Την Ύπαρξη.
~~~
— Δημήτρης
~~~
Το Σύμπαν γέννησε την Ζωή, όλη την Ζωή συμπεριλαμβανομένων των ανθρώπων, ομοούσια, εξελικτικά, από την στιγμή που υπήρξε, το Σύμπαν, και η εξέλιξη του Σύμπαντος προχωρά τυχαία αλλά πάντα βάση των νόμων την Φυσικής.
«Ομοούσια» σημαίνει την ίδια μια ουσία. Όχι δυο ουσίες που είναι ίδιες μεταξύ τους αλλά την ίδια μια ουσία. Ότι το Σύμπαν και η Ζωή αποτελούνται από την ίδια μια ουσία, δηλαδή, άτομα. Τα σταθερά άτομα μπορούν να υπάρχουν για εξαιρετικά μεγάλα χρονικά διαστήματα, πιθανώς υπερβαίνοντας κατά πολύ την τρέχουσα ηλικία του σύμπαντος (περίπου 13,8 δισεκατομμύρια χρόνια), με ορισμένες θεωρίες να υποδηλώνουν διάρκεια ζωής έως και 10 ακολουθούμενο-από-35-μηδενικά χρόνια. Ενώ τα ραδιενεργά άτομα μπορούν να διασπαστούν σε δευτερόλεπτα ή δισεκατομμύρια χρόνια, τα σταθερά άτομα όπως το υδρογόνο παραμένουν σχεδόν επ' αόριστον, ουσιαστικά επιβιώνοντας μέχρι να διασπαστούν τα πρωτόνια τους. Ειδικότερα, ότι το Σύμπαν και η Ζωή είναι ένα και το αυτό, κατευθυνόμενο σε τυχαία έκβαση από τους Νόμους της Φυσικής. Το ίδιο άτομο, κατά την ύπαρξή του, μπορεί άλλοτε να είναι μέρος σταθερής ύλης (βράχου), άλλοτε μέρος οργανισμού (ανθρώπου), και άλλοτε να περιφέρεται στο σύμπαν...
«Ένα και το αυτό» υπό την ένοια δύο εκφράσεων ή δύο υποστάσεων του Ενός, όπου μπορούμε να θεωρήσουμε τους νόμους της Φυσικής ως μια τρίτη υπόσταση. Διαφορετικές εκφράσεις του Ενός.
«Από την στιγμή που υπήρξε, το Σύμπαν», σημαίνει από την στιγμή αυτού που ονομάζουμε Big Bang, η εκρηκτική απαρχή του Σύμπαντος, το μεγάλο «φούσκωμα» ο στιγμιαίος ξαφνικός «πληθωρισμός», η οποία, μάλλον, είναι η στιγμή της πρώτης μεταγωγής από Ενέργεια (χωρίς γραμμικό χρόνο) σε Ύλη (γραμμικος χρόνος), μέσω του μποζόνιου Χιγκς το οποίο είναι ένα θεμελιώδες σωματίδιο, που ανακαλύφθηκε στο CERN στις 4 Ιουλίου 2012, και επιβεβαιώνει την ύπαρξη του πεδίου Χιγκς, το οποίο δίνει μάζα σε άλλα στοιχειώδη σωματίδια. Είναι το πως από ενέργεια φτάνουμε στην μάζα.
Εμείς, οι άνθρωποι, βλέπουμε τον κόσμο από το μέγεθος του ατόμου και μεγαλύτερο, εξηγούμενο από την Γενική Σχετικότητα (Βαρύτητα) και Ειδική Σχετικότητα (Δομή χώρου και χρόνου), και τον κόσμο σε μέγεθος μικρότερο του ατόμου, υποατομικό, που για μας εκφράζεται με την Κβαντική μηχανική (Συμπεριφορά μάζας και ενέργειας). Η Επιστήμη μας ακόμα δεν έχει καταλήξει σε μια θεωρία που να αντιπροσωπεύει, να «ενώνει» και την Σχετικότητα και την Κβαντική μηχανική, το πολύ μεγάλο και το πολύ μικρό. Για εμάς πρόκειται ακόμα για δυο διαφορετικές ασύμβατες θεωρίες/κόσμους/πραγματικότητες, γεγονός που σημαίνει ότι δεν έχουμε πλήρως κατανοήσει ούτε την μια ούτε την άλλη. Ότι δεν έχουμε κατανοήσει πως ο χώρος+γραμμικός χρόνος μπορεί επίσης να εκφραστεί σαν χωροχρόνος (όπου ο χρόνος δεν είναι γραμμικός): η σχέση μεταξύ ενέργειας και μάζας (ύλης).
Από Ενέργεια, και σωματίδεια, φτάνουμε στα άτομα. Τα άτομα εξελίσσονται στο να αποτελούνται από περισσότερα πρωτόνια, νετρόνια και ηλεκτρόνια το καθένα, δηλαδή από Υδρογόνο (H, ατομικός αριθμός 1), Ήλιο (He, 2), Λίθιο (Li, 3), Βηρύλλιο (Be, 4) και τα υπόλοιπα, συνολικά 118, στοιχεία, μέσω ζυμώσεων στο κέντρο αστεριών τα οποία εκρήγνυνται και διασκορπίζουν τα στοιχεία στο σύμπαν. Τα οποία στοιχεία μετά χτίζουν πλανήτες και ...εμάς καθώς τα στοιχεία ενώνονται σε μόρια. Δηλαδή, το νερό, παραδείγματος χάριν, δεν είναι ένα άτομο αλλά ένα μόριο που αποτελείται από δύο άτομα Υδρογόνου και ένα άτομο Οξυγόνου (H2O).
Ναι, ο καθένας μας αποτελείται από οκτώ δισεκατομμύρια δισεκατομμύρια άτομα που ζυμώθηκαν μέσα σε αστέρια πριν δισεκατομμύρια χρόνια...
...και θα συνεχίσουν να υπάρχουν, αυτά τα άτομα, για περισσότερα δισεκατομμύρια χρόνια αφού σταματήσουν να αποτελούν τον εφήμερο καθένα από εμάς.
Όταν κοιτάζω έναν άνθρωπο απέναντί μου, δεν κοιτάζω μόνο έναν άνθρωπο αλλά έναν γαλαξία ατόμων.
Ένα νέφος υποσωματιδίων.
Η Ενέργεια υπάρχει σε χωροχρόνο και η Ύλη υπάρχει σε χώρο-συν-γραμμικό-χρόνο. Μη-γραμμικός και γραμμικός χρόνος συνυπάρχουν ως ενέργεια και ύλη.
Τα παραπάνω δεν είναι φιλοσοφία, ή θρησκεία, ή θέσφατα,
αλλά είναι το απόσταγμα του τι εξηγεί η Επιστήμη των ανθρώπων σήμερα,
από το τι έχει αποδειχθεί πειραματικά μέχρι σήμερα.
Είναι το πως εξηγεί, σήμερα, την Ύπαρξη η Επιστήμη.
Η εξήγησή μου ήταν στο πιο απλό επίπεδο.
Σε βαθύτερα επίπεδα, η εξήγηση αλλάζει όσον αφορά την λεπτομέρεια έκφρασης και περιγραφής.
Κάτι το τυχαίο δεν μπορεί εξ’ ορισμού να έχει γίνει βάση οποιουδήποτε σχεδίου, ή οποιασδήποτε δύναμης, είτε «νοημοσύνη» είτε «θέληση», αλλά, εξετάζοντας την πορεία του τι έχει ήδη γίνει τυχαία, μπορούμε να χαράξουμε και να εξηγήσουμε την ως τώρα πορεία σαν έναν «προορισμό» προς το τι έχει γίνει μέχρι «τώρα», και να το αποδώσουμε, έτσι, σαν «προορισμό», βάση της ανθρώπινης διανόησης και λογικής, όπως το κατανοεί ο άνθρωπος, ο homo sapiens. (Παραδείγματος χάριν, ο Χαμαιλέων δεν αλλάζει χρώμα για να επιζήσει αλλά επιζεί επειδή έτυχε να αλλάζει χρώμα https://dimitristhinks.blogspot.com/2026/01/blog-post.html).
Η συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων έχει την ψυχολογική ανάγκη να πιστεύει ότι ο Χαμαιλέων αλλάζει χρώμα για να επιζήσει, αλλά είναι οι ελάχιστοι, οι επιστήμονες, που γνωρίζουν ότι ο Χαμαιλέων επιζεί επειδή εξελίχθηκε τυχαία να αλλάζει χρώμα, οι οποίοι επιστήμονες είναι υπεύθυνοι για την τεχνολογία μας και την εξέλιξη του πολιτισμού μας.
Η γέννηση της Ζωής οδηγεί στην αυτογνωσία του Σύμπαντος. Το Σύμπαν κατανοεί την ίδια την Φύση του μέσω της Ζωής την οποία γέννησε.
Η Ζωή κατανοεί το τι «Είναι». Το Σύμπαν γνωρίζει τον εαυτό του.
Η Ζωή είναι το «πως σκέφτεται» το Σύμπαν, θα μπορούσε να πει κανείς, ποιητικά.
Υποθέτω, τότε, εγώ προσωπικά στα 67 μου χρόνια, ότι θα μπορούσε να πει κανείς πως ο σκοπός της Ύπαρξης είναι η Κατανόηση. Κατανόηση στην οποία φθάνει το συνεργαζόμενο σύνολο ατόμων (και ανθρώπων) της Ζωής.
Και, χωρίς προμελετημένο σκοπό, να πούμε ότι το αποτέλεσμα της Ύπαρξης είναι η Αυτογνωσία του Σύμπαντος.
Δηλαδή, προσωπικά πιστεύω ότι η υποχρέωση του κάθε ανθρώπου έναντι στην ίδια του την Ζωή είναι να λάβει μέρος ενεργά, επικοινωνώντας με πρωτοβουλία και σύμπνοια ανάλυσης γεγονότων, γνώσης και σκέψης, στην συζήτηση του τι είναι το Σύμπαν και η Ύπαρξη, και να το κάνει αυτό όχι μεμονωμένα αλλά σαν μέρος ομάδας, ιδιαίτερα σήμερα, αλλά και από την εποχή των Πυθαγόρειων στην Σάμο, στην Ιωνία.
Δυστυχώς οι Πυθαγόρειοι, έκτος αιώνας Προ Κοινής Εποχής (ΠΚΕ), πήραν λάθος δρόμο πιστεύοντας ότι οι απόψεις τους και οι γνώσεις τους έπρεπε να ανήκουν στον χώρο του μυστικισμού, και οι άλλοι της εποχής εκείνης τους απέρριψαν σαν "Cult" (Μόδα/Τρέλα/Είδος Λατρείας) και τους ξέχασαν. Όπως είπε ο Carl Sagan, αν οι Πυθαγόρειοι είχαν επικρατήσει, μπορεί να μην είχαμε ποτέ Σκοτεινούς Αιώνες (Μεσαίωνα) και τώρα να επέστρεφαν στην Γη τα πρώτα σκάφη από την εξερεύνηση του Σύμπαντος, τα οποία, όπως υπέθεσε ο Carl, στην άτρακτό τους θα είχαν ονόματα Ελληνικά.
Θεωρώ σκοπό και υποχρέωση του καθενός μας να «σταθεί», να «ίσταται επί» ενός σώματος οργανωμένης γνώσης με οργανωμένη μεθοδολογία έρευνας και παρουσίασης–το οποίο είναι και η ετυμολογία της λέξης Επιστήμη, οπως επίσης και την λατινικής λέξης scientia (αγγλικά: science), χωρίς να ξεχνάμε ότι οι πρώτοι Ίωνες επιστήμονες δεν είχαν οργανωμένα σχολεία στα οποία να είχαν φοιτήσει. Τα πάντα ξεκίνησαν, και ξεκινάνε πάντα, από επαγωγική συλλογιστική και πειραματισμό. «Εύρηκα!» που αναφώνησε και ο Αρχιμήδης στις Συρακούσες της Σικελίας, το 287 ΠΚΕ.
Επαγωγική συλλογιστική, συνεργατικός μεθοδικός πειραματισμός,
και επικοινωνία.
Έχω σταθεί απρόσμενα και ανεξήγητα τυχερός στο πως ό'τι και να ονειρεύτηκα στην ζωή μου έγινε πραγματικότητα, για μένα, κάτι που το οφείλω στους γονείς μου –που είχαν την ανείπωτη δύναμη να δώσουν στον γιό τους μια βαλίτσα, 16 χρονών και οχτώ μηνών, και να τον στείλουν, μόνο του, μακριά τους για πάντα, να τρέξει προς την ζωή του, να ανακαλύψει την δική του Ύπαρξη ξεκινώντας από την Αγγλία, χωρίς να του πούνε ότι τους χρωστάει οτιδήποτε, άλλο από το να είναι ευτυχισμένος.
Ήρθαν στην ζωή μου και πράγματα που ούτε καν είχα τολμήσει να τα ονειρευτώ.
Τα πάντα συμβαίνουν τυχαία, αλλά αυτό δεν είναι τύχη. Άλλο «τύχη», άλλο «τυχαίο» (Άλλο "luck", και άλλο "random"). Πιστεύω στα βήματα που έχει, ή δεν έχει, την ψυχική δυνατότητα και αυτοπεποίθηση να κάνει ένας άνθρωπος, ξεκινώντας από τον προσανατολισμό και καταλήγοντας στην πράξη, αλλά κυρίως στην θετικότητα, αντί αρνητικότητα, μεθοδικότητα με τεκμηριωμένες ερώτηση-απάντηση-ερώτηση αντί ...αφηρημένη προχειρότητα, και σε συνεργασία, αντί μέσα απ' εγωκεντρική απομόνωση.
~~~
Πρόσφατα, τους τελευταίους μήνες, ρωτήθηκα από μια ομάδα επιστημόνων αν θα με ενδιέφερε να επιληφθώ της έγκαιρης ενημέρωσης και παρουσίασης των δημοσιεύσεων στο ίντερνετ, του έργου τους.
Η ομάδα αυτή, μια «επιτροπή», οργανώθηκε κατά σύμπτωση την ίδια χρονιά που γεννήθηκα, πριν 68 χρόνια, και το έργο της έχει να κάνει με την Εξερεύνηση του Σύμπαντος, του Διαστήματος, και την Επιστημονική Έρευνα.
Η επιτροπή είναι διεθνής, φτάνοντας μέσω των εκάστοτε μελών σε πολλά σημεία του πολιτισμού μας, από πανεπιστήμια, οργανισμούς, European Space Agency, NASA, Ενωμένα Έθνη, Χάγη, κλπ... και από το καταστατικό της είναι ανεξάρτητη πολιτικής και κομμάτων.
Έχοντας απροσδόκητα φτάσει άλλο ένα «αδύνατο όνειρο» (Impossible Dream)
δέχτηκα με χαρά και δέος,
και πριν λίγες μέρες με καλωσόρισαν σε ρόλο σαν «βοηθός της Επιτροπής»
σε ένα συγκεκριμένο θέμα δραστηριότητας.
Θα έχω τόσα πολλά να διηγηθώ στον Κώστα όταν η ενέργειά μου φτάσει στον εκτός γραμμικού χρόνου υποατομικό Κβαντικό κόσμο στον οποίον εκείνος πρόλαβε να μεταπηδήσει πριν από εμένα. Αν και πιθανότατα εκείνος είναι που μου τα στέλνει όλα αυτά, στον μπαμπά του, με αγάπη, μέσω ανθρώπων που με αγαπάνε, ξεκαρδισμένος στα γέλια, από τον χωροχρόνο όπου δεν υπάρχει πριν, τώρα, η μετά. Η, πιο επακριβώς, όπου όλο το πριν, το τώρα και όλο το μετά είναι Ένα. Η αγάπη άλλωστε είναι η δύναμις που ενώνει την Ζωή, όλα τα είδη ζωής παντού, άρα και το ίδιο το Σύμπαν.
(Πληροφοριακά, αυτό το ποιητικό, το ότι η αγάπη είναι η δύναμις που ενώνει το σύμπαν, ήταν κεντρικό θέμα της ταινίας Interstellar, 2014, το σενάριο της οποίας το έγραψε ο γνωστότατος Φυσικός επιστήμονας Κιπ Θορν από το Πανεπιστήμιο στο Μπέρκλευ της Καλιφόρνια. Εκείνος που είχε βάλει ένα στοίχημα με τον φίλο του τον Στήβεν Χώκινγκ σχετικά με τις ιδιότητες μιας Μαύρης Τρύπας, που το κέρδισε ο Θορν. Ο ήρωας της ταινίας Interstellar είναι ένας μεσήλικας που, στην αρχή της ταινίας, η κόρη του είναι ένα νέο κορίτσι ενώ στο τέλος της ταινίας είναι μια βαθιά ηλικιωμένη γιαγιά, επειδή το διαστρικό ταξίδι του ήρωα προκάλεσε διαστολή του σχετικού χρόνου [ειδική σχετικότητα] μεταξύ του δικού του χρόνου, κοντά σε μια μαύρη τρύπα, και του χρόνου της κόρης του στην Γη. Αυτή τη γνώση ήθελε να μεταδώσει ο επιστήμονας Κιπ Θορν.)
(Δεν μπορούν όλοι οι άνθρωποι να είναι επιστήμονες, η ανθρωπότητα όμως έχει την ιδιαιτερότητα να μπορεί να ονειρεύεται και να επικοινωνεί σπουδαίες ιδέες, αισθήσεις, αισθήματα, υπόθεση, μέσω απεικόνισης, με λογοτεχνία, τέχνη και αφήγηση. Ελάχιστοι επιστήμονες μπορούν να επικοινωνούν, σαν τον Carl Sagan ή τον Neil deGrasse Tyson, ή τον Kip Thorne, η την Janna Levin με απλούς ανθρώπους, απλοί άνθρωποι όμως μπορούν να κατανοούν μέσω αφήγησης με αφηρημένη έννοια. Βέβαια, τι και πόσα και πως κατανοεί έτσι ο καθένας είναι άλλου παπά βαγγέλιο. Πόσο σημαντική, άραγε, είναι η εργασία του να αποδίδει, να μεταδίδει κανείς επιστημονικές γνώσεις σε ανθρώπους που δεν έχουν επιστημονική παιδεία. Η γνώση είναι σπάνια, όμως η μορφή του χαρακτήρα την οποία μπορεί να αποδώσει η κατανόηση του νοήματος της γνώσης, η μόρφωση, εξαρτάται από τον καθένα.)
Εκφράσεις της τέχνης είναι η γλώσσα με την οποία επικοινωνούν οι άνθρωποι που δεν έγιναν επιστήμονες.
Και, κατά την γνώμη μου, η επικοινωνία, η μετάδοση πληροφοριών, μεταξύ επιστημόνων και μη, είναι η πλέον σημαντική λειτουργηκότητα με την οποία μπορεί να ασχοληθεί ένας άνθρωπος.
Αυτό στο οποίο δεν έχει καταλήξει η επιστήμη είναι το αν ότι συνέβη και ότι πρόκειται να συμβεί αποτελεί τον χωροχρόνο σαν μια συγκυρία των συγκεκριμένων συμβάντων, ή αν ο χωροχρόνος αποτελείται από όλες τις άπειρες πιθανότητες του τι μπορεί να συμβεί, και εμείς, ο καθένας μας, ζούμε την εμπειρία μιας από άπειρες πιθανότητες (όπου σε άλλες πιθανότητες εγώ μπορεί να μην γεννήθηκα ποτέ, ή να έχω αδέρφια, ή να μην έφυγε ο Κώστας από τον γραμμικό χρόνο πριν από εμένα, ή να μην υπήρξε ποτέ, ή να έκανε τελείως διαφορετικά πράγματα κατά την ύπαρξή του).
Δηλαδή, δεν έχουμε αποφανθεί καν ως προς το αν υπάρχει μια και μόνο μια συγκυρία γεγονότων ή αν υπάρχουν άπειρες πιθανές συγκυρίες γεγονότων.
Δεν έχουμε αποφανθεί καν ως προς τον τελικό ορισμό του τι είναι Ζωή, και συνεπώς Ύπαρξη.
~~~
Πιθανόν βέβαια να ρωτήσετε, τι μας ενδιαφέρουν αυτά εμάς, στην καθημερινή μας ζωή και καθημερινή επιβίωση, κάθε ώρα της ημέρας, στην ζούγκλα μπετό-θόρυβου-θυμού της Αθήνας, ζώντας κλεισμένοι σε μικρά μπετονένια και τούβλινα κουτιά... κουτάκια που τα λένε «διαμερίσματα» (που μπορεί κανείς να δουλέψει μια ολόκληρη ζωή για να αποκτήσει ένα σαν ιδιοκτησία του).
Θα απαντούσα ότι το ενδιαφέρον για αυτές όλες τις γνώσεις, και το πως τις αντιλαμβανόμαστε, είναι κεντρικό και θεμελιώδες στο πως αισθάνεται ο καθένας μας σχετικά με την ύπαρξή του. Εμένα τουλάχιστον, παραδείγματος χάριν, αυτή η γνώση μου δίνει πάντα ένα χαμόγελο και μια αίσθηση θαυμασμού και ειρήνης, δύναμης... την αυτοπεποίθηση του να γνωρίζω τι είμαι, που είμαι, και να θεωρώ το γιατί είμαι [ένα «γιατί» το οποίο λαβαίνει μορφή από το αποτέλεσμα μιας τυχαίας εξέλιξης] —και, την σκέψη και επικοινωνία περί αυτών την θεωρώ αποτέλεσμα, άρα σκοπό, της ύπαρξης.
Οι Επιστήμονες πάντα κινούνται μεθοδικά και αρκετά σιγά, άρα δεν ξέρω αν θα φτάσουμε σε αποτελέσματα της δικής μου συμβολής στην Επιτροπή σε εβδομάδες, μήνες, ή χρόνια, μάλλον πολλούς μήνες, μπορεί και χρόνο, αλλά όταν υπάρξουν δημοσιευμένα αποτελέσματα στα οποία συνεισέφερα, θα σας πω περί τίνος πρόκειται, για να τα δείτε.
Παραπάνω Εικόνα:
Στον κβαντικό κόσμο, το μέλλον προκαλεί το παρελθόν.
Πώς λύνεται το παράδοξο του Bell με την οπισθοαιτιότητα.
Μια ζωντανή κοσμική σκηνή με έναν λαμπερό πυρήνα που περιβάλλεται από στροβιλιζόμενους δακτυλίους και πλανήτες, που αντιπροσωπεύουν την απεραντοσύνη και την ομορφιά του σύμπαντος.
Emily Adlam | Επίκουρη Καθηγήτρια Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο Chapman
15 Φεβρουαρίου 2024
Το παράδοξο του διαστημοπλοίου του Bell δείχνει ότι μια χορδή που συνδέει δύο ομοιόμορφα επιταχυνόμενα διαστημόπλοια σπάει λόγω συστολής Lorentz. Ενώ τα διαστημόπλοια διατηρούν μια σταθερή απόσταση στο πλαίσιο του εδάφους, το πλαίσιο ηρεμίας της χορδής αλλάζει, προκαλώντας την επιμήκυνσή της και το σπάσιμο της. Η οπίσθια αιτιότητα προκύπτει στην κβαντική διεμπλοκή, όπου οι μετρήσεις μπορεί να φαίνεται ότι επηρεάζουν τις μακρινές, μελλοντικές καταστάσεις των σωματιδίων.
— Σερ Μαρκ Γουόλπορτ (Πρώην επικεφαλής επιστήμονας του Ενωμένου Βασιλείου)
— Αν Ρόου (1952)
αλλά ως επιστήμονας
ένιωθα την υποχρέωση να επικοινωνήσω με τον κόσμο αυτά που μαθαίναμε.»
— Στήβεν Χώκινγκ
σε γενικές γραμμές από όλους, όχι μόνο από λίγους επιστήμονες.
Τότε όλοι μας, φιλόσοφοι, επιστήμονες και απλοί άνθρωποι, θα μπορούμε να συμμετάσχουμε
στη συζήτηση του ερωτήματος γιατί υπάρχουμε εμείς και το σύμπαν.
Αν βρούμε την απάντηση σε αυτό, θα είναι ο απόλυτος θρίαμβος της ανθρώπινης λογικής
- γιατί τότε θα γνωρίζουμε το μυαλό του Θεού.»
— Στήβεν Χώκινγκ (A Brief History of Time, Απρίλιος 1988)
στην οποία σχεδόν κανείς δεν γνωρίζει τίποτα για την επιστήμη και την τεχνολογία.
Αυτή είναι μια σαφής συνταγή για καταστροφή».
ενάντια στους ισχυρισμούς των τσαρλατάνων που εκμεταλλεύονται την άγνοια».
~~~
