ΕΠΙΔΙΑΣΕ

 

Τον Ιούλιο του 1994, ένα βράδυ, στεκόμουνα με τον Κώστα σε μια ταράτσα του Πανεπιστημίου του Γουήτον, στην πόλη μας του Νόρτον στην Μασαχουσέτη, μπροστά από ένα τηλεσκόπιο επάνω σε τρίποδο. Κοίταξα από το τηλεσκόπιο και είδα τον πλανήτη Δία και, κοντά στον γιγαντιαίο πλανήτη, τις τέσσερεις κυρίως σελήνες του, Ίο, Ευρώπη, Γανυμίδης και Καλλίστο, τις τέσσερεις που τις είχε ανακαλύψει ο Γαλιλαίος (τώρα ξέρουμε ότι ο Δίας έχει 61 σελήνες). Μπορούσα να δω καθαρά τον Δία και τις σελήνες του. Και ο Κώστας, τεσσάρων χρονών, είχε εκθαμβωθεί χρησιμοποιώντας το τηλεσκόπιο. 

Καθώς κοιτούσα κι' εγώ από το τηλεσκόπιο ένοιωσα κάτι το εντελώς παράδοξο. Ενώ κοιτούσα από την επιφάνεια της Γης, από κάτω προς τα πάνω, προς τον νυχτερινό ουρανό, τα άστρα και τους πλανητες επάνω από εμένα, κάθε πρωτόγονο, πανάρχαιο ένστικτο προσανατολισμού στον νου μου, μου έλεγε ότι κοιτάζω από πάνω προς τα κάτω και όχι από κάτω προς τα πάνω. Λες και ο Δίας και οι σελήνες του να ήταν σε μια πεδιάδα που την κοίταζα από κάποια βουνοκορφή. 

Κοίταζα από το τηλεσκόπιο και μετά απομάκρυνα το κεφάλι μου και ξανακοίταζα, μερικές φορές, και κάθε φορά το παράδοξο αυτό συνέβαινε καθαρά και ουσιαστικά στο ένστικτο προσανατολισμού μου. Τριάντα έξι χρονών εγώ, ρώτησα τον Κώστα τεσσάρων χρονών αν το αισθάνεται έτσι και εκείνος και μου είπε, ναι. 

Η παράδοξη αυτή αίσθηση προσανατιλισμού με είχε βοηθήσει τότε να συνειδητοποιήσω το πως στο σύμπαν δεν υπάρχει «προσανατολισμός» επειδή δεν υπάρχει τίποτα το σταθερό όσον αφορά την θέση των οθρανίων σωμάτων. Τα πάντα είνμαι σχετικά όχι μόνο μεταξύ τους, αλλά και στα διαφορετικά επίπεδα απόστασης που συμπεριλαμβάνουν την σφαίρα της εκάστοτε συμπεριβολής. Ο λεγόμενος προσανατολισμός εξαρτάται από την λειτουργία του ανθρώπινου εγκεφάλου και είναι εντελώς υποκειμενικής φύσης από το κέντρο ύπαρξης του παρατηρητή.

Μέχρι να κοιτάξεις τι υπάρχει εκεί έξω, πέρα από εμάς, νομίζεις ότι είσαι προετοιμασμένος για αυτό που θα δεις, αλλά δεν είσαι. 

Θυμήθηκα τότε, πως 13 χρόνια νωρίτερα, το 1981 στο Λονδίνο είχα παρακολουθήσει την τηλεοπτική σειρά Κόσμος του Καρλ Σέηγκαν, η οποία άλλαξε την ζωή μου, όπως έκαναν και τα ανώτατης ποιότητας ντοκιμαντέρ Horizon που έβλεπα στο BBC2 (σήμερα, 2026, τα ντοκιμαντέρ Horizon δεν παράγωνται πια επειδή κανείς πλέον δεν ενδιαφέρεται για γνώση. Η ακροαματικότητα έπεσε σε επίπεδα θανάσιμα για την παραγωγή της εξηκονταετούς σειράς). Θυμήθηκα πως ένα χρόνο νωρίτερα, το 1993, είχα γνωρίσει τον Καρλ Σέηγκαν εκεί, στον κήπο του πρύτανη του Πανεπιστημίου Γουήτον. Τον είχα ευχαριστήσει για το Κόσμος, εκεί μπροστά από το μπουφέ για την συνεστίαση στον κήπο, με είχε κοιτάξει και με είχε ρωτήσει «Γιατί;» Επειδή, του είχα απαντήσει, απέκτησα παρακολουθώντας το Κόσμος γνώση που αλλιώς δεν θα είχα αποκτήσει. «Και γιατί είναι αυτό σημαντικό;» με ρώτησε. Και συνεχίσαμε αυτή την κουβέντα κάπου 10 λεπτά. Ο πραγματικός δάσκαλος συνέχισε να διδάσκει με ερωτήσεις, αντί απλά να δεχτεί το ευχαριστώ που είχα προσφέρει, να ποντιφικήσει και να φύγει. Και στο τέλος γονάτισε μπροστά στο Κώστα χαμογελώντας, ακούμπησε το χέρι του στο κεφαλάκι του Κώστα και του είπε, στα Ελληνικά, «Χαίρω πολύ». 

Τον Ιούλιο του 1994, ένα χρόνο αφού είχαμε συναντήσει τον Καρλ, είμασταν πάλι στο Γουήτον, δυό χιλιόμετρα από το σπίτι μας. Είχαμε πάει να κοιτάξουμε από το τηλεσκόπιο τα 21 θραύσματα του κομήτη Σούμάκερ-Λίβι-9 καθώς έπεφταν στην ατμόσφαιρα και τα σύννεφα του Δία. Οι σκοτεινές ουλές στο μέγεθος της Γης που άφησε ο κομήτης Shoemaker-Levy 9 στις κορυφές των νεφών του Δία ήταν ορατές για αρκετούς μήνες μετά τις συγκρούσεις του Ιουλίου 1994. 

Η επικοινωνία της γνώσης είναι η πιο σημαντική προσπάθεια που μπορεί κανείς να επιχειρήσει στην ζωή, με την ελπίδα ότι η γνώση μπορεί, για μερικούς αποδέκτες, να προχωρήσει σε μόρφωση άποψης και χαρακτήρα. Από γνώση να εξελιχθεί σε μόρφωση. 

Η διδασκαλία δεν επιτυγχάνεται πληροφορώντας νέους τι γνωρίζετε εσείς (αυτό μόνο στον καθρέφτη έχει νόημα να το κάνετε). Η μετάδοση γνώσης επιτυγχάνεται κάνωντας στοχευμένες ερωτήσεις, επιτρέπωντας τον νεαρό νου να λειτουργήσει μόνος του. Αυτό το δίδαξε ο Σωκράτης. Ερώτηση, απάντηση που δημιουργεί καινούργια ερώτηση και περεταίρω απάντηση... Και η μετάδοση γνώσης επιτυγχάνεται επίσης δια παραδείγματος συμπεριφοράς.

Πέρασα την ζωή μου επαγγελλόμενος αυτά που αγαπώ, και μαθαίνοντας και επικοινωνώντας την γνώση. Την επικοινωνία γνώσης την θεωρώ σαν τον σκοπό της ύπαρξης, της Ζωής σε αυτό το σύμπαν, με απόλυτη προσωπική ευθύνη για εξακριβώσιμη αλήθεια και ακρίβεια. Η αυτογνωσία του σύμπαντος μέσω των γαλαξιών ατόμων που είμαστε εμείς.

Ήταν το τρελό μου όνειρο, στην ζωή μου, μια όμορφη φαντασίωση, το να είμαι μέρος μιας ομάδας επιστημόνων που να ερευνά το Σύμπαν. Την Ύπαρξη. Να επικοινωνεί ανακαλύψεις. Και, πεντέμισι χρόνια αφού ο Κώστας πέταξε προς την Δύση, προς το κβαντικό επίπεδο του χωροχρόνου, η τρελή φαντασίωσή μου έγινε απρόσμενα πραγματικότητα.

~~~

Η ΕΠΙτροπή ΔΙΑΣτημικής Εξερεύνησης (COmmittee of SPAce Research - COSPAR)

ιδρύθηκε το 1958 από το Διεθνές Συμβούλιο Επιστημών (τότε γνωστό ως ICSU),
για να συνεχίσει τα επιτυχημένα διεθνή και συνεργατικά ερευνητικά προγράμματα πυραύλων
και δορυφόρων του Διεθνούς Γεωφυσικού Έτους 1957–1958.
Σχεδιάστηκε ως ένα ανεξάρτητο, επιστημονικά πρωταρχικό φόρουμ
για την ενθάρρυνση της παγκόσμιας συνεργασίας, της ελεύθερης ανταλλαγής δεδομένων και
της ειρηνικής εξερεύνησης του διαστήματος, απαλλαγμένης από πολιτικά εμπόδια.
https://cosparhq.cnes.fr

Μέρος της COSPAR είναι η
Επιτροπή Πλανητικής Προστασίας (Panel of Planetary Protection).
https://cosparhq.cnes.fr/scientific-structure/panels/panel-on-planetary-protection-ppp/

Πλανητική Προστασία δεν σημαίνει την προστασία της Γης απο μετεωρίτες, αστεροειδείς και τεράστια διαστημόπλοια με εξωγήινους –αυτό είναι Πλανητική Άμυνα. Πλανητική Προστασία είναι το να προστατεύουμε άλλους πλανήτες από εμάς. Από τα τρισκατομμύρια Γήινα μικροβακτηρίδια, μικροοργανισμούς που ταξιδεύουν σαν λαθρεπιβάτες στα σκάφη εξερεύνησης που στέλνουμε παντού στο ηλιακό σύστημα. Και να προστατεύουμε τον δικό μας πλανήτη από εξωγήινους οργανισμους που μπορεί να επιστρέψουν πάνω στα σκάφη μας.

Γι' αυτό άλλωστε το σκάφος Cassini, παραδείγματος χάριν, στο τέλος της αποστολής του στο σύστημα του πλανήτη Κρόνου, στις 15 Σεπτεμβρίου 2017 κάηκε πέφτωντας στην ατμόσφαιρα του πλανήτη αντί να μείνει εκεί σαν λείψανο: για να μην μολύνη τον Κρόνο ή το σύστημά του με Γήινους μικροοργανισμούς.

Ο Cassini καίγεται στην ατμόσφαιρα του Κρόνου (NASA)

View from a Titan lake shore: collage © Dimitris Sivyllis 

Είναι ένα είδος Prime Directive (Κύρια Οδηγία), για τον εικοστό και τον εικοστό πρώτο αιώνα. Θυμάστε, ίσως, το Prime Directive του Starfleet στο Star Trek (Ταξίδι στ' Αστέρια); Η Κύρια Οδηγία, γνωστή και ως Γενική Διαταγή 1 του Αστροστόλου, είναι η κεντρική κατευθυντήρια αρχή της Ενωμένης Ομοσπονδίας Πλανητών στο Star Trek. Απαγορεύει απολύτως στο προσωπικό του Αστροστόλου να παρεμβαίνει στη φυσική, μη υποβοηθούμενη ανάπτυξη εξωγήινων πολιτισμών, ιδιαίτερα εκείνων που είναι λιγότερο τεχνολογικά προηγμένοι. Μη Παρέμβαση. Αυτό που ίσως να μην γνωρίζετε είναι ότι ενώ ο Πόλεμος των Άστρων ήταν παραμυθιασμένη φαντασία, το Ταξίδι στ' Αστέρια είχε επιστήμονες να ελέγχουν και να βοηθάν τους συγγραφείς και σεναριογράφους ώστε τίποτα στην τεχνολογία ή στην αφήγηση του Star Trek να μην διαφωνεί με την επιστήμη και την πραγματικότητα. Άλλωστε... ξέρετε άραγε πόσα πράγματα, πόση τεχνολογία χρησιμοποιείτε καθημερινά σήμερα που ανακαλύφθηκε λόγω της τεχνολογίας του Star Trek;

Το Star Trek έχει εμπνεύσει άμεσα αρκετές πρωτοποριακές σύγχρονες τεχνολογίες, που κυμαίνονται από τα ηλεκτρονικά είδη ευρείας κατανάλωσης έως την ιατρική διαγνωστική και την διαστημική προώθηση.
Φορητά κινητά τηλέφωνα. Ο μηχανικός της Motorola, Martin Cooper, ανέφερε διάσημα το αναδιπλούμενο Communicator του Captain Kirk ως την κύρια έμπνευσή του για την ανάπτυξη του πρώτου φορητού κινητού τηλεφώνου. Η ομάδα του δημιούργησε το πρωτότυπο τηλέφωνο DynaTAC το 1973.
Ιατρικά Tricorders. Το εμβληματικό διαγνωστικό εργαλείο Star Trek οδήγησε άμεσα στο Qualcomm Tricorder XPRIZE. Αυτός ο διαγωνισμός των 10 εκατομμυρίων δολαρίων ανέθεσε στους εφευρέτες την κατασκευή μιας φορητής συσκευής ικανής να διαγνώσει πολλαπλές ασθένειες και να παρακολουθεί ζωτικά σημεία. Η νικήτρια συσκευή, DxtER, αναπτύχθηκε από την Final Frontier Medical Devices και άνοιξε το δρόμο για τις σύγχρονες φορητές συσκευές υγείας των καταναλωτών.
Βοηθοί φωνής AI & Universal Translators. Ο συνομιλιακός, φωνητικά λειτουργούμενος υπολογιστής στο USS Enterprise θεωρείται ευρέως ως το σχέδιο για έξυπνους βοηθούς όπως η Amazon Alexa και η Apple Siri. Ομοίως, οι σύγχρονες εφαρμογές μετάφρασης σε πραγματικό χρόνο και τα ακουστικά αντικατοπτρίζουν το Universal Translator του Star Trek.
Θεωρία Μετακίνησης σε Στρέβλωση Warp Speed: Ο θεωρητικός φυσικός Miguel Alcubierre εμπνεύστηκε άμεσα από το Star Trek όταν διατύπωσε τη Μετρική Alcubierre - μια μαθηματική λύση στη γενική σχετικότητα που προτείνει ταξίδια ταχύτερα από το φως παραμορφώνοντας το χωροχρόνο.
Υπολογιστές Tablet: Δεκαετίες πριν από την κυκλοφορία του iPad, το πλήρωμα του Star Trek, The Next Generation χρησιμοποιούσε κομψές, φορητές οθόνες αφής γνωστές ως PADD (Συσκευές Προσωπικής Πρόσβασης). Αυτό επηρέασε άμεσα τον σύγχρονο παράγοντα μορφής tablet.
Τρισδιάστατη Εκτύπωση (Αντιγραφείς) Ο φουτουριστικός Αντιγραφέας, ο οποίος υλοποιούσε φυσικά αντικείμενα κατ' απαίτηση, αναφέρεται συχνά από τους πρωτοπόρους της βιομηχανίας ως εννοιολογικός πρόδρομος της σύγχρονης προσθετικής κατασκευής ή τρισδιάστατης εκτύπωσης.

Τέλος πάντων, το Panel of Planetary Protection (PPP) ασχολείται με το να μην μολύνουμε άλλους πλανήτες με τα σκάφη μας και να μην επιτρέψουμε σε σκάφη μας να μολύνουν την Γη.

Αυτό δεν σημαίνει να μην  μολύνεται η Γη, ή άλλοι πλανήτες, από το διάστημα, γενικά, αλλά να μην είμαστε εμείς υπεύθυνοι για την μόλυνση. Όταν δεν είμαστε εμείς υπεύθυνοι, άλλωστε, και γίνεται φυσικά, από μετεωρίτες, κομήτες κλπ., δεν είναι μόλυνση: είναι ο τρόπος με τον οποίον διαδίδεται η Ζωή στο σύμπαν, με αμινοξέα, χημικές ουσίες, και τις πρώτες ύλες τις Ζωής που ταξιδεύουν σε κομήτες, αστεροειδείς κλπ., από τους οποίους η Γη γονιμοποιήθηκε πριν τέσσερα δισεκατομμύρια χρόνια. Αμινοξέα και μικρόβια από τα οποία καταγόμαστε εμείς, ο καθένας μας. Οι παππούδες μας και οι γιαγιάδες μας ήταν μικροοργανισμοί πριν δισεκατομμύρια χρόνια και άτομα που ζυμώθηκαν στους πυρήνες αστεριών πριν τα αστέρια εκραγούν και στείλουν το πολύτιμο φορτίο παντού στο σύμπαν, μέχρι την Γη.

Μέχρι να κοιτάξεις τι υπάρχει εκεί έξω, πέρα από εμάς, νομίζεις ότι είσαι προετοιμασμένος για αυτό που θα δεις, αλλά δεν είσαι.  

Και, μέχρι να γνωρίσεις το που βρισκόμαστε και το πως φτάσαμε να υπάρχουμε, δεν είσαι προετοιμασμένος για την ομορφιά και την ευθύνη που η γνώση αυτή συνεπάγεται.

~~~

Από τον Απρίλιο του 2026 είμαι βοηθός της Επιτροπής Πλανητικής Προστασίας, υποεπιτροπή (Panel) της Επιτροπής Διαστημικής Έρευνας, κάτι το απρόσμενο και υπέροχο που στην ψυχή μου εορτάζει την βάση της συνεργασίας –συνεργασίας μέσα σε ομάδες, απαραίτητης για τoν πολλαπλασιασμό και εξέλειξη της γνώσης και της προόδου. Με γέμιζε ταπεινότητα και αίσθημα κατεύθυνσης όταν με σύστηναν σαν «αξιωματικό επικοινωνιών» (Communications Officer) του panel.

Η υπευθηνότητά μου είναι η δημοσίευση στο ίντερνετ της παραγωγηκότητας των επιστημόνων της Επιτροπής και των εργασιών της. Μια συμβολή που επέμεινα να είναι εθελοντική. Αλλά θεώρησα συμβολικά όμορφο το ότι επέμειναν να δεχτώ τα έξοδά μου για την διαμονή, φαγητό, ταξί, ξενοδοχείο κλπ.

Φέτος, 2026, έγινε η 46η Σύνοδος της COSPAR, 1-9 Αυγούστου, και έγινε μάλιστα στην Φλωρεντία, 63 χιλιόμετρα από το χωριουδάκι μας. Μπήκα στο τριανταδυόχρονό μου Τσεροκή από την Μασαχοιυσέτη, πήρα τον δρόμο για την Φλωρεντία και έφτασα στ' Αστέρια. Το Fortezza da Basso (επίσημα το Φρούριο του Αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή, χτισμένο το 1534-1537 από τον Αντόνιο ντα Σάνγκαλο τον νεώτερο, για τον Αλεσάντρο ντα Μέντιτσι) είναι ένα τεράστιο αναγεννησιακό φρούριο του 16ου αιώνα στο κέντρο της Φλωρεντίας. Αρχικά χτίστηκε ως στρατιωτικό οχυρό και σήμερα είναι το μεγαλύτερο εκθεσιακό και συνεδριακό κέντρο της πόλης, φιλοξενώντας σημαντικές εκδηλώσεις.

 

Η ξανθή κυρία στα αριστερά της πρώτης σειράς είναι η πρόεδρος της Επιτροπής Πλανητικής Προστασίας,
Αστροφυσικός, Διευθύντρια Έρευνας στο Εθνικό Κέντρο Επιστημονικής Έρευνας (CNRS) της Γαλλίας,
Γαλλίδα, Λεγεώνα της Τιμής, που με ρώτησε τον Μάρτιο αν θα με ενδιέφερε να βοηθήσω
με ιστοσελίδες και με την Γουικιπέδια.
Σχεδιάζω, προγραμματίζω και διατηρώ τον επαγγελματικό της ιστοχώρο επί δεκαπέντε χρόνια τώρα.

Κάπου τρεις χιλιάδες επιστήμονες, νέοι, γέροι, γυναίκες, άνδρες, όλων των χρωμάτων δέρματος, πιστεύω και πεποιθήσεων, σε ένα μέρος με ένα σκοπό και στόχο: την επικοινωνία. Επικοινωνία για ανταλλαγή γνώσεων, πληροφόρηση, εκτίμηση των πεπραγμένων και σχέδια για το μέλλον, μαζί, σαν μια κοινότητα. 

Επιστήμονες από την NASA, από την ESA (European Space Agency), τον Οργανισμό Ενωμένων Έθνών, Κίνα, Ινδία, κάθε χώρα όπου έχουν διαστημικό πρόγραμμα και χώρες που με οποιονδήποτε τρόπο συμμετέχουν στην κοινή προσπάθεια. Το ξέρατε, παραδείγματος χάριν ότι τα Ενωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν διαστημικό πρόγραμμα; Χωρίς την παραμικρή σημασία στο φύλο, το χρώμα του δέρματος, την ηλικία ή την εθνικότητα και εθνότητα. 

Όπως λέω πάντα, το εμβόλιο κατά του ρατσισμού, του φασισμού/εθνικισμού, του σεξισμού και της ισχυρογνωμοσύνης, είναι η γνώση. Όπου υπάρχουν τα μεν, σημαίνει ότι δεν υπάρχει η δε, όσο περγαμηνούχος και νά 'ναι κανείς.

Δεν είχα ξαναβρεθεί σε τέτοιο περιβάλλον παρά μόνο στην φαντασία μου του τι, στη ζωή μου, πίστευα ότι πρέπει να διέπει τις ανθρώπινες σχέσεις. Και η φαντασία μου βγήκε πραγματικότητα. (είχα βρεθεί σε συνεστιάσεις σε σπίτια καθηγητών του Χαρβαρντ και ΜΙΤ, στο Καίμπριτζ και στο Άρλινγκτον της Μασαχουσέτης όταν ζούσα στην Βοστώνη, αλλά το ζύγι εκεί βάραινε από υπεροψία και δεν με ικανοποιούσε.)

Όσο για το τι επιτυγχάνει και με τι ασχολείται η Επιστήμη στις μέρες μας... Μπορώ να σας βεβαιώσω ότι ιδέα δεν έχει ο κόσμος για την πραγματικότητα αυτή, για το πως και πόσες έρευνες εξελείσονται και πόσες αποστολές υπάρχουν... Από το 1958 μέχρι σήμερα... ιδιαίτερα σήμερα. Ποιός έχει ακούσει για την COSPAR και την διεθνή ανάμειξή της σε όλες τις αποστολές εξερεύνησης από τις οποίες ούτε το 1% δεν  μεταδίδουν οι καθημερινές ειδήσεις.

Επιστημονική γνώση πολύ περισσότερο προηγμένη από την απλοποιημένη φαντασιολογική μυθολογία που φτάνει καμιά φορά στα μέσα δισασκέδασης του κοινού.

Είμαι απόλυτα ευτυχισμένος.

~~~

Αυτή την φωτογραφία των ηλικιωμένων να συζητάνε κάτω από τα ελαιόδεντρα, την πήρα στην Ιερουσαλήμ τον Φεβρουάριο του 1987, όταν ήμουνα 29 χρονών. Την τράβηξα επειδή σκέφτηκα ότι κοιτάζοντάς την, αυτή την σκηνή, ήμουνα μάρτυρας του πως εξελίχθηκε η ανθρωπότητα, από την γειτονική Μεσοποταμία, επί έξι χιλιάδες χρόνια πολιτισμού. Και την βάζω εδώ επειδή, είτε στην Μεσοποταμία, είτε στην Ιερουσαλήμ, είτε στην Φλωρεντία τις μέρες της συνέλευσης της COSPAR στην οποία πήρα μέρος (39 μέρες αφού κάηκε το σπίτι μας και χάσαμε τα πάντα), ο τρόπος επικοινωνίας των ανθρώπων δεν έχει αλλάξει.

Αναρωτιέμαι πως θα μπορούσε να αμφισβητήσει κανείς ότι το να κάτσουμε κάτω μαζί, όπως σ' αυτή την φωτογραφία, και να συζητήσουμε, και να ανταλλάξουμε ιδέες και πληροφορίες, είναι ο σκοπός της Ζωής, όσον αφορά την φύση και το σύμπαν του οποίου εμείς, οι γαλαξίες οκτώ δισεκατομμυρίων δισεκατομμυρίων δισεκατομμυρίων ατόμων, ήμαστε η αυτοσυνειδητοποίηση. Το Σύμπαν γνωρίζει τον εαυτό του μέσω ημών. Αποτελούμαστε από 7.000.000.000.000.000.000.000.000.000 άτομα (εφτά ακολουθούμενο από εικοσιεφτά μηδενικά): 62% υδρογόνο, 24% οξυγόνο, 10% άνθρακας, 1% άζωτο και περίπου 3% άλλα στοιχεία. Άτομα που μαζί ερευνούν την φύση και προέλευσή τους.

Το κατά πόσον ο σκοπός της μόρφωσης δια μέσου γνώσης επιτυγχάνεται, ανά πάσα στιγμή και περίσταση, εξαρτάται από το πόσοι φεύγουν στο τέλος της συζήτησης έχοντας ακούσει και σκεφτεί κάτι καινούργιο και πόσοι έφυγαν χωρίς να έχουν εξελείξει την γνώμη και γνώση τους, ή το ενδιαφέρον τους, κατά το παραμικρό.

~~~

Ξαναξεκίνημα

 

Το καθιστικό μας

Τέσσερεις και είκοσι πέντε τα χαράματα, Τετάρτη 24 Ιουνίου, στεκόμουνα στο καλντερίμι και κοίταζα το σπίτι μας. Από την πίσω μεριά της στέγης με τα κεραμίδια, μια εξωπραγματική λάμψη και από την λάμψη, στο μήκος της σκεπής, μαύρος πίσσα καπνός να σηκώνεται πυκνός με φόντο τον μπλε σκούρο ουρανό πριν την αυγή. Θυμάμαι πεντακάθαρα ότι εκείνη την στιγμή, η πρώτη ενστικτώδης σκέψη που βγήκε από τα σωθικά μου ήτανε «Η ζωή μας ξεκινά από την αρχή. Ένα καινούργιο ξεκίνημα». Αργότερα η Μαργαρίτα μου είπε ότι αισθάνθηκε το ίδιο ακριβώς.

Η πυροσβεστική είναι τρία χωριά πιο κάτω, 30 χιλιόμετρα κορδέλες. Τρία πυροσβεστικά, ένα με επεκτεινόμενη σκάλα από πάνω, εικοσιένας πυροσβέστες, ο αρχηγός της πυροσβεστικής με το δικό του όχημα και ένα ασθενοφόρο έφτασαν στις πέντε και πέντε τα χαράματα. Η σκεπή του σπιτιού είχε ήδη καταρρεύσει και πέσει στο καθιστικό και την κρεβατοκάμαρά μας.

Συνήθως, πάντα έχω πίεση σταθερή εκατόνείκοσι-τόσο πάνω από εβδομήντα-τόσο. Στο ασθενοφόρο με μετρήσανε 132 πάνω από 80. Η Μαργαρίτα είχε φτάσει 138 πάνω από 90.

Ο πρώτος πυροσβέστης που έτρεξε κι' ανέβηκε μέσα στο σπίτι χρειάστηκε να τον κουβαλήσουν δύο που τον ακολουθούσαν και να τον βγάλουν έξω να του δώσουν οξυγόνο. Το κράνος του είχε αρχίσει να επηρεάζεται από την τρομερή και αφύσικη ζέστη, πιο καυτή από οποιαδήποτε συνηθισμένη πυρκαγιά, καθως προξενηθηκε από την ηλεκτρική κακή και ασταθή παροχή του χωριού στον μετασχηματιστή και συντονιστή σταθερής τάσης UPS, που συμπεριελάμβανε λίθιο και χημικά. Το UPS πολύ δυνατό, κόστους 240 Ευρώ, δεν άντεξε πια και τα 'φτυσε.

Αυτό είναι το κράνος του. Κοιτάξτε πως τα μπροστινά εμβλήματα έχουν αρχίσει να λειώνουν και το κράνος να ραγίζει.

Η πυρκαγιά άρχισε να ελέχγεται όταν ανέβηκαν δύο πυροσβέστες πάνω από το σπίτι με την πλατφόρμα στην άκρη της επεκτεινόμενης σκάλας, και δυό κάνουλες.

Όλα κάηκαν. Έπιπλα αντίκες, κειμήλια από τις οικογένειές μας, έργα τέχνης, βιβλία, σλάιτς, βιντεοκασέτες, κομπιούτερ, αντικείμενα από τα 18 μας χρόνια μαζί… τα έγραφα μας από τρεις χώρες. Τα πάντα. Δεν έμειναν κάρβουνα, καμένα έπιπλα ή λειωμένα σίδερα. Εξαϋλώθηκαν τα πάντα από την υπερβολική χημική φωτιά. Όλα τώρα επιζούν για πάντα στην ψυχή μας.

~~~

Λίγο πριν τις τέσσερεις και τέταρτο το πρωί η Μαργαρίτα ξύπνησε από θορύβους τσκ, πφ, τσφ στο καθιστικό. Βγήκε από το υπνοδωμάτιο να δει και είδε μια λάμψη σαν ήλιο κάτω από το γραφείο μου που ήταν το UPS και το κομπιούτερ. Έριξε δυό κουβάδες νερό αλλά μιας χημικής φωτιάς λιθίου δεν της καίγεται καρφάκι να της ρίχνεις νερό. Ξύπνησα από τις φωνές της Μαργαρίτας «Όχι! ‘Όχι!» και πήγα γυμνός κι’ εγώ με τα σώβρακα από το υπνοδωμάτιο. Εκείνη έτρεξε κάτω από τις σκάλες να βγούμε έξω φωνάζοντας να πάω μαζί της, έξω που είχανε μαζευτεί και οι γείτονες.

Έμεινα επάνω και με την κουζίνα πίσω μου, το μπάνιο δεξιά μου και την σκάλα αριστερά μου κοίταζα το καθιστικό μπροστά μου. Η φωτιά ήταν τρομερά λαμπερή και δεν είχε φλόγες: ήταν περισσότερο σαν ήλιος. Σκεφτόμουνα «Τι μπορώ να κάνω; Τι πρέπει να κάνω;» Αργότερα μου είπανε ότι δεν το σκεφτόμουνα μόνο αλλά το φώναζα. Τότε με την φωτιά μπροστά μου άρχισα να νοιώθω να τσουρουφλίζεται η πλάτη μου. Κατάλαβα αμέσως ότι ήταν από ρεύμα backdraft, όπως μεταδίδεται μια φωτιά σε ένα σπίτι. Σύντομα δεν άντεχα το τσουρούφλισμα και κατέβηκα τις σκάλες όπου με περιμένανε η Μαργαρίτα και η γειτόνισσα η Μιχαέλα με ρούχα του συζύγου της να φορέσω. Από την αναφορά βγήκε ότι η Μαργαρίτα σώθηκε για έξι λεπτά και εγώ για δευτερόλεπτα.

Μέρες αργότερα θυμήθηκα την σκηνή και σκέφτηκα, που τώρα το λέμε και γελάμε, ότι, σαν καπετάνιος δεν εγκατέλειπα το καράβι κι’ ας είχε ζώσει η φωτιά την γέφυρα.
…αλλά ήταν το δικό μας καράβι.

Τώρα θα το ξαναχτίσουμε, καινούργιο και ακόμα πιο ευτυχισμένο, γιατί έιμαστε ζωντανοί. Ίσως το ίδιο, μάλλον θα αγοράσουμε εδώ δίπλα.

Εφτά το πρωί, οι γείτονες από το απέναντι μεγάλο σπίτι του 19ου αιώνα μας δώσαν τα κλειδιά και είπανε ο πάνω όροφος δικός σας, για όσο το χρειάζεστε. Άλλοι γείτονες συναγωνιζόντουσαν σε ποιανού το σπίτι θα κάνουμε ντους. Και σχεδόν κάθε βράδυ κάποιοι μας έχουν τραπέζι.

Κατά τις 10 το πρωί ήθελα να μπω στο σπίτι να δω αν υπήρχε κάτι που να μπορώ να σώσω. Αλλά δεν μ' αφήνανε να μπω χωρίς προστατευτικό σακάκι και κράνος, και δύο να με κρατάνε από τα μπράτσα να περπατήσω στο ίδιο μας το σπίτι, ανάμεσα στα ερείπια της σκεπής που είχε πέσει. Εδώ, με το κόκκινο κράνος, ο αρχηγός των πυροσβεστών.

Πόσα παιδάκια 4-5 χρονών ξέρετε που θέλουν όταν μεγαλώσουν να γίνουν πυροσβέστες;

Να κι' ένα που άργησε αλλά τα κατάφερε.

ΥΓ. Τα κινητά των δύο σιμ το καθένα τα αντικαταστήσαμε ίδια μέρα. Το σιμ του Κοσμοτέ το είχανε αντικαταστήσει σε λιγότερο από εικοσιτετράωρο. Το Ιταλικό σιμ έκανε τρεις μέρες. Τα δύο Αμερικανικά έφτασαν ήδη στην Φλόριδα και σύντομα θα είναι εδώ. Την προηγούμενη ανάρτηση για τις 1.500 αναρτήσεις του μπλογκ την είχα έτοιμη από μέρες και την δημοσίευσα από το καινούργιο κινητό στις 26 Ιουνίου. Την σημερινή την έγραψα από το κινητό. Το καινούργιο κομπιούτερ θα πάρει δέκα μέρες ακόμα να συναρμολογηθεί από τελευταίας τεχνολογίας μέρη που ήδη αγόρασα. 

~~~

1.500

 Καλώς ήρθατε, και πάλι.

Σας παρουσιάζω την χιλιοστή πεντακοσιοστή ανάρτηση του μπλογκ
Thoughts Warehouse/Αποθήκη Σκέψης.

     *  1.500  *     

Χίλιες πεντακόσιες αναρτήσεις με συνολικά περίπου τρία εκατομμύρια λέξεις, ή,
γύρω στα τριάντα βιβλία, περίπου τριακοσίων σελίδων το καθένα.

Είναι μια μεγάλη χαρά να μποιράζομαι σκέψεις μαζί σας,
τα τελευταία 17 χρόνια,
εδώ, στο μονο μέρος της Ζωής όπου χρησιμοποιώ ακόμα τα Ελληνικά.

Με τιμούν τα περίπου 9.500 σχόλια που ανταλλάξαμε,
και η σταθερή τα τελευταία χρόνια μέχρι σήμερα αναγνωστηκότητα,
σε εποχή που η συμμετοχή στα κοινά βρίσκεται σε παρακμή
καθώς η ισχυρογνωμοσύνη, η άγνοια και ο απομονωτισμός ακμάζουν,
και η μόρφωση γίνεται αγαθό όλο και σπανιότερο.

Ένα Μπλογκ δεν είναι Κοινωνική Δικτύωση. Είναι ένας ιδιωτικός ιστοχώρος.
A Blog is not Social Media. It is a self-hosted, private website.

Και, όπως λέω πάντα...
A Blog, is a Voyager in the volumes of humanity's internet.

Η φωτογραφία αυτή πάρθηκε 14 Φεβρουαρίου, 1990, από το σκάφος Voyager 1,
από απόσταση εξι δισεκατομμύρια χιλιόμετρα απο την Γη,
λίγο πιο έξω από την τροχιά του πλανήτη Ποσειδώνα,
περιπου 32 μοίρες πάνω από το πεδίο της τροχιάς των πλανητών γύρω από το αστέρι μας, τον Ήλιο.
(οι αποχρώσεις του μπλε σε όλη την φωτογραφία είναι
διάθλαση του φωτός του ήλιου στον φακό της φωτογραφικής μηχανής,
και η Γη είναι η κουκκίδα μέσα σε μια ακτίνα φωτός)

Η φωτογραφία ονομάστηκε από τον Carl Sagan, ο οποίος την οργάνωσε με την NASA:

Αχνή Μπλε Κουκκίδα
Pale Blue Dot

«Αυτό είναι εδώ. Αυτό είναι η εστία μας. Αυτό είμαστε εμείς.
Σε αυτό όλοι όσοι αγαπάτε, όλοι όσοι γνωρίζετε, όλοι για όσους έχετε ακούσει ποτέ,
κάθε άνθρωπος που υπήρξε ποτέ έζησε τη ζωή του, το σύνολο της χαράς και του πόνου μας,
χιλιάδες θρησκείες, ιδεολογίες και οικονομικά δόγματα με αυτοπεποίθηση,
κάθε κυνηγός και συλλέκτης, κάθε ήρωας και δειλός,
κάθε δημιουργός και καταστροφέας του πολιτισμού, κάθε βασιλιάς και χωρικός,
κάθε ερωτευμένο νεαρό ζευγάρι, κάθε μητέρα και πατέρας, ελπιδοφόρο παιδί,
εφευρέτης και εξερευνητής, κάθε δάσκαλος ηθικής, κάθε διεφθαρμένος πολιτικός,
κάθε «σούπερ σταρ», κάθε «υπέρτατος ηγέτης»,
κάθε άγιος και αμαρτωλός στην ιστορία του είδους μας έζησε εκεί
 - σε ένα μόριο σκόνης που αιωρείται σε μια ηλιαχτίδα.»
Carl Sagan (1934-1996)

O Carl Sagan μπροστά στο Δημαρχείο της Βοστόνης, 1972

Πάνω σε αυτή την κουκκίδα, στην μέση της φωτογραφίας,

σήμερα ζουν 8.299.989.088 ανθρώπινα όντα,
https://www.worldometers.info/world-population/
4,15 δισεκατομμύρια γυναίκες και 4,15 δισεκατομμύρια άνδρες,

που πιστεύουν σε περισσότερες από τις 10 περισσότερο διαδεδομένες θρησκείες.
(στην Ιστορία των πολιτισμών είναι γνωστές πάνω από 10.000 θρησκείες)

Ότι συνέβη ποτέ στην Ιστορία τα τελευταία πάνω από 6.000 χρόνια πολιτισμών,
συνέβη πάνω σε αυτή την αχνή, μπλε κουκκίδα,
που υπάρχει τεσσεράμισι δισεκατομμύρια χρόνια τώρα,
οπου πολυσύνθετα ήδη ζωής παρουσιάστηκαν εδώ και περίπου 640 εκατομμύρια χρόνια,
μετά από δυόμισι δισεκατομμύρια χρόνια μικροοργανισμών και βακτηριδίων,
από τα οποία προερχόμαστε.

Το εξερευνητικό σκάφος της ανθρωπότητας, Voyager 1,
που ταξιδεύει με ταχύτητα 60.713 χιλιόμετρα την ώρα,

και κάθε μέρα βρίσκεται ενάμισι εκτομμύριο χιλιόμετρα πιο μακριά από εμάς
(διασχίζει σχεδόν τέσσερεις φορές την απόσταση από την Γη στο φεγγάρι, κάθε 24 ώρες),
σήμερα βρίσκεται 25,4 δισεκατομμύρια χιλιόμετρα από την Γη,
απόσταση μιας ημέρας φωτός,
και θα έχει διανύσει απόσταση ενός έτους φωτός από την Γη σε 18.250 χρόνια,
όπου το κοντινότερό μας άστρο απέχει 4,3 έτη φωτός από την Γη,
δηλαδή 78.500 χρόνια για το Voyager,
στον Γαλαξία μας ο οποίος έχει διάμετρο 100.000 έτη φωτός,
ένας από τα δύο περίπου τρισεκατομμύρια γαλαξίες που υπάρχουν στο γνωστό σύμπαν.

Ο Χρυσός Δίσκος Voyager είναι μια χρονοκάψουλα που αποτελείται από δύο πανομοιότυπους δίσκους φωνογράφου 12 ιντσών, επιχρυσωμένους με χαλκό, που εκτοξεύτηκαν με τα διαστημόπλοια Voyager 1 και 2. Είναι σχεδιασμένος για να μεταδώσει την θέση και την ιστορία της Γης σε νοήμονες εξωγήινες μορφές ζωής, και περιέχει χαιρετισμούς, φυσικούς ήχους, 90 λεπτά μουσικής και αναλογικά κωδικοποιημένες εικόνες.

~~~

Ο Αφρο-Αμερικανός Willie Johnson γεννήθηκε πάμφτωχος στο Πέντλετον του Τέξας, 25 Ιανουαρίου 1897. Όταν ήταν εφτά χρονών, ο πατέρας του τσακώθηκε με την μητριά του επειδή εκείνη έκανε απιστίες με άλλους. Η μητριά του Γουίλι, στη μέση του καυγά, έχυσε οξύ στο πρόσωπο του παιδιού και τον τύφλωσε. Έγινε γνωστός ως «Blind Willie» (Τυφλός Γουίλι). Μεταξύ του 1927 και του 1929 ηχογράφησε το έργο του: 30 τραγούδια. Μεταξύ των τραγουδιών που έγραψε και τραγούδησε είναι το αριστούργημα “Dark Was the Night, Cold Was the Ground”. Η ηχογράφηση αυτή επιλέχτηκε από τον Carl Sagan για τους δίσκους των Voyager. Αφού το μικρό του σπίτι κάηκε σε πυρκαγιά, ο τυφλός Γουίλι, με πνευμονία, πέθανε πάμφτωχος στον δρόμο 18 Σεπτέμβριου 1945. Αλλά, η μουσική του πρόσφατα πέρασε από το όριο του Ηλιακού Συστήματος, στον διαστρικό χώρο, και θα υπάρχει για πάντα.

Οι τριάντα ηχογραφήσεις των τραγουδιών του Blind Willie Johnson:

Εφτιαξα το παρακάτω βίντεο, 1 λεπτό και 13 δευτερόλεπτα,
του Voyager με την μουσική του Τυφλού Γουίλι,
Dark Was the Night, Cold Was the Ground:

~~~

Το σκάφος Voyager 1 δεν βρίσκεται σε τροχιά σύγκρουσης με κανένα άστρο, αλλά σε περίπου 300.000 χρόνια, θα περάσει σε απόσταση 0,3 παρσέκ (περίπου 1 έτος φωτός) από το αμυδρό αστέρι TYC 3135-52-1. Πριν από αυτό, σε περίπου 40.000 χρόνια, αναμένεται να κινηθεί σε απόσταση 1,6 ετών φωτός από τον κόκκινο νάνο αστέρα Gliese 445 (επίσης γνωστό ως AC+79 3888).

Το σκάφος Voyager 2 δεν κατευθύνεται προς κάποιο συγκεκριμένο άστρο και δεν θα έχει άμεση φυσική επαφή με κανένα αστρικό σύστημα. Ωστόσο, σε περίπου 42.000 χρόνια, θα περάσει περίπου 1,7 έτη φωτός από τον κόκκινο νάνο αστέρα Ross 248, και σε 296.000 χρόνια, θα περάσει σε απόσταση 4,3 ετών φωτός από το άστρο Σείριος.

~~~

Οταν τα καύσιμα του ήλιου μας αρχίσουν να εξαντλούνται,
και ο ήλιος αρχίσει να επεκτείνεται, να φουσκώνει στο στάδιο κόκκινου γίγαντα,
σε 7,5 δισεκατομμύρια χρόνια θα περιβάλει την τροχιά της Γης,
και η Γη θα είναι πια ένα κάρβουνο μέσα στον κόκκινο ήλιο,
καθώς ο ήλιος θα σβήνει.

Όλα τα άστρα κάποτε εξαντλούν τα καύσιμά τους και σβήνουν.

Άστρα σαν τον ήλιο μας, κάνουν και 10 δισεκατομμύρια χρόνια να εξαντλήσουν τα καύσιμά τους.
Πολύ μεγάλα άστρα μπορούν να εξαντληθούν σε 10 εκατομμύρια χρόνια,
ή να εκραγούν σε σούπερνόβα.
Αλλά, μικρά άστρα, όπως κόκκινοι νάνοι, τα μικρότερα, χαμηλώτερης θερμοκρασίας και
μακροβιότερα αστέρια κύριας ακολουθίας στο σύμπαν,
μπορούν να επιζήσουν τρισεκατομμύρια χρόνια.

Σε περίπου εκατό τρισεκατομμύρια χρόνια,
όταν όλα τα άστρα του Σύμπαντος θα έχουν εξαντλήσει τα καύσιμά τους,
και θα έχουν σβήσει για πάντα,

και, λόγω ασύληπτων αποστάσεων στην συνεχή επέκταση του σύμπαντος
δεν θα υπάρχει πια σχετικότητα,
άρα δεν θα υπάρχει γραμμικός χρόνος,
αν κάποιοι δεν το έχουν ήδη ανακαλύψει και ανακτήσει προ πολλού,
αυτό το λείψανο, το απομεινάρι της ανθρωπότητας,
θα ταξιδεύει ακόμα μέσα στο άπειρο σκοτάδι και την σιωπή.

Η παραπάνω εικόνα, όπου το Voyager 1 μόλις που διακρίνεται στο απόλυτο σκοτάδι,

θα είναι τότε η μόνη απόδειξη που θα έχει απομείνει για το ότι
κάπου, κάποτε, για μια μικρή, σύντομη στιγμή,

υπήρξαν οι homo sapiens.

Και προσπάθησαν να επικοινωνήσουν.

~~~

Τυχαία

 Ήταν το τρελό μου όνειρο, στην ζωή μου, μια όμορφη φαντασίωση,

το να είμαι μέρος μιας ομάδας επιστημόνων που να ερευνά το Σύμπαν.
Την Ύπαρξη.

~~~

Τα παρακάτω, όπως πάντα, είναι λέξεις δικές μου, σκαρφισμένες από σκέψεις δικές μου.

Από γνώσεις επαληθευμένες.

Είμαι ευγνώμων στην Ζωή, επειδη έχω την ευκαιρία να τις εκφράσω.
— Δημήτρης

~~~

Το Σύμπαν γέννησε την Ζωή, όλη την Ζωή συμπεριλαμβανομένων των ανθρώπων, ομοούσια, εξελικτικά, από την στιγμή που υπήρξε, το Σύμπαν, και η εξέλιξη του Σύμπαντος προχωρά τυχαία αλλά πάντα βάση των νόμων την Φυσικής.

«Ομοούσια» σημαίνει την ίδια μια ουσία. Όχι δυο ουσίες που είναι ίδιες μεταξύ τους αλλά την ίδια μια ουσία. Ότι το Σύμπαν και η Ζωή αποτελούνται από την ίδια μια ουσία, δηλαδή, άτομα. Τα σταθερά άτομα μπορούν να υπάρχουν για εξαιρετικά μεγάλα χρονικά διαστήματα, πιθανώς υπερβαίνοντας κατά πολύ την τρέχουσα ηλικία του σύμπαντος (περίπου 13,8 δισεκατομμύρια χρόνια), με ορισμένες θεωρίες να υποδηλώνουν διάρκεια ζωής έως και 10 ακολουθούμενο-από-35-μηδενικά χρόνια. Ενώ τα ραδιενεργά άτομα μπορούν να διασπαστούν σε δευτερόλεπτα ή δισεκατομμύρια χρόνια, τα σταθερά άτομα όπως το υδρογόνο παραμένουν σχεδόν επ' αόριστον, ουσιαστικά επιβιώνοντας μέχρι να διασπαστούν τα πρωτόνια τους. Ειδικότερα, ότι το Σύμπαν και η Ζωή είναι ένα και το αυτό, κατευθυνόμενο σε τυχαία έκβαση από τους Νόμους της Φυσικής. Το ίδιο άτομο, κατά την ύπαρξή του, μπορεί άλλοτε να είναι μέρος σταθερής ύλης (βράχου), άλλοτε μέρος οργανισμού (ανθρώπου), και άλλοτε να περιφέρεται στο σύμπαν...

«Ένα και το αυτό» υπό την ένοια δύο εκφράσεων ή δύο υποστάσεων του Ενός, όπου μπορούμε να θεωρήσουμε τους νόμους της Φυσικής ως μια τρίτη υπόσταση. Διαφορετικές εκφράσεις του Ενός.

«Από την στιγμή που υπήρξε, το Σύμπαν», σημαίνει από την στιγμή αυτού που ονομάζουμε Big Bang, η εκρηκτική απαρχή του Σύμπαντος, το μεγάλο «φούσκωμα» ο στιγμιαίος ξαφνικός «πληθωρισμός», η οποία, μάλλον, είναι η στιγμή της πρώτης μεταγωγής από Ενέργεια (χωρίς γραμμικό χρόνο) σε Ύλη (γραμμικος χρόνος), μέσω του μποζόνιου Χιγκς το οποίο είναι ένα θεμελιώδες σωματίδιο, που ανακαλύφθηκε στο CERN στις 4 Ιουλίου 2012, και επιβεβαιώνει την ύπαρξη του πεδίου Χιγκς, το οποίο δίνει μάζα σε άλλα στοιχειώδη σωματίδια. Είναι το πως από ενέργεια φτάνουμε στην μάζα.

Εμείς, οι άνθρωποι, βλέπουμε τον κόσμο από το μέγεθος του ατόμου και μεγαλύτερο, εξηγούμενο από την  Γενική Σχετικότητα (Βαρύτητα) και Ειδική Σχετικότητα (Δομή χώρου και χρόνου), και τον κόσμο σε μέγεθος μικρότερο του ατόμου, υποατομικό, που για μας εκφράζεται με την Κβαντική μηχανική (Συμπεριφορά μάζας και ενέργειας). Η Επιστήμη μας ακόμα δεν έχει καταλήξει σε μια θεωρία που να αντιπροσωπεύει, να «ενώνει» και την Σχετικότητα και την Κβαντική μηχανική, το πολύ μεγάλο και το πολύ μικρό. Για εμάς πρόκειται ακόμα για δυο διαφορετικές ασύμβατες θεωρίες/κόσμους/πραγματικότητες, γεγονός που σημαίνει ότι δεν έχουμε πλήρως κατανοήσει ούτε την μια ούτε την άλλη. Ότι δεν έχουμε κατανοήσει πως ο χώρος+γραμμικός χρόνος μπορεί επίσης να εκφραστεί σαν  χωροχρόνος (όπου ο χρόνος δεν είναι γραμμικός): η σχέση μεταξύ ενέργειας και μάζας (ύλης).

Από Ενέργεια, και σωματίδεια, φτάνουμε στα άτομα. Τα άτομα εξελίσσονται στο να αποτελούνται από περισσότερα πρωτόνια, νετρόνια και ηλεκτρόνια το καθένα, δηλαδή από Υδρογόνο (H, ατομικός αριθμός 1), Ήλιο (He, 2), Λίθιο (Li, 3), Βηρύλλιο (Be, 4) και τα υπόλοιπα, συνολικά 118, στοιχεία, μέσω ζυμώσεων στο κέντρο αστεριών τα οποία εκρήγνυνται και διασκορπίζουν τα στοιχεία στο σύμπαν. Τα οποία στοιχεία μετά χτίζουν πλανήτες και ...εμάς καθώς τα στοιχεία ενώνονται σε μόρια. Δηλαδή, το νερό, παραδείγματος χάριν, δεν είναι ένα άτομο αλλά ένα μόριο που αποτελείται από δύο άτομα Υδρογόνου και ένα άτομο Οξυγόνου (H2O).

Ναι, ο καθένας μας αποτελείται από οκτώ δισεκατομμύρια δισεκατομμύρια άτομα που ζυμώθηκαν μέσα σε αστέρια πριν δισεκατομμύρια χρόνια...

...και θα συνεχίσουν να υπάρχουν, αυτά τα άτομα, για περισσότερα δισεκατομμύρια χρόνια αφού σταματήσουν να αποτελούν τον εφήμερο καθένα από εμάς.

Όταν κοιτάζω έναν άνθρωπο απέναντί μου, δεν κοιτάζω μόνο έναν άνθρωπο αλλά έναν γαλαξία ατόμων.

Ένα νέφος υποσωματιδίων.

Η Ενέργεια υπάρχει σε χωροχρόνο και η Ύλη υπάρχει σε χώρο-συν-γραμμικό-χρόνο. Μη-γραμμικός και γραμμικός χρόνος συνυπάρχουν ως ενέργεια και ύλη.

Τα παραπάνω δεν είναι φιλοσοφία, ή θρησκεία, ή θέσφατα,
αλλά είναι το απόσταγμα του τι εξηγεί η Επιστήμη των ανθρώπων σήμερα,
από το τι έχει αποδειχθεί πειραματικά μέχρι σήμερα.

Είναι το πως εξηγεί, σήμερα, την Ύπαρξη η Επιστήμη.

Η εξήγησή μου ήταν στο πιο απλό επίπεδο.
Σε βαθύτερα επίπεδα, η εξήγηση αλλάζει όσον αφορά την λεπτομέρεια έκφρασης και περιγραφής.

Κάτι το τυχαίο δεν μπορεί εξ’ ορισμού να έχει γίνει βάση οποιουδήποτε σχεδίου, ή οποιασδήποτε δύναμης, είτε «νοημοσύνη» είτε «θέληση», αλλά, εξετάζοντας την πορεία του τι έχει ήδη γίνει τυχαία, μπορούμε να χαράξουμε και να εξηγήσουμε την ως τώρα πορεία σαν έναν «προορισμό» προς το τι έχει γίνει μέχρι «τώρα», και να το αποδώσουμε, έτσι, σαν «προορισμό», βάση της ανθρώπινης διανόησης και λογικής, όπως το κατανοεί ο άνθρωπος, ο homo sapiens. (Παραδείγματος χάριν, ο Χαμαιλέων δεν αλλάζει χρώμα για να επιζήσει αλλά επιζεί επειδή έτυχε να αλλάζει χρώμα https://dimitristhinks.blogspot.com/2026/01/blog-post.html).

Η συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων έχει την ψυχολογική ανάγκη να πιστεύει ότι ο Χαμαιλέων αλλάζει χρώμα για να επιζήσει, αλλά είναι οι ελάχιστοι, οι επιστήμονες, που γνωρίζουν ότι ο Χαμαιλέων επιζεί επειδή εξελίχθηκε τυχαία να αλλάζει χρώμα, οι οποίοι επιστήμονες είναι υπεύθυνοι για την τεχνολογία μας και την εξέλιξη του πολιτισμού μας.

Η γέννηση της Ζωής οδηγεί στην αυτογνωσία του Σύμπαντος. Το Σύμπαν κατανοεί την ίδια την Φύση του μέσω της Ζωής την οποία γέννησε.

Η Ζωή κατανοεί το τι «Είναι». Το Σύμπαν γνωρίζει τον εαυτό του.

Η Ζωή είναι το «πως σκέφτεται» το Σύμπαν, θα μπορούσε να πει κανείς, ποιητικά.

Υποθέτω, τότε, εγώ προσωπικά στα 67 μου χρόνια, ότι θα μπορούσε να πει κανείς πως ο σκοπός της Ύπαρξης είναι η Κατανόηση. Κατανόηση στην οποία φθάνει το συνεργαζόμενο σύνολο ατόμων (και ανθρώπων) της Ζωής.

Και, χωρίς προμελετημένο σκοπό, να πούμε ότι το αποτέλεσμα της Ύπαρξης είναι η Αυτογνωσία του Σύμπαντος.

Δηλαδή, προσωπικά πιστεύω ότι η υποχρέωση του κάθε ανθρώπου έναντι στην ίδια του την Ζωή είναι να λάβει μέρος ενεργά, επικοινωνώντας με πρωτοβουλία και σύμπνοια ανάλυσης γεγονότων, γνώσης και σκέψης, στην συζήτηση του τι είναι το Σύμπαν και η Ύπαρξη, και να το κάνει αυτό όχι μεμονωμένα αλλά σαν μέρος ομάδας, ιδιαίτερα σήμερα, αλλά και από την εποχή των Πυθαγόρειων στην Σάμο, στην Ιωνία.

Δυστυχώς οι Πυθαγόρειοι, έκτος αιώνας Προ Κοινής Εποχής (ΠΚΕ), πήραν λάθος δρόμο πιστεύοντας ότι οι απόψεις τους και οι γνώσεις τους έπρεπε να ανήκουν στον χώρο του μυστικισμού, και οι άλλοι της εποχής εκείνης τους απέρριψαν σαν "Cult" (Μόδα/Τρέλα/Είδος Λατρείας) και τους ξέχασαν. Όπως είπε ο Carl Sagan, αν οι Πυθαγόρειοι είχαν επικρατήσει, μπορεί να μην είχαμε ποτέ Σκοτεινούς Αιώνες (Μεσαίωνα) και τώρα να επέστρεφαν στην Γη τα πρώτα σκάφη από την εξερεύνηση του Σύμπαντος, τα οποία, όπως υπέθεσε ο Carl, στην άτρακτό τους θα είχαν ονόματα Ελληνικά.

Θεωρώ σκοπό και υποχρέωση του καθενός μας να «σταθεί», να «ίσταται επί» ενός σώματος οργανωμένης γνώσης με οργανωμένη μεθοδολογία έρευνας και παρουσίασης–το οποίο είναι και η ετυμολογία της λέξης Επιστήμη, οπως επίσης και την λατινικής λέξης scientia (αγγλικά: science), χωρίς να ξεχνάμε ότι οι πρώτοι Ίωνες επιστήμονες δεν είχαν οργανωμένα σχολεία στα οποία να είχαν φοιτήσει. Τα πάντα ξεκίνησαν, και ξεκινάνε πάντα, από επαγωγική συλλογιστική και πειραματισμό. «Εύρηκα!» που αναφώνησε και ο Αρχιμήδης στις Συρακούσες της Σικελίας, το 287 ΠΚΕ.

Επαγωγική συλλογιστική, συνεργατικός μεθοδικός πειραματισμός,
και επικοινωνία.

Έχω σταθεί απρόσμενα και ανεξήγητα τυχερός στο πως ό'τι και να ονειρεύτηκα στην ζωή μου έγινε πραγματικότητα, για μένα, κάτι που το οφείλω στους γονείς μου –που είχαν την ανείπωτη δύναμη να δώσουν στον γιό τους μια βαλίτσα, 16 χρονών και οχτώ μηνών, και να τον στείλουν, μόνο του, μακριά τους για πάντα, να τρέξει προς την ζωή του, να ανακαλύψει την δική του Ύπαρξη ξεκινώντας από την Αγγλία, χωρίς να του πούνε ότι τους χρωστάει οτιδήποτε, άλλο από το να είναι ευτυχισμένος. 

Ήρθαν στην ζωή μου και πράγματα που ούτε καν είχα τολμήσει να τα ονειρευτώ. 

Τα πάντα συμβαίνουν τυχαία, αλλά αυτό δεν είναι τύχη. Άλλο «τύχη», άλλο «τυχαίο» (Άλλο "luck", και άλλο "random").  Πιστεύω στα βήματα που έχει, ή δεν έχει, την ψυχική δυνατότητα και αυτοπεποίθηση να κάνει ένας άνθρωπος, ξεκινώντας από τον προσανατολισμό και καταλήγοντας στην πράξη, αλλά κυρίως στην θετικότητα, αντί αρνητικότητα, μεθοδικότητα με τεκμηριωμένες ερώτηση-απάντηση-ερώτηση αντί ...αφηρημένη προχειρότητα, και σε συνεργασία, αντί μέσα απ' εγωκεντρική απομόνωση. 

~~~

Όπως έλεγα και παραπάνω,

Ήταν το τρελό μου όνειρο, επί 55 απ' τα 67 μου χρόνια, μια όμορφη φαντασίωση,

να είμαι μέρος μιας ομάδας επιστημόνων που να ερευνά το Σύμπαν.

Άλλοι θέλουν να γίνουν Πάπας, άλλοι θέλουν να λένε στον Πάπα τι να κάνει...

Εγώ ονειρευόμουνα να είμαι μέρος μιας ομάδας.

(η οποία να ερευνά, να παρατηρεί, και να επικοινωνεί τις παρατηρήσεις).

Πρόσφατα, τους τελευταίους μήνες, ρωτήθηκα από μια ομάδα επιστημόνων αν θα με ενδιέφερε να επιληφθώ της έγκαιρης ενημέρωσης και παρουσίασης των δημοσιεύσεων στο ίντερνετ, του έργου τους. 

Η ομάδα αυτή, μια «επιτροπή», οργανώθηκε κατά σύμπτωση την ίδια χρονιά που γεννήθηκα, πριν 68 χρόνια, και το έργο της έχει να κάνει με την Εξερεύνηση του Σύμπαντος, του Διαστήματος, και την Επιστημονική Έρευνα.

Η επιτροπή είναι διεθνής, φτάνοντας μέσω των εκάστοτε μελών σε πολλά σημεία του πολιτισμού μας, από πανεπιστήμια, οργανισμούς, European Space Agency, NASA, Ενωμένα Έθνη, Χάγη, κλπ... και από το καταστατικό της είναι ανεξάρτητη πολιτικής και κομμάτων.

Έχοντας απροσδόκητα φτάσει άλλο ένα «αδύνατο όνειρο» (Impossible Dream)
δέχτηκα με χαρά και δέος,
και πριν λίγες μέρες με καλωσόρισαν σε ρόλο σαν «βοηθός της Επιτροπής»
σε ένα συγκεκριμένο θέμα δραστηριότητας.

 

~~~

 

Θα έχω τόσα πολλά να διηγηθώ στον Κώστα όταν η ενέργειά μου φτάσει στον εκτός γραμμικού χρόνου υποατομικό Κβαντικό κόσμο στον οποίον εκείνος πρόλαβε να μεταπηδήσει πριν από εμένα. Αν και πιθανότατα εκείνος είναι που μου τα στέλνει όλα αυτά, στον μπαμπά του, με αγάπη, μέσω ανθρώπων που με αγαπάνε, ξεκαρδισμένος στα γέλια, από τον χωροχρόνο όπου δεν υπάρχει πριν, τώρα, η μετά. Η, πιο επακριβώς, όπου όλο το πριν, το τώρα και όλο το μετά είναι Ένα. Η αγάπη άλλωστε είναι η δύναμις που ενώνει την Ζωή, όλα τα είδη ζωής παντού, άρα και το ίδιο το Σύμπαν.

(Πληροφοριακά, αυτό το ποιητικό, το ότι η αγάπη είναι η δύναμις που ενώνει το σύμπαν, ήταν κεντρικό θέμα της ταινίας Interstellar, 2014, το σενάριο της οποίας το έγραψε ο γνωστότατος Φυσικός επιστήμονας Κιπ Θορν από το Πανεπιστήμιο στο Μπέρκλευ της Καλιφόρνια. Εκείνος που είχε βάλει ένα στοίχημα με τον φίλο του τον Στήβεν Χώκινγκ σχετικά με τις ιδιότητες μιας Μαύρης Τρύπας, που το κέρδισε ο Θορν. Ο ήρωας της ταινίας Interstellar είναι ένας μεσήλικας που, στην αρχή της ταινίας, η κόρη του είναι ένα νέο κορίτσι ενώ στο τέλος της ταινίας είναι μια βαθιά ηλικιωμένη γιαγιά, επειδή το διαστρικό ταξίδι του ήρωα προκάλεσε διαστολή του σχετικού χρόνου [ειδική σχετικότητα] μεταξύ του δικού του χρόνου, κοντά σε μια μαύρη τρύπα, και του χρόνου της κόρης του στην Γη. Αυτή τη γνώση ήθελε να μεταδώσει ο επιστήμονας Κιπ Θορν.)

(Δεν μπορούν όλοι οι άνθρωποι να είναι επιστήμονες, η ανθρωπότητα όμως έχει την ιδιαιτερότητα να μπορεί να ονειρεύεται και να επικοινωνεί σπουδαίες ιδέες, αισθήσεις, αισθήματα, υπόθεση, μέσω απεικόνισης, με λογοτεχνία, τέχνη και αφήγηση. Ελάχιστοι επιστήμονες μπορούν να επικοινωνούν, σαν τον Carl Sagan ή τον Neil deGrasse Tyson, ή τον Kip Thorne, η την Janna Levin με απλούς ανθρώπους, απλοί άνθρωποι όμως μπορούν να κατανοούν μέσω αφήγησης με αφηρημένη έννοια. Βέβαια, τι και πόσα και πως κατανοεί έτσι ο καθένας είναι άλλου παπά βαγγέλιο. Πόσο σημαντική, άραγε, είναι η εργασία του να αποδίδει, να μεταδίδει κανείς επιστημονικές γνώσεις σε ανθρώπους που δεν έχουν επιστημονική παιδεία. Η γνώση είναι σπάνια, όμως η μορφή του χαρακτήρα την οποία μπορεί να αποδώσει η κατανόηση του νοήματος της γνώσης, η μόρφωση, εξαρτάται από τον καθένα.)

Εκφράσεις της τέχνης είναι η γλώσσα με την οποία επικοινωνούν οι άνθρωποι που δεν έγιναν επιστήμονες.

Και, κατά την γνώμη μου, η επικοινωνία, η μετάδοση πληροφοριών, μεταξύ επιστημόνων και μη, είναι η πλέον σημαντική λειτουργηκότητα με την οποία μπορεί να ασχοληθεί ένας άνθρωπος.

Αυτό στο οποίο δεν έχει καταλήξει η επιστήμη είναι το αν ότι συνέβη και ότι πρόκειται να συμβεί αποτελεί τον χωροχρόνο σαν μια συγκυρία των συγκεκριμένων συμβάντων, ή αν ο χωροχρόνος αποτελείται από όλες τις άπειρες πιθανότητες του τι μπορεί να συμβεί, και εμείς, ο καθένας μας, ζούμε την εμπειρία μιας από άπειρες πιθανότητες (όπου σε άλλες πιθανότητες εγώ μπορεί να μην γεννήθηκα ποτέ, ή να έχω αδέρφια, ή να μην έφυγε ο Κώστας από τον γραμμικό χρόνο πριν από εμένα, ή να μην υπήρξε ποτέ, ή να έκανε τελείως διαφορετικά πράγματα κατά την ύπαρξή του). 

Δηλαδή, δεν έχουμε αποφανθεί καν ως προς το αν υπάρχει μια και μόνο μια συγκυρία γεγονότων ή αν υπάρχουν άπειρες πιθανές συγκυρίες γεγονότων. 

Δεν έχουμε αποφανθεί καν ως προς τον τελικό ορισμό του τι είναι Ζωή, και συνεπώς Ύπαρξη.

~~~

Πιθανόν βέβαια να ρωτήσετε, τι μας ενδιαφέρουν αυτά εμάς, στην καθημερινή μας ζωή και καθημερινή επιβίωση, κάθε ώρα της ημέρας, στην ζούγκλα μπετό-θόρυβου-θυμού της Αθήνας, ζώντας κλεισμένοι σε μικρά μπετονένια και τούβλινα κουτιά... κουτάκια που τα λένε «διαμερίσματα» (που μπορεί κανείς να δουλέψει μια ολόκληρη ζωή για να αποκτήσει ένα σαν ιδιοκτησία του). 

Θα απαντούσα ότι το ενδιαφέρον για αυτές όλες τις γνώσεις, και το πως τις αντιλαμβανόμαστε, είναι κεντρικό και θεμελιώδες στο πως αισθάνεται ο καθένας μας σχετικά με την ύπαρξή του. Εμένα τουλάχιστον, παραδείγματος χάριν,  αυτή η γνώση μου δίνει πάντα ένα χαμόγελο και μια αίσθηση θαυμασμού και ειρήνης, δύναμης... την αυτοπεποίθηση του να γνωρίζω τι είμαι, που είμαι, και να θεωρώ το γιατί είμαι [ένα «γιατί» το οποίο λαβαίνει μορφή από το αποτέλεσμα μιας τυχαίας εξέλιξης] —και, την σκέψη και επικοινωνία περί αυτών την θεωρώ αποτέλεσμα, άρα σκοπό, της ύπαρξης.

Εγώ επέλεξα να φύγω από τα κουτάκια μεγάλων πόλεων (Αθήνα, Λονδίνο, Βοστόνη, Νέα Υόρκη) το 1992, 34 χρονών, σε σπίτι κωμόπολης (Νόρτον και μετά Φέαρχέηβεν της Μασαχουσέτης), και ξανά το 2008, (Σαν Μπενεντέτο ιν Άλπε της Ρομάνιας στην Ιταλία) 49 χρονών, σε σπιτάκι χωριού στο βουνό. 

«Πατρίδα» είναι έννοια γεωγραφική και «Έθνος» έννοια πολιτιστική. Για μένα ποτέ δεν υπήρξε η αστεία και θλιβερή έννοια «στα ξένα». Ποτέ δεν «έφυγα» από πουθενά αλλά πάντα «πήγα προς» μέρη καινούργια και θαυμαστά. Για μένα, στο μεδούλι μου, η πατρίδα μου ήταν πάντα και είναι τώρα όλο το Σύμπαν, και το έθνος μου είναι όλη η ζωή σε όλο το σύμπαν.

Οι Επιστήμονες πάντα κινούνται μεθοδικά και αρκετά σιγά, άρα δεν ξέρω αν θα φτάσουμε σε αποτελέσματα της δικής μου συμβολής στην Επιτροπή σε εβδομάδες, μήνες, ή χρόνια, μάλλον πολλούς μήνες, μπορεί και χρόνο, αλλά όταν υπάρξουν δημοσιευμένα αποτελέσματα στα οποία συνεισέφερα, θα σας πω περί τίνος πρόκειται, για να τα δείτε. 

Παραπάνω Εικόνα:
Στον κβαντικό κόσμο, το μέλλον προκαλεί το παρελθόν.
Πώς λύνεται το παράδοξο του Bell με την οπισθοαιτιότητα.
Μια ζωντανή κοσμική σκηνή με έναν λαμπερό πυρήνα που περιβάλλεται από στροβιλιζόμενους δακτυλίους και πλανήτες, που αντιπροσωπεύουν την απεραντοσύνη και την ομορφιά του σύμπαντος.
Emily Adlam | Επίκουρη Καθηγήτρια Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο Chapman
15 Φεβρουαρίου 2024

Το παράδοξο του διαστημοπλοίου του Bell δείχνει ότι μια χορδή που συνδέει δύο ομοιόμορφα επιταχυνόμενα διαστημόπλοια σπάει λόγω συστολής Lorentz. Ενώ τα διαστημόπλοια διατηρούν μια σταθερή απόσταση στο πλαίσιο του εδάφους, το πλαίσιο ηρεμίας της χορδής αλλάζει, προκαλώντας την επιμήκυνσή της και το σπάσιμο της. Η οπίσθια αιτιότητα προκύπτει στην κβαντική διεμπλοκή, όπου οι μετρήσεις μπορεί να φαίνεται ότι επηρεάζουν τις μακρινές, μελλοντικές καταστάσεις των σωματιδίων.

The pursuit of truth in science transcends national boundaries.

Einstein and Eddington (κινηματογραφική ταινία, 2008) 

(Ο Γερμανός Einstein πρότεινε την Σχετικότητα και ο Βρετανός Eddington απέδειξε την θεωρία.)

«Οι ρήσεις της επιστήμης δεν θεωρούνται τελειωμένες μέχρι να κοινοποιηθούν.»
— Σερ Μαρκ Γουόλπορτ (Πρώην επικεφαλής επιστήμονας του Ενωμένου Βασιλείου)

«Τίποτα στην επιστήμη δεν έχει αξία για την κοινωνία αν δεν κοινοποιηθεί.»
— Αν Ρόου (1952)

«Δεν είναι μόνο σημαντικό να κάνουμε ερωτήσεις και να βρίσκουμε τις απαντήσεις,
αλλά ως επιστήμονας
ένιωθα την υποχρέωση να επικοινωνήσω με τον κόσμο αυτά που μαθαίναμε.»
— Στήβεν Χώκινγκ

«Αν ανακαλύψουμε μια ολοκληρωμένη θεωρία, με τον καιρό θα πρέπει να γίνει κατανοητή
σε γενικές γραμμές από όλους, όχι μόνο από λίγους επιστήμονες.
Τότε όλοι μας, φιλόσοφοι, επιστήμονες και απλοί άνθρωποι, θα μπορούμε να συμμετάσχουμε
στη συζήτηση του ερωτήματος γιατί υπάρχουμε εμείς και το σύμπαν.
Αν βρούμε την απάντηση σε αυτό, θα είναι ο απόλυτος θρίαμβος της ανθρώπινης λογικής
- γιατί τότε θα γνωρίζουμε το μυαλό του Θεού.»
— Στήβεν Χώκινγκ (A Brief History of Time, Απρίλιος 1988)

«Ζούμε σε μια κοινωνία που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την επιστήμη και την τεχνολογία,
στην οποία σχεδόν κανείς δεν γνωρίζει τίποτα για την επιστήμη και την τεχνολογία.
Αυτή είναι μια σαφής συνταγή για καταστροφή».

— Carl Sagan

«Ο επιστημονικός γραμματισμός είναι ένα πνευματικό εμβόλιο
ενάντια στους ισχυρισμούς των τσαρλατάνων που εκμεταλλεύονται την άγνοια».

— Neil deGrasse Tyson

I was born to do this.

😊❤

Dimitris (2026)

 

~~~