμύρια χρόνια διαφορά δεν είναι τίποτα στην κοσμική κλίμακα, και εμείς έχουμε τρία εκατομμύρια χρόνια διαφορά με τους χιμπαντζήδες. Ένα είδος ζωής με τεχνολογική εξέλιξη αρκετή ώστε να ταξιδέψουν στην Γη, θα έχουν τόση εξελικτική διαφορά από εμάς που μπορούν να δουν εμάς όπως εμείς βλέπουμε τους χιμπαντζήδες.

Το να υποθέσουμε ότι η ζωή, από μονοκυταρικό επίπεδο γεννιέται παντού στο σύμπαν, και φυσικά στο γνωστό σύμπαν, πρέπει να είναι βεβαιότητα, αν όχι τουλάχιστον λογική βεβαιότητα. Θα ήταν πολύ πιο δύσκολο να αποδείξουμε με τη λογική ότι ΔΕΝ υπάρχει ζωή στο σύμπαν εκτός της Γης από το να περιμένουμε να ανακαλύψουμε χειροπιαστές αποδείξεις ότι υπάρχει.

Με το ίδιο σκεπτικό πρέπει να δεχτούμε ότι το σύμπαν φτάνει να εξελίσσει νοήμονα ζωή συνεχώς, και ότι κάποια νοήμονα είδη ζωής εξελίσσουν τεχνολογία. Όπως πρέπει να δεχτούμε ότι η τεχνολογία δεν είναι απαραίτητη για την συνέχεια εξέλιξης νοήμονος ζωής. Μπορεί ζωή να υπάρχει και να κατανοήσει την ύπαρξη, ακόμα και σε πολύ υψηλότερο επίπεδο σκέψης από το ανθρώπινο, χωρίς την ανάγκη τεχνολογίας.

Από τα είδη που εξελίσσουν τεχνολογία, και αυτά τα είδη, στην απεραντοσύνη του χωροχρόνου, είναι απαραιτήτως και στατιστικά, πάμπολλα, πόσα άραγε μπορούν 1) να να βρουν το ένα το άλλο, 2) να συναντηθούν μεταξύ τους,  και 3) να επικοινωνήσουν.

Όσον αφορά την επικοινωνία, είπαμε ήδη ότι θα είναι ίσως περισσότερο δύσκολη από το να επικοινωνήσουμε εμείς με χιμπατζήδες.

Όσον αφορά το να συναντηθούν δύο είδη ζωής από πλανήτες σε διαφορετικά άστρα, ή γαλαξίες, υπάρχει το μεγάλο πρόβλημα του χωροχρόνου, όπου η μετάβαση με αστρόπλοιο από το άλφα στο βήτα μπορεί να κάνει αιώνες ή χιλιετηρίδες ή και πολύ παραπάνω, και πρέπει από την αρχή να ξέρουν σε ποιο σημείο του σύμπαντος να σκοπεύσουν σαν προορισμό, όπου όλα τα άστρα μετακινούνται συνεχώς με μεγάλες ταχύτητες.

Πιο αναλυτικά, για συνάντηση και επικοινωνία:

Ένα νοήμον και τεχνολογικό είδος «υπάρχει» σε απειροελάχιστα τμήματα χρόνου. Εμείς έχουμε τεχνολογία για λιγότερο από 200 χρόνια. Ταξιδεύουμε στο διπλανό μας σύμπαν μόνο για 48 χρόνια. Αν ανακαλύψουμε σήματα πολιτισμού που να προέρχονται από κάποιον πλανήτη σε πολύ μικρή απόσταση από εμάς, ας πούμε 1.000 έτη φωτός, αυτό που γνωρίζουμε είναι ότι υπήρχαν πριν 1.000 χρόνια, όχι «σήμερα», και η συζήτηση μαζί τους θα χρειαζόταν να περιμένουμε 1.000 χρόνια για κάθε ανταλλαγή μεταξύ μας. Φυσικά, η ύπαρξη «σήμερα» ενός άλλου πολιτισμού που να απέχει, ας πούμε, ένα εκατομμύριο έτη φωτός από εμάς είναι στατιστικά αδύνατη. Μπορεί να γνωρίσουμε ότι υπήρξαν, αλλά δεν μπορούμε να ξέρουμε αν υπάρχουν «σήμερα».

Επίσης, το να ταξιδέψει ένας πολιτισμός στο σύμπαν χρειάζεται ταξίδια χιλιάδων ετών, και πάμπολλων γενεών του είδους.

Η πραγματικότητα είναι ότι δεν γνωρίζει ποτέ κανείς πολιτισμός αν άλλοι υπάρχουν «αυτή τη στιγμή», κι ας ανακαλύψουν ότι υπήρχαν κάποτε, όπου για να ανακαλύψει κάποιος κάποιον άλλο, τα τεχνολογικά σήματα της απόδειξης θα πρέπει να έχουν φτάσει με την ταχύτητα του φωτός, άρα η απόδειξη ύπαρχης κάποιου άλλου σημαίνει ότι υπήρχε κάποτε, ή/και, ώσπου να φτάσουμε εκεί για να συναντηθούμε μπορεί ήδη να έχουν εξαφανιστεί από χιλιετηρίδες. Άρα δεν είναι δυνατόν ποτέ να συναντηθούν καν, λόγω των αποστάσεων στον χώρο τριών διαστάσεων, με γραμμικό χρόνο που υπόκεινται στην θεωρία της σχετικότητας με το όριο της χωροχρονικής ταχύτητας μετάδοσης ενέργειας (ταχύτητα του φωτός).

Ο μόνος τρόπος να υπάρξουν διαστρικοί και διαγαλακτικοί πολιτισμοί με ουσιαστική επικοινωνία μεταξύ τους, είναι όταν και αν η τεχνολογία τους (και η βιολογία τους) εξελιχθεί τόσο υψηλά ώστε να ταξιδεύουν εκτός χωροχρόνου, δηλαδή πολύ πιο γρήγορα από την ταχύτητα του φωτός. Και ένας πολιτισμός τόσο εξελιγμένος θα είναι τόσο διαφορετικός από εμάς, όσο είμαστε εμείς από τα σκουλήκια.

~

Στην τελική, μπορούμε να πούμε ότι το σύμπαν σφύζει από ζωή, και ίσως, ανάλογα με τον ορισμό, το ίδιο το σύμπαν να είναι «ζωντανό» εφ’ όσον η «ζωή» και αυτοσυνείδηση του σύμπαντος είναι ο μόνος σκοπός της εξέλιξης, και εμείς οι ίδιοι δεν είμαστε τίποτα άλλο από γαλαξίες ατόμων που συλλογίζονται την εξέλιξη του ατόμου... με σεβαστό ποσοστό της ζωής αυτής που υπήρξε, υπάρχει και θα υπάρξει παντού στο σύμπαν να έχει εξελίξει νοημοσύνη --αλλά δεν υπάρχει περίπτωση επικοινωνίας ή συνάντησης παρά μόνο για πολιτισμούς που έχουν ξεφύγει, βιολογικά και τεχνολογικά από τα όρια των τριών διαστάσεων και γραμμικού χρόνου. Εκείνοι απέχουν εξελικτικά από εμάς τους ανθρώπους όσο απέχουμε εμείς από τα σκουλήκια ή και τις αμοιβάδες, περίπου.

Πρέπει να σταματήσουμε να βλέπουμε την πραγματικότητα από οπτικό σημείο ανθρωπομορφικό, σαν να είμαστε εμείς «εδώ» και «τώρα» αυτό που έχει σημασία και αυτό στο οποίο πρέπει να ομοιάζουν όλα και με την νόηση και "ηθική" των οποίων να κρίνονται όλα τα άλλα. Όταν δούμε και κατανοήσουμε την ύπαρξή μας σαν ένα ομοούσιο και προαιώνιο μέρος της ύπαρξης του σύμπαντος, όλα τα παραπάνω δεν πρέπει να μας κάνουν να αισθανθούμε μικροί και ασήμαντοι, αλλά να αισθανθούμε ότι είμαστε μέρος ενός συνόλου τρομερά ομορφότερου και πιο θαυμαστού από ότι μπορούμε να φανταστούμε.

Και αυτή η συνειδητοποίηση να μας δώσει την γαλήνη και την ευτυχία που να μας επιτρέπουν να βλέπουμε τα καθημερινά «προβλήματα» της κοινωνίας των ανθρώπων σαν εντελώς ασήμαντα και γελοία μπροστά στην πραγματικότητα του σύμπαντος του οποίου είμαστε η αυτοσυνείδηση ως ομοούσια και προαιώνια μέρη. 

~

.

Το κορμί του καθενός μας, η σάρκα, τα κύτταρα, τα μόρια, αποτελούνται από άτομα που δημιουργήθηκαν πριν 13,5 δισεκατομμύρια χρόνια, υπήρξαν αρχικά σαν άτομα υδρογόνου μέσα σε τεράστια αστέρια, εκτοξεύτηκαν στο σύμπαν σε τιτάνιες εκρήξεις άστρων, ξανά και ξανά, αλλάζοντας την υφή τους καθώς αποκτούσαν περισσότερα ηλεκτρόνια λόγω τυχαίων συγκρούσεων μεταξύ τους, ή λόγω πυρηνικής σύντηξης στο κέντρο καυτών ήλιων, ταξίδεψαν στο σύμπαν δια μέσου αστρικών εκρήξεων και κομητών, έφτασαν τυχαία στην Γη και κατέληξαν για ένα κλάσμα μιας απειροελάχιστης στιγμής να είναι μέρος του γαλαξία ατόμων που είναι ο καθε ένας από εμάς, ο καθένας μας ένας γαλαξίας ατόμων που συλλογίζεται την εξέλιξη των ατόμων.
Λέτε αυτό να συνέβη μόνο στην επιφάνεια της μικρής μας γαλάζιας κουκκίδας;

Οι εξι αναρτήσεις αυτής της ενότητας:

Υπάρχειν

> Ζωή <

Παν

Τεχνολογία;

Γνώση;

Γιατί;

Υπάρχειν

Μου άρεσε να σουλατσάρω στην επιφάνεια της λίμνης της Βουλιαγμένης με το μικρό μου ατομικό θαλάσσιο ποδήλατο, με τις δύο φουσκωτές πλάβες και τον μύλο που γύρναγαν τα πόδια μου μπροστά από το καθισματάκι μου. Μου το είχε φέρει ο θείος μου που δούλευε στα κρουαζιερόπλοια. Είχα μάθει να κολυμπάω χωρίς σωσίβιο αλλά μόνο με βατραχοπέδιλα. Πρέπει να ήμουν 8-9 ετών. Μια μέρα, με μια άγαρμπη κίνηση κατάφερα να το αναποδογυρίσω. Δεν είχα τα βατραχοπέδιλά μου, και στο νερό με το θειάφι της Βουλιαγμένης δεν έχεις καν την πλευστότητα που έχεις στην θάλασσα. Με μιας βρέθηκα κανένα δύο μέτρα κάτω από την επιφάνεια της λίμνης. Πενήντα χρόνια αργότερα το θυμάμαι πεντακάθαρα σαν νά ΄ταν μόλις τώρα.

Θυμάμαι να κοιτάζω την επιφάνεια από κάτω, και θυμάμαι να βλέπω το ποδηλατάκι μου να επιπλέει από πάνω μου.

Και τότε κάτι αξιοπερίεργο συνέβη. Σκέφτηκα ότι εφ’ όσον δεν μπορώ να κολυμπήσω πρόκειται σύντομα να πνιγώ. Όμως την ίδια στιγμή με συνεπήρε η ομορφιά της φύσης από εκείνο το πρωτόγνωρο σημείο βλέψης. Η επιφάνεια της λίμνης, οι παραμορφωμένες από το νερό και κινούμενες λεπτομέρειες στην επιφάνεια των βράχων του τοίχου της Βουλιαγμένης, ο γαλάζιος ουρανός και κάτι συννεφάκια, όλα μέσα από το νερό, κοιτώντας προς τα πάνω. Ήταν πραγματικά περίεργο γιατί θυμάμαι την συνειδητή απόφαση του να μην προσπαθήσω να κάνω τίποτα παρά να κοιτάζω το περίεργο και υπέροχο αυτό θέαμα για όσο θα μπορώ.

Ήρεμος και ακίνητος όπως ήμουν, το κορμί μου, ελαφρότερο από το νερό, άρχισε να πλησιάζει την επιφάνεια σιγά-σιγά, και πήρα την πρώτη μου αναπνοή όταν το κεφάλι μου είχε βγει έξω από το νερό.

Αν είχα πανικοβληθεί και είχα αρχίσει να φωνάζω και να βγάζω μπουρμπουλήθρες,  θα είχα εξαντλήσει το πολύτιμο οξυγόνο μου. Αν είχα αρχίσει ξέφρενα να κουνάω σπασμωδικά τα χέρια μου και τα πόδια μου θα είχα μείνει στο βάθος που είχα φτάσει με την πτώση, ή και θα είχα πάει βαθύτερα. Όμως η γαλήνη των σκέψεων ηρέμησε το κορμί μου και οι νόμοι της φυσικής ενέργησαν ανεπηρέαστοι, χωρίς εγώ να το καταλαβαίνω, φέρνοντάς με στην επιφάνεια.

Μιλώντας ποιητικά θα μπορούσε κανείς να πει ότι η ομορφιά της φύσης με έσωσε. Όμως η πραγματικότητα είναι ότι εγώ έσωσα τον εαυτό μου επειδή αφ’ ενός πρόσεξα την ομορφιά (ή, το θέαμα το οποίο εγώ θεώρησα ως "ομορφιά"), και αφ’ εταίρου αποφάσισα να συνεχίσω να εξερευνώ με τα μάτια μου και να θαυμάζω.

Τα πενήντα επόμενα χρόνια αρκετές φορές συνέβη το ίδιο πράγμα. Εκεί που η στιγμή ήταν έτοιμη να μου αφαιρέσει το παν, επενέβη η γαλήνη μέσα μου, και πάντα ανέβηκα στην επιφάνεια. Και ανέπνευσα. Στις πιο δύσκολες στιγμές, κοινωνικές, οικονομικές, σε κάθε είδους περιστάσεις και καταστάσεις. Βρίσκω μέσα μου την δύναμη της γαλήνης –του να μην πανικοβληθώ.

Μια γαλήνη την οποία είναι τόσο εύκολο και απλό να επικαλεστεί κανείς. Η συνειδητοποίηση του πόσο υπέροχη είναι η εμπειρία του υπάρχειν ως αυτόνομος αλλά συνάμα αλληλένδετος με το παν γαλαξίας ατόμων που όλα μαζί αποτελούν την συνείδησή μου –την αυτοσυνείδηση του σύμπαντος μέσα από τα μάτια μου και λόγω του νιονιού μου, αυτό που είναι, ότι και να είναι,

Η δύναμις όπως και η ελπίδα ξεκινάν από μέσα μας, αν μπορούμε να τις βρούμε. Κανείς δεν μπορεί να μας τις δώσει. Υπάρχουν μόνο μέσα μας και κανείς άλλος παρά εμείς οι ίδιοι έχουμε την ευθύνη να τις βρούμε και να τις καλλιεργήσουμε –κανείς άλλος, κανείς πολιτικός, ποιητής, παπάς ή επιστήμονας δεν μπορεί να μας δώσει πραγματική δύναμη και ελπίδα παρά μόνο αυταπάτη –μόνο μέσα μας μπορούμε να βρούμε την αλήθεια.

Ιδίως όταν σταματήσουμε να ανησυχούμε. Τι είναι η ανησυχία; Τι είναι ένα «πρόβλημα»; Όπως λέει και ο Δαλάι Λάμα, αν ένα πρόβλημα μπορεί να λυθεί, δεν χρειάζεται να ανησυχούμε. Αν ένα πρόβλημα δεν μπορεί να λυθεί, δεν ωφελεί σε τίποτα το να ανησυχούμε.

Το υπάρχειν, η θέση από την οποία να συνειδητοποιούμε την ύπαρξη, την δική μας και του κόσμου του οποίου είμαστε ομοούσιο και αναπόσπαστο μέρος, είναι το ακριβότερο δώρο της φύσης. Πρέπει βέβαια να ανακαλύψει κανείς την ομορφιά στο υπάρχειν ώστε να φτάσει να μην τον ενδιαφέρει το μήκος του χρόνου αλλά η κάθε στιγμή.

Όπως έγραψε και ο Alan Price στο τραγούδι "O Lucky Man"…

Αν έχεις ένα φίλο στον οποίον να μπορείς να βασίζεσαι είσαι τυχερός άνθρωπος.

Αν βρήκες τον λόγο για να συνεχίσεις να ζεις και να μην πεθάνεις είσαι τυχερός άνθρωπος.

Παπάδες και ποιητές και ακαδημαϊκοί δεν το ξέρουν

Ναοί και αγάλματα και καμπαναριά δεν το δείχνουν

Αν ξέρεις εσύ το μυστικό, προσπάθησε να μην τα κάνεις θάλασσα

Και μείνε τυχερός

Αν βρήκες το νόημα της αλήθειας σ’ αυτόν τον κόσμο είσαι τυχερός άνθρωπος.

Αν η γνώση κρέμεται από τον λαιμό σου σαν μαργαριτάρια αντί αλυσίδες είσαι τυχερός άνθρωπος.

Αυτοί που τα παίρνουν από άλλους και αυτοί που απατούν τους άλλους δεν θα στο πουν.

Δάσκαλοι και κήρυκες θα σε πουλήσουν και θα σε αγοράσουν

Όταν κανείς δεν θα μπορεί να σε δελεάσει με παράδεισο ή με κόλαση θα είσαι τυχερός άνθρωπος.

Θα είναι πολύ καλύτερα να είσαι αυτό που είσαι

Μπορείς να είσαι αυτό που θέλεις, αν είσαι αυτό που είσαι

Και αυτός είναι ένας τυχερός άνθρωπος

Οφθαλμαπάτη

Το κράτος της Ελλάδας χρεοκόπησε με κάθε έννοια εκτός της επίσημης παραδοχής την Παρασκευή 23 Απριλίου του 2010, με ανακοίνωση του τότε πρωθυπουργού Γιώργου Παπανδρέου σε τηλεοπτική μετάδοση από το Καστελόριζο. Τα τελευταία εφτά χρόνια η Ελλάδα, χωρίς να έχει επισήμως δηλώσει χρεοκοπία, έχει τεθεί υπό την διαχείριση των δανειστών. Μετά από εφτά χρόνια, και με την οικονομική κατάσταση της χώρας και των πολιτών να χειροτερεύει σταθερά, χωρίς η εκάστοτε κυβέρνηση και εκάστοτε κυβερνόν κόμμα να επιφέρει την παραμικρή διαφορά στην καθοδική πορεία, εμπεδώνεται πλέον η ερώτηση του αν σήμερα το 2017 η καθημερινή ζωή των Ελλήνων θα ήταν καλύτερη αν ο Γιώργος Παπανδρέου είχε κηρύξει χρεοκοπία αντί να καλέσει τους δανειστές να διατηρήσουν την οφθαλμαπάτη της προσπάθειας διάσωσης της χώρας.

Πρόκειται περί οφθαλμαπάτης την οποία προσπαθούν επί εφτά χρόνια να διατηρήσουν τα κόμματα δια μέσου κυβερνήσεων κουκλοθέατρου καθώς οι δανειστές επιβάλλουν οικονομικές στρατηγικές στραγγαλισμού των πολιτών ώστε να διατηρείται η εικόνα επιβίωσης του κράτους.

Όσο η Ελλάδα δεν κηρύττει επισήμως χρεοκοπία, τόσο προεκτείνεται η αργά αλλά σταθερά επιδεινούμενη κατάσταση οικονομικού στραγγαλισμού των πολιτών σε επίπεδο ατόμου, οικογένειας και κάθε σπιτιού.

Μία χρεοκοπία το 2017 θα έχει πολύ χειρότερες επιπτώσεις από όσο θα είχε η επίσημη χρεοκοπία το 2010. Επίσης λόγω της διεθνούς συγκυρίας.

Η ερώτηση πλέον είναι το πόσο χειρότερη θα είναι για τον κάθε πολίτη η χρεοκοπία του κράτους στο μέλλον αντί σήμερα. Άλλωστε, μετά από κάθε ορόσημο της σχέσης Ελληνικού κράτους και δανειστών γίνεται όλο και περισσότερο οφθαλμοφανές το γεγονός ότι η Ελλάδα κυβερνάται από τους δανειστές και ότι οι εκάστοτε Ελληνικές κυβερνήσεις χρησιμεύουν απλά για την νομιμοποίηση των αποφάσεων των δανειστών.

Δεν είναι ότι τα λεφτά τελείωσαν. Είναι ότι δεν υπήρχαν ποτέ και γίνεται τώρα όλο και περισσότερο δύσκολο να καλυφτεί η πραγματικότητα.

Δεν αμφιβάλλω ότι ο Τσίπρας, στην Ελλάδα του 2014, πράγματι πίστευε πως υπήρχαν λύσεις, ακριβώς όπως πίστευε και ο Τραμπ στις ΗΠΑ το 2016 --ότι μπορούσε να εκπληρώσει τις υποσχέσεις του. Όμως η πραγματικότητα έχει τον τρόπο να αποκαλύπτεται σε κάθε άσχετο και κάθε άπειρο. Στην τελική, η Ιστορία καταγράφει πως αντέδρασε ο κάθε άπειρος όταν έμαθε ότι οι θεωρίες που πούλαγε ήταν παραμύθια.

Όπως και στην περίπτωση του Τραμπ, ο μόνος τρόπος να επιβιώσει και ο Τσίπρας είναι μέσω κάποιου είδους κεκαλυμμένης δικτατορίας.

Το ότι από το 1974 μέχρι που ο Τσοβόλας τά ‘δωσε όλα την δεκαετία του 1980 πολλοί Έλληνες λέγανε μέσα στα ταξί ότι «καλύτερα είμασταν με την δικτατορία», σημαίνει ότι ο Έλληνας δεν ενδιαφέρεται από πού έρχονται τα λεφτά, εφ’ όσον έρχονται. Απλά δεν έρχονται πλέον από πουθενά. Πως θα αντιδράσει η Ελλάδα; Ελπίζει ίσως ότι η επόμενη κυβέρνηση θα βρει κάπου κάτι τις να δώσει;

Ζούμε πλέον σε ένα σύννεφο οφθαλμαπάτης. Η οικονομία μας, και συνεπώς η κοινωνία μας, έχουν ήδη ξεψυχήσει.

Τραμπγκέητ

Η Ουάσιγκτον καίγεται αλλά δεν βλέπω τίποτα σχετικό στον Ελληνικό τύπο και ειδήσεις.

Υποθέτω ότι αν δεν έχει να κάνει με το μνημόνιο δεν μας ενδιαφέρει;

Αυτόματη αντίδραση του Άντερσον Κούπερ κατά την διάρκεια συνέντευξης με την Κελλυάνν Κόνγουαιη σχετικά με την ξαφνική απόλυση του Διευθυντή του FBI από τον Τραμπ.

Σαράντα οχτώ ώρες τώρα η Ουάσιγκτον "καίγεται".

Ξαφνικά ο Τραμπ απέλυσε τον διευθυντή του FBI καθώς το FBI συνέχιζε την έρευνα για πιθανή συνομωσία μεταξύ της προεκλογικής εκστρατείας του Τραμπ και της Ρωσικής κυβέρνησης.

Η επίσημη δικαιολογία ήταν ότι ο καινούργιος υφυπουργός δικαιοσύνης πρότεινε στον λευκό Οίκο ότι ο διευθυντής του FBI δεν έκανε την δουλειά του σωστά σχετικά με τον …άσχημο τρόπο με τον οποίον φέρθηκε στην Χίλαρυ Κλίντον πέρσι. Ο Διευθυντής του FBI έμαθε ότι απολύθηκε από μια τηλεόραση σε μία αίθουσα όπου συνομιλούσε με νεοσύλλεκτους πράκτορες στο Λος Άντζελες.

Αμέσως όλοι οι Δημοκρατικοί και πολλοί Ρεπουμπλικάνοι, διαιρώντας το Ρεπουμπλικανικό κόμμα, εξίσωσαν τα απίστευτα νέα με το «Μακελειό του Σαββατόβραδου» όταν το βράδυ του Σαββάτου 20 Οκτωβρίου 1973 ο Νίξον διέταξε τον υπουργό δικαιοσύνης να απολύσει τον ειδικό ερευνητή που ερευνούσε την συμμετοχή του Νίξον στο σκάνδαλο του Γουώτεργκέητ. Ο υπουργός, αντί να απολύσει τον ειδικό ερευνητή παραιτήθηκε, και ο Νίξον έδωσε την ίδια διαταγή στον υφυπουργό ο οποίος επίσης παραιτήθηκε αντί να εκτελέσει την διαταγή. Τον  ειδικό ερευνητή τον απέλυσε τελικά ο καινούργιος υπουργός δικαιοσύνης τον οποίον ο Νίξον όρκισε το ίδιο Σαββατόβραδο στον Λευκό Οίκο. Ο Νίξον παραιτήθηκε από την προεδρία 9 Αυγούστου 1974, δέκα μήνες μετά το «Μακελειό του Σαββατόβραδου».

Η έρευνα που γίνεται επί μήνες από το FBI και όλες τις μυστικές υπηρεσίες των ΗΠΑ αφορά το κατά πόσον άνθρωποι στην κορυφή της προεκλογικής εκστρατείας του Τραμπ, και πιθανώς ο ίδιος ο Τραμπ, ήταν αναμεμιγμένοι στην αποδεδειγμένη Ρωσική παρέμβαση στις Αμερικανικές Εκλογές για την οποία η Ρωσία χρησιμοποίησε ηλεκτρονικές υποκλοπές, διαρρεύσεις και παραπληροφόρηση με πλαστές ειδήσεις για να δημιουργήσουν ατμόσφαιρα εύνοιας του κοινού προς τον Τραμπ και δυσπιστίας προς την Κλίντον.

Μόλις την περασμένη εβδομάδα ο διευθυντής του FBI, τον οποίον ο Τραμπ απέλυσε ξαφνικά προχτές, είχε ζητήσει από το Κογκρέσο περισσότερα χρήματα για την με γεωμετρική ταχύτητα επεκτεινόμενη έρευνα.

Η πιθανή σύμπραξη του Τραμπ και του Πούτιν είναι το Γουώτεργκέητ του Τραμπ.

Αμόρφωτοι

Έβγαλα καλό Ελληνικό Δημοτικό-Γυμνάσιο (νυν και Λύκειο) στην Αθήνα πριν ξεκουμπιστώ να φτιάξω την ζωή μου εκεί που αισθανόμουνα ότι ανήκω. Για να λέμε του στραβού το δίκιο, έφυγα από την Αθήνα με καλές γνώσεις: το σχολείο με είχε εκπαιδεύσει και διδάξει σωστά. Στα σαράντα δύο χρόνια που πέρασαν από τότε, όμως, είδα την παιδεία στον δυτικό κόσμο να κάνει βουτιά. Η παιδεία από την οποία πέρασα εγώ, και στην Αθήνα και μετά στο Λονδίνο, ανήκει πλέον σε άλλο πλανήτη.

Γνώρισα την παιδεία στην Αθήνα, στο Λονδίνο, στην Μασαχουσέτη των ΗΠΑ όπου μεγάλωσε ο γιός μου, και τώρα στην Εμίλια-Ρομάνια της Ιταλίας όπου μεγαλώνουν τα ανίψια μου.

Πριν κάμποσα χρόνια, σε μια εκδήλωση εδώ στο χωριό, στο Αββαείο, μια κυρία που είχε ανέβει από την πόλη για την εκδήλωση, μου έπιασε κουβέντα προσπαθώντας να μιλήσει Αγγλικά. Προσπαθήσαμε επί δέκα πέντε περίπου λεπτά, και προσπαθούσα με υπομονή να την βοηθήσω να αρθρώσει λέξεις στα Αγγλικά «δίνοντάς» της το λεξιλόγιο που της έλειπε και διορθώνοντας τα γραμματικά και συντακτικά λάθη της, επαναλαμβάνοντας σιγά-σιγά και λέξη-λέξη τι της έλεγα εγώ για να με καταλάβει.

Όταν έφυγε, ρώτησα ποια ήταν η κυρία αυτή. Έμαθα ότι ήταν δασκάλα Αγγλικών στο σχολείο, κάτω στην πόλη.

Βοηθάω (χωρίς αμοιβή βέβαια) δύο παιδιά του χωριού με τα Αγγλικά τους μαθήματα και εργασίες --έχουν άλλους δασκάλους, όχι την κυρία του παραπάνω παραδείγματος. Το ένα από τα δύο παιδιά, που είναι στον έκτο χρόνο Αγγλικών, δυσκολεύεται να καταλάβει τι σημαίνει το «Χέλόου, χάου άρ γιού;» που τον ρωτάω όταν έρχεται. Και δυσκολεύεται να βρει τις λέξεις να απαντήσει αφού του εξηγώ (κάθε φορά) ότι αυτό που τον ρώτησα σημαίνει «τσάο, κόμε στάη;»

Στο σχολείο τους έδωσαν δύο βιβλία, ένα για γραμματική και συντακτικό και ένα για ανάγνωση και κατανόηση. Τα δύο αυτά βιβλία ανήκουν το καθένα σε εντελώς διαφορετικά επίπεδα μάθησης –δεν σχετίζονται καν μεταξύ τους για την ίδια χρονιά. Και οι δάσκαλοι διαλέγουν κεφάλαια να κάνουν στην τύχη, όχι στην σειρά που τα παρουσιάζουν τα βιβλία, πηδώντας κεφάλαια. Και από τις έξι συναρτώμενες ασκήσεις μετά από κάθε κεφάλαιο, λένε στους μαθητές να κάνουν τρεις ή τέσσερεις («κάντε τις ασκήσεις νο. 1, 3, 4 και 6» ας πούμε) πηδώντας ενδιάμεσες.

Δίνουν στα παιδιά, για όλα τα μαθήματα της ημέρας (όχι μόνο Αγγλικά) κάπου 3 ώρες εργασίας για το σπίτι. Το καλοκαίρι στις διακοπές, τα παιδιά έχουν αρκετή δουλειά για τις διακοπές, αν θέλουν να παν στην επόμενη τάξη, για να εργάζονται 1-5 ώρες την ημέρα, τις καλοκαιρινές ημέρες διακοπών.

Αμόρφωτοι διδάσκουν αμόρφωτους. Παίρνουν τον μισθό τους, πάνε σπίτι, και αφήνουν τα παιδιά στην τύχη τους, σε ένα σύστημα ηλίθιο, οργανωμένο για να κάνει τα παιδιά να μισήσουν το σχολείο και να αισθάνονται συνεχώς ανίκανα.

Είναι άραγε σε όλη τη Μεσόγειο έτσι; Φυσικά κάθε απάντηση που θα δινόταν σε αυτή την ερώτηση θα συνεπάγετο ότι στην όποια περιοχή από την οποία έρχεται η απάντηση, όλα είναι τέλεια!

Στην φωτογραφία, ο ανιψιός μου ο Ρικάρντο κάνει την δουλειά που του δώσανε για το σπίτι αφού επέστρεψε από το σχολείο προχτές. Ο Ρικάρντο ξέρει καλύτερα Αγγλικά από όλους και του αρέσει να μαθαίνει.

Σύγχυση

Η παγκόσμια κοινωνική κακοφωνία άρχισε να μεταβάλλεται στην σιωπή πριν την καταιγίδα. Καμία ηλικιακή ομάδα από νέους μέχρι γέρους δεν αισθάνεται ότι έχει τίποτα στο οποίο να ελπίζει. Η αμάθεια, η άγνοια, η υποβάθμιση του πνεύματος και η έλλειψη οποιουδήποτε φίλτρου επεξεργασίας πληροφοριών έχουν ξεπεράσει την τιμή κρίσιμης μάζας πάνω από την οποία ο έλεγχος έχει πια χαθεί και ο κόσμος τείνει στην ξερολίαση και τον απομονωτισμό.

Ο κόσμος είναι θυμωμένος και φοβισμένος σε όλες τις χώρες. Ιδιαίτερα οι νέοι, που δεν έχουν τίποτα, μηδέν.

Πως τα καταφέραμε έτσι; Είχαμε το παν, και το πετάξαμε στα σκουπίδια με τις επιλογές μας σαν κοινωνίες, παντού.

Η αριστερά απέτυχε και έστειλε τους ψηφοφόρους της πίσω στην δεξιά. Ο καπιταλισμός απέτυχε. Ο σοσιαλισμός ποτέ δεν ξεπέρασε τις επιτροπές και τις υποεπιτροπές του για να χτίσει μια συμπαγή πορεία. Ο υπερπληθυσμός κατέστησε την συνεννόηση και την συμβίωση ανεπίτευκτους στόχους. Οι τράπεζες θα γκρεμιστούν, τα χρήματα θα χάσουν κάθε αξία. Η περιουσία θα περιέλθει στην εφορία και τους δανειστές...  Τα καύσιμα τελειώνουν σε μερικές δεκαετίες.

Ιστορικά, οι ανθρώπινες κοινωνίες έσβησαν τον πίνακα για να ξαναρχίσουν απ’ την αρχή χρησιμοποιώντας μία μόνο μέθοδο: τον πόλεμο.

Αποτύχαμε σαν είδος ζωής.

Η επόμενη Αναγέννηση μπορεί να κάνει αιώνες να έρθει. Αν έρθει.

Δεν φταίνε οι πολιτικοί ούτε οι τραπεζίτες ούτε οι βιομήχανοι. Φταίνε οι γονείς και οι δάσκαλοι. Γενεές τώρα.

Κάνω το μόνο που μπορώ να κάνω, με την Μαργαρίτα και την οικογένειά μας, Ζούμε με γνώμονα και νόμο τις αξίες μας, εδώ στο μικρό χωριό μας στο βουνό.

Λυπάμαι περισσότερο για τα μουσεία τέχνης και πνεύματος. Τώρα που η πορεία είναι καθοδική και οδηγεί στην διάλυση, η ύπαρξή τους δεν εμπνέει για το μέλλον αλλά δημιουργεί μόνο τα ερωτηματικά του γιατί δεν κατάφεραν να κρατήσουν τον άνθρωπο στην πορεία που υπόσχονταν και έδειχναν οι αίθουσές τους και τα εκθέματά τους.

Γουρούνια

Από την ακτή των γουρουνιών,

Χριστός Ανέστη!

(Χριστούλη μου, τι έθνος...)

Ζωάκια

- Τα χαριτωμένα ζωάκια του Παλαιού Φαλήρου σας εύχονται Καλό Πάσχα. Το αρρωστημένο μέρος της ιστορίας δεν είναι τόσο το ότι κάποιος ή κάποια τα πέταξαν αντί να τα δώσουν σε παιδάκια που δεν μπορούν να τα αγοράσουν, αλλά το ότι πριν τα αφήσουν και φύγουν τα τοπεθέτησαν προσεκτικά να κοιτάνε τους περαστικούς.