Aντίληψη

Οι παραδώσεις των ανθρώπων δίνουν το στίγμα της ταυτότητας κάθε κοινωνίας και ο κάθε άνθρωπος μπορεί να χρησιμοποιεί τις παραδόσεις του σαν άγκυρα, ή σαν καταφύγιο, ή σαν ορμητήριο από το οποίο να ανακαλύψει τον κόσμο πέρα από την δική του κοινωνία, ανακαλύπτοντας τι είναι η πραγματικότητα εκεί αντί για το πως την μεταφράζει η οπτική του συλλέγοντάς την επιλεκτικά και "τουριστικά" --εξαρτάται από τον άνθρωπο. Για άλλους οι παραδόσεις αντιπροσωπεύουν δυνάμεις μεγαλύτερες του εαυτού, και για άλλους είναι η διακόσμηση και η επίπλωση του σπιτιού τους. Άλλοι πάλι τις χέζουνε για να αποδείξουνε ότι τα απωθημένα τους δεν οφείλονται στην προσωπική έλλειψη σπονδυλικής στήλης και νου, αλλά στην α-νοησία των παραδόσεων που είναι φυσικά υποδεέστερες της αστραφτερής τους μόρφωσης. Σαν καλό παράδειγμα, ένα μόνο από τα πολλά ανά τον κόσμο, σκέφτομαι πάντα το πως μπερδεύουν οι διανοούμενοι διανοητές την Ανεγκεφαλίαση της Ελληνικής Αυτοκέφαλης Εκκλησίας με τις παραδόσεις της μόνης κοινωνίας που τους έλαχε. Είναι πιο εύκολο να κατανοήσει κανείς τι λέω αν έχει την εμπειρία των Ελληνικών παραδόσεων όπως επιζούν στο εξωτερικό, όπου η Εκκλησία υπάγεται κατ' ευθείαν στο Φανάρι, και όπου η κοινότητα δεν υπόκειται στην περίεργη θρησκοπολιτικοληψία της εντός Ελλάδας πραγματικότητας. Στις ΗΠΑ η Ελληνικές Ορθόδοξες εκκλησίες είναι άλλο ένα πολιτιστικό κέντρο δίπλα στις άλλες εκκλησίες, τζαμιά, συναγωγές και άλλα. Στην Ιταλία, στην Φλωρεντία, η εκκλησία στην οποία παντρευτήκαμε, που παρουσίασα στην προηγούμενη ανάρτηση, έχει για μένα τον ίδιο ρόλο. Η γεύση της καταγωγής μου, και ταυτότητα. Πηγαίνουμε 3-4 φορές τον χρόνο, διατηρώ δωρεάν την ιστοσελίδα της εκκλησίας, είμαι επίτροπος, και ο αρχιμανδρίτης της εκκλησίας και εμείς είμαστε φίλοι, ένας από τους πιο υπέροχους και διανοητικά λαμπρούς ανθρώπους και πιο ανθρώπινες καρδιές που έχουμε γνωρίσει. Τις περισσότερες φορές μετά από την λειτουργία, όταν κατεβαίνουμε στην Φλωρεντία, μας καλεί στο διαμέρισμά του να μαγειρέψει κάτι, και που και που έρχεται για 1-2 μέρες σπίτι μας στο βουνό.

Στο εξωτερικό, το ποιός είσαι και από που κατάγεσαι, ποιά ηθική ακολουθείς, δεν μπερδεύεται με τα πολιτικά σου απωθημένα και με το Ελληνικό δυαδικό κόμπλεξ ανωτερότητας-κατωτερότητας όσο μπερδεύεται μέσα στην Ελλάδα, κατά την εμπειρία μου τουλάχιστον. Είναι ευκολότερο και καθαρότερο να αισθανθεί κανείς μέρος της παράδοσης και καταγωγής του έξω από την δόλια την γενέτειρα. [μιλάω για κατοίκους-πλήρη μέλη μιας κοινωνίας εκτός Ελλάδας, όχι για τουρίστες, ούτε για κατοίκους που παραμένουν "τουρίστες" χωρίς να καταλαβαίνουν ποτέ ότι βγήκαν από την Ελλάδα ή ότι η Ελλάδα δεν είναι το κέντρο της "σωστής" οπτικής από την οποία να δει κανείς τον κόσμο]

Και έτσι, να βάλει την έννοια της παράδοσης και καταγωγής σε μια θέση πιο σφαιρική όσον αφορά το τι σημαίνει --και πολιτιστικά και πνευματικά:

Στην Ελληνική κοινωνία η παράδοση ξεκίνησε το 325 της Κοινής Εποχής στην Νίκαια και στην Κωνσταντινούπολη αλλά ως πνευματική ταυτότητα επικαλούμαστε τους κατοίκους της περιοχής των Νότιων Βαλκανίων του 1500-220 Προ Κοινής Εποχής. Ο Παππούς είναι ο Πλάτωνας, και άντε στην εκκλησία για Ανάσταση 23:54 έως 00:03. Ρωμαίικη παράδοση και Αρχαία Ελληνική ανωτερότητα. Ενδιαφέρων συνδυασμός... Και δώστου ψήφο σ' όποιον πει ότι λεφτά υπάρχουνε στ' αριστερά. Και δώστου τα φακελάκια, είτε στους παπάδες είτε στους γιατρούς (όποιο επάγγελμα από τα δύο θεωρεί ο κάθε Έλληνας πιο αποτελεσματικό για την εκάστοτε περίπτωσή του  -για τον Έλληνα ο οποίος ακόμα και τον εικοστό πρώτο αιώνα τον ζει σαν ραγιάς και νομίζει ότι μόνο με μποναμά στον εκάστοτε κοτζαμπάση θα δει άσπρη μέρα, κοροϊδεύοντας τον Βεζίρη). Τουλάχιστον τα φακελάκια προς την εκκλησία κάπως, αμέσως ή εμμέσως, καταλήγουν πίσω στην ενορία και τους φτωχούς, ενώ τα φακελάκια στους γιατρούς καταλήγουνε στο Ψυχικό και την Κηφισιά και άλλες παρόμοιες περιοχές.

Πάμε λοιπόν εμείς οι Έλληνες-Ρωμιοί πίσω 1.689 χρόνια ως παράδοση και επικαλούμαστε ως προγόνους εκείνους που τελείωσαν 545 χρόνια πριν αρχίσει η εποχή της παράδοσής μας (εκείνους που τελείωσαν κατά το 220 Πρό Κοινής Εποχής έχοντας Δημοκρατία 30.000 πολιτών και 290.000 σκλάβων, γυναικών και παιδιών --που φάγανε τα σωθηκά τους πολεμώντας την Σπάρτη όπου ρίχνανε τα μη-τέλεια μωρά στην άβυσσο).

Ο πολιτισμός του ανθρώπου έχει ηλικία κάπου 6.000 χρόνια, και η αφετηρία του σημερινού πολιτισμού βρίσκεται στο τέλος της τελευταίας εποχής παγετώνων πριν 9.000 χρόνια.

Το είδος των ανθρώπων στην σημερινή του μορφή είναι κάπου 200.000 ετών. Το κλαδί που κατέληξε σε εμάς ξεκίνησε πριν μάλλον περίπου 2.000.000 χρόνια. Η Γη είναι 4.600.000.000 ετών και η ζωή στην Γη ξεκίνησε πριν περίπου 3.600.000.000 χρόνια. Η Γη, μετά την δημιουργία της Σελήνης, υπήρχε για ένα δισεκατομμύριο χρόνια πριν εξελίξει ζωή. Η ζωή υπήρχε στην Γη τρία δισεκατομμύρια χρόνια πριν εξελιχθούν σφουγγάρια και μέδουσες. Το σύμπαν είναι 13.500.000.000 ετών. Κι εμείς είμαστε ...το κέντρο του κόσμου. Το σύμπαν δημιουργήθηκε λέει για να υπάρχει ο άνθρωπος ως όν ανώτερο όλων. Ιδίως όσοι έχουν πρόγονους του Αρχαίους Έλληνες: εκείνοι είναι οι πιο έξυπνοι απ' όλους.

Μην ξεχνάμε τους Νεαντερτάλ οι οποίοι, στην Ευρώπη, δεν εξαφανίστηκαν πριν 30.000 χρόνια αλλά ως επί το πλείστον συγχωνεύτηκαν γενετικά με τον Χόμο Σάπιενς. Ο διαβήτης (το ζάχαρο) οφείλεται μάλιστα σε γενετικό υλικό που κληρονομήσαμε από τους Νεαντερτάλ. Άλλα αποδεικτικά στοιχεία της συγχώνευσης με τον Χόμο Σάπιενς και την επιβίωση χαρακτηριστικών Νεαντερτάλ βλέπουμε ...σε πολλά παραδείγματα γύρω μας. Καθημερινά. Ιδίως στους κατόχους Ελληνικής Άδειας Οδήγησης. Και Ιταλικής.

Η ασυνήθιστη εξαίρεση της παρούσας σταθερότητας του κλίματος της Γης κατά τα τελευταία 9-10.000 χρόνια μας τλειώνει σιγά-σιγά. Η θερμοκρασία αρχίζει πάλι τις διακυμάνσεις. Στο παρελθόν η Γη πέρασε εκατομμύρια χρόνια σαν χιονόμπαλα και άλλα εκατομμύρια χρόνια σαν καυτή έρημος. Η κλιματική ταλάντευση θα συνεχιστεί ανεπηρέαστη όπως επί δισεκατομμύρια χρόνια. Ο πολιτισμός και η ύπαρξή μας δεν είναι μόνο εφήμερα αλλά και άνευ σημασίας ή στίγματος στην γαλακτική και κοσμική πραγματικότητα. Θα μείνουν μόνο τα επιτεύγματα του πνεύματος και της κοινωνίας (αν καταφέρουν οι κοινωνίες να αφήσουν επιτεύγματα σημαντικότερα των καταστροφών, μαζικών δολοφονιών, αδικίας και κατανάγκασης που προκάλεσαν), αλλά δεν θα υπάρχει κανείς να τα αναλογιστεί μια και σε δυό-τρεις γενεές δεν θα έχει κανείς πια την μόρφωση ή την κατανόηση να κατασκευάσει ή να διορθώσει τις μηχανές από τις οποίες μάθαμε να εξαρτόμαστε... ή να συνεχίσει να τους παρέχει ηλεκτρική ενέργεια για να λειτουργήσουν --εξάρτηση η οποία μας λήστεψε από την ικανότητα να δημιουργήσουμε ή να πρωτοτυπήσουμε. Η πραγματικότητα του ποιοί είμαστε ισχύει μόνο για μας, τώρα, στην φαντασία μας ως επί τω πλείστον, και για τους απογόνους μας, οι οποίοι όμως θα υπάρχουν στο μέλλον για ένα χρονικό διάστημα απειροελάχιστο σε σχέση με τον ρου του χρόνου στο σύμπαν.

Τελικά, το μόνο που καταφέραμε σαν είδος είναι να παρανοήσουμε το σύμπαν προσπαθώντας να το φιλοσοφήσουμε μια που ήταν βιολογικά αδύνατο να το κατανοήσουμε --και είδαμε την μόνη εικονογράφηση την οποία είχε την ικανότητα να συλλάβει ο εγκέφαλός μας, και άλλοι έδωσαν στην εικονογράφηση αυτή φρασεολογία θρησκευτική, και άλλοι, στην ίδια εικονογράφηση, φρασεολογία επιστημονική, και άρχισαν οι μεν να μέμφονται τους δε.

Αν το σύμπαν είναι τόσο τέλειο γιατί η τιμή π είναι δεκαδικός με άπειρα νούμερα πίσω από την υποδιαστολή;

Σε χίλια (1.000) χρόνια από σήμερα, οι σήμερα ομιλούμενες λέξεις θα έχουν εξαφανιστεί από τις εξελισσόμενες γλώσσες του κόσμου. Αν ο πολιτισμός μας δεν επιβιώσει, τα περισσότερα κτήρια, γέφυρες, φράγματα κλπ., θα έχουν πέσει ή ερειπωθεί. Ο Πολικός Αστέρας δεν θα είναι πλέον το άστρο Polaris, αλλά το άστρο Gamma Cephel, λόγω της αλλαγής του άξονα του πλανήτη μας. Το 29% του Διοξειδίου του Άνθρακα που έχει παράγει ο πολιτισμός μας μέχρι σήμερα θα υπάρχει ακόμα στην ατμόσφαιρα.

Σε 2.000 χρόνια οι πάγοι της Γροιλανδίας θα έχουν λιώσει και η στάθμη της θάλασσας θα έχει ανέβει 6 μέτρα. Η μέση θερμοκρασία θα είναι συν 8 βαθμούς Κελσίου από την σημερινή.

Σε 3.200 χρόνια ο Gamma Cephel θα έχει αντικατασταθεί από το άστρο Iota Cephel ως Πολικός Αστέρας.

Το 5.125 τελειώνει (και πάλι) το ημερολόγιο των Μάγια.

Το 13.000 ο άξονας της Γης θα έχει αλλάξει θέση συμμετρικά με την σημερινή του θέση. Το καλοκαίρι στην Ευρώπη θα είναι χειμώνας.

Το 18.860 τα Γρηγοριανό και Ισλαμικό ημερολόγια συμπίπτουν.

Το 20.000 θα είναι πλέον ασφαλές να περπατήσει και να αναπνεύσει κανείς στο Τσερνόμπυλ, αν έχει μείνει κανένας.

Το 50.000 οι καταρράκτες του Νιαγάρα θα έχουν εξαφανιστεί.

Το 100.000 το τιτάνιο στο περίβλημα των φορητών κομπιούτερ Apple θα έχει διαλυθεί. Οι αστερισμοί στον ουρανό της νύχτας θα είναι αγνώριστοι λόγω αλλαγής θέσης των άστρων. Μέχρι τα επόμενα 100.000 χρόνια η Γη, ή θα έχει δεχτεί σοβαρό χτύπημα από μεγάλο αστεροειδή, ή θα έχει γίνει έκρηξη υπερηφεστείου, ή και τα δύο. Το άστρο VY Canis Majoris θα έχει εκραγή σε υπερνόβα (ισχυρότερη έκρηξη από σούπερνόβα, και ορατό στον ουρανό την ημέρα)

Το 296.000 το διαστημόπλοιο Voyager 2 θα φτάσει στην περιοχή του άστρου Sirius, 4,7 έτη φωτός από εμάς.

Μέχρι το 500.000 η Γη θα έχει χτυπηθεί από αστεροειδή διαμέτρου ενός χιλιομέτρου. Το Πλουτόνιο απόβλητο των σημερινών πυρηνικών αντιδραστήροων θα είναι πλέον ασφαλές από ραδιενέργεια. Γύρω στο 500.000 η Γη θα παγώσει εντελώς χωρίς επιστροφή σε θερμότερες θερμοκρασίες μέχρι να αρχίσει να μεγαλώνει ο ήλιος, πολύ αργότερα.

Ένα εκατομμύριο χρόνια από σήμερα, περίπου, θα εκραγεί το άστρο Betelgeuse. Όλα τα μνημεία που έχτισε η ανθρωπότητα θα έχουν εξαφανιστεί, εκτός από τις πυραμίδες της Γκίζας και τα πρόσωπα των προέδρων στο όρος Ράσμορ. Όλο το γυαλί που κατασκευάσαμε θα έχει αποσυντεθεί.

Σε 1.450.000 χρόνια το άστρο Gliese 710 θα περάσει σε απόσταση 1,1 έτος φωτός από τον ήλιο ενοχλώντας τα ουράνια σώματα στο Oort Cloud τα οποία θα αρχίσουν να "βομβαρδίζουν" σαν τεράστιοι κομήτες το εσωτερικό του Ηλιακού Συστήματος.

Σε 5.000.000 χρόνια δεν θα είναι βιολογικά δυνατόν να υπάρχουν άνθρωποι γιατί το χρωμόσωμα "Υ" θα έχει αποσυντεθεί.

Σε 10.000.000 χρόνια το άστρο T Pyxidi θα εκραγεί σε σούπερνόβα βομβαρδίζοντας την Γη με ραδιενέργεια, η οποία θα προκαλέσει μαζικές εξοντώσεις ειδών ζωής. Ένας καινούργιος ωκεανός θα σχηματιστεί στο κέντρο της Αφρικής ξεκινώντας από την Ερυθρά Θάλασσα.

Σε 50.000.000 χρόνια η Μεσόγειος δεν θα υπάρχει πια σαν θάλασσα. Οι πάγοι του Νοτίου πόλου θα έχουν λειώσει ανεβάζοντας την στάθμη της θάλασσας 75 μέτρα.

Σε 60.000.000 χρόνια η τροχιά της Γης γύρω από τον ήλιο θα έχει αποσταθεροποιηθεί.

Σε 240.000.000 χρόνια το Ηλιακό μας Σύστημα θα έχει κάνει μία πλήρη περιστροφή γύρω από το κέντρο του Γαλαξία μας σχετικά με την σημερινή του θέση.

Σε 250.000.000 χρόνια η Αμερικανική ήπειρος και η Αφρικανική ήπειρος θα έχουν αρχίσει να ενώνονται. Η ξηρά στην Γη θα καταλήξει σε μία υπερήπειρο όπως ήταν πριν την εποχή των δεινοσαύρων, 300.000.000 χρόνια πριν σήμερα. Η Πάνγαια είχε αρχίσει να χωρίζεται στις σημερινές ηπείρους και ωκεανούς πριν 200.000.000 χρόνια.

Από το 600.000.000 δεν θα γίνονται πλέον ολικές εκλείψεις ηλίου γιατί το φεγγάρι θα έχει απομακρυνθεί τόσο από την Γη που δεν θα καλύπτει πλέον τον δίσκο του ήλιου όταν περνάει μπροστά του. Η Φωτοσύνθεση C3 δεν θα είναι πλέον δυνατή και τα φυτά, και 99% των ειδών ζωής θα εξοντωθούν.

Το 800.000.000, η Φωτοσύνθεση C4 θα είναι αδύνατη και οι πολυκυτταρικές μορφές ζωής θα εξοντωθούν.

Σε ένα δισεκατομμύριο χρόνια η φωτεινότητα του ήλιου θα έχει αυξηθεί κατά 10%. Οι ωκεανοί θα εξατμισθούν στην ατμόσφαιρα.

Το 1.300.000.000, το CO2 δεν θα υπάρχει πιά στην ατμόσφαιρα της Γης και όλα τα μονοπυρηνικά κύτταρα θα εξοντωθούν. Συνολικά, η Ζωή θα έχει επικρατήσει στον πλανήτη περίπου τέσσερα δισεκατομμύρια χρόνια πριν ο πλανήτης παύσει εντελώς να μπορεί να την διατηρήσει.

Το 2.300.000.000, η Γη δεν θα έχει πια μαγνητικό παιδίο και δεν θα περιστρέφεται.

Το 2.800.000.000, η θερμοκρασία στην Γη φτάνει 146 βαθμούς Κελσίου.

Το 3.500.000.000, η Γη θα είναι όπως είναι σήμερα η Αφροδίτη.

Σε 4.000.000.000 χρόνια ξεκινά η συγχώνευση του Γαλαξία μας με τον Γαλαξία της Ανδρομέδας καθώς συγκρούονται στην πορεία τους στο διάστημα.

Το 5.400.000.000 τα καύσιμα υδρογόνου του Ήλιου θα έχουν εξαντληθεί και θα μεγαλώσει στο στάδιο του Κόκκινου Γίγαντα, πιθανώς περικλείοντας μέσα του την Αφροδίτη, την Γη και ίσως τον Άρη καθώς θα γίνει 256 φορές μεγαλύτερος από σήμερα μέχρι το 7.900.000.000.

Κατά το 8.000.000.000 ο Ήλιος θα έχει εξελιχθεί σε Λευκό Νάνο.

Μέχρι το 14.400.000.000 ο Ήλιος θα έχει γίνει σκοτεινός, Μαύρος Νάνος.

Μια θεωρία λέει ότι πιθανώς σε 20.000.000.000 χρόνια όλη η ύλη στο σύμπαν θα τραβηχτεί/ξεχυλωθεί λόγω της επέκτασης του σύμπαντος και όλες οι αποστάσεις θα αποκτήσουν άπειρη τιμή. Από το Μπιγκ Μπάνγκ (την γέννηση του σημερινού σύμπαντος) μέχρι σήμερα θα έχουν περάσει περίπου 33 δισεκατομμύρια χρόνια.

Αν δεν συμβεί αυτό, τότε, σε 100.000.000.000 χρόνια (εκατό δισεκατομμύρια) όλοι οι Γαλαξίες της τοπικής μας γειτονιάς θα έχουν αρχίσει να ενώνονται και η ένωση θα είναι πλήρης σε ένα τρισεκατομμύριο χρόνια (1.000.000.000.000).

Επίσης σε περίπου ένα έως εκατό τρισεκατομμύρια χρόνια οι Γαλαξίες του σύμπαντος θα χάσουν όλη την ύλη με την οποία τώρα δημιουργούν καινούργια άστρα, και η γέννηση άστρων στο σύμπαν θα σταματήσει.

Σε περίπου εκατόν δέκα τρισεκατομμύρια χρόνια τα καύσιμα όλων των άστρων του σύμπαντος θα έχουν εξαντληθεί. Τα άστρα θα σβήσουν. Δεν θα υπάρχει πια η ενέργεια που αποκαλούμε "Φως".

Καταλαβαίνω πόσο δύσκολο είναι να εννοήσει κανείς τον χρόνο, και χρειάζεται παραδείγματα μικρότερα για να πάρει μια ιδέα:

Ο άνθρωπος υπάρχει για διακόσιες χιλιάδες χρόνια (χίλιες φορές περισσότερο από όσο απέχουμε εμείς από την Αρχαία Αθήνα). Οι δεινόσαυροι υπήρχαν επί περίπου εκατό εκατομμύρια χρόνια (πεντακόσιες φορές περισσότερο από όσο υπάρχει ο άνθρωπος) και ο Τυρανόσαυρος Ρεξ υπήρξε επί δύο εκατομμύρια χρόνια (εξακόσιες εξήντα φορές περισσότερο από όσο υπάρχει ο ανθρώπινος πολιτισμός), πριν εξήντα έξι εκατομμύρια χρόνια. Τα θηλαστικά εξελίχθηκαν πριν εκατόν δέκα πέντε εκατομμύρια χρόνια.

Η Γη υπάρχει 23 φορές περισσότερο χρόνο από τον χρόνο που πέρασε από την αρχή των δεινοσαύρων μέχρι σήμερα. Το σύμπαν υπάρχει τρεις φορές περισσότερο από όσο υπάρχει η Γη και το "φως" θα σβήσει στο σύμπαν σε χρόνο οδγόντα οχτώ χιλιάδες φορές περισσότερο από όσο υπάρχει μέχρι σήμερα.

Οι γαλαξίες έχουν στο κέντρο τους σαν κινητήρια δύναμη πυρήνες άπειρης βαρύτητας ("μαύρες τρύπες"). Οι Γαλαξίες θα συγχωνευτούν, οι μαύρες τρύπες στα κέντρα τους θα συγχωνευτούν, τα άστρα θα σβήσουν και θα πέσουν στην βαρύτητα της κοντινότερης μαύρης τρύπας. Το σύμπαν θα τελειώσει σαν ένα μοναδικό κέντρο άπειρης βαρύτητας (μια μαύρη τρύπα) που θα περιλαμβάνει όλη την ύλη που υπήρξε ποτέ. Οι νόμοι της φυσικής όπως τους γνωρίζουμε δεν θα υπάρχουν πιά. Ίσως η μοναδικότητα αυτή να εκραγεί και πάλι σε ένα μπιγκ μπανγκ το οποίο θα δημιουργήσει ένα νέο σετ νόμων της τότε φυσικής, και επ' άπειρον. Αν ο γραμμικός χρόνος είναι απλά μια άλλη διάσταση, και όχι "χρόνος", τότε, τα γεγονότα τα οποία εμείς περιγράφουμε σε γραμμικό χρόνο είναι μια αντίληψη εκτός χρόνου όπως τον αντιλαμβάνεται ο άνθρωπος, οπότε η ύπαρξή μας ισχύει μόνο στην αντίληψή μας. Είτε λόγω του ότι είμαστε απειρο-ελάχιστοι σε μέγεθος και "χρόνο", είτε γιατί το σύμπαν δεν υπάρχει όπως το αντιλαμβανόμαστε σε τρεις διαστάσεις συν "χρόνο", το αν "υπάρχουμε" πραγματικά ή όχι είναι συζητήσιμο -εξαρτάται από το τι εννοεί κανείς αντικειμενική πραγματικότητα.

Τέλος πάντων, κοντολογίς, αν τα εκατόν δέκα περίπου τρισεκατομμύρια χρόνια της ζωής του σύμπαντος τα δούμε σαν "Ένα Χρόνο", τριακόσιες εξήντα πέντε μέρες, 8.760 ώρες της σημερινής ζωής μας επί Γης, τότε, στον "Ένα Χρόνο" της ζωής του σύμπαντος, η ανθρωπότητα θα έχει υπάρξει για πέντε εκατοστά του δευτερολέπτου (0,05 δευτερόλεπτο). Η Ελληνική κοινωνία θα έχει υπάρξει για 0,0005 δευτερόλεπτο και η μέση ζωή ενός ανθρώπου θα ήταν 0,00002 δευτερόλεπτο.

Το μόνο που "έχει" ο άνθρωπος σαν σημασία της απειροελάχιστης ύπαρξής του είναι η συνειδητοποίηση του ότι υπάρχει, μέσα σε αυτό το υπέροχο, άπειρο σύμπαν ("άπειρο" γιατί δεν μπορεί να μετρηθεί ή να γίνει κατανοητό σε τρεις διαστάσεις συν γραμμικό χρόνο), του οποίου την ομορφιά διανοούμαστε με την φαντασία μας, το πνεύμα μας και την ψευδαίσθηση/εικονογράφηση που δίνουν στο μυαλό μας τα μάτια μας καθώς δέχονται τα διαφορετικά κύματα ενέργειας από το σύμπαν του οποίου είμαστε ομοούσιο μέρος.

Η απειροελάχιστα στιγμιαία συνειδητοποίηση της ύπαρξης είναι δώρο μεγαλύτερο και πολυτιμότερο από οτιδήποτε άλλο --όμως καθορίζουμε την αξία μας με οικονομικο-πολιτικο-κοινωνικά συστήματα τα οποία είναι τόσο εντελώς εκτός πραγματικότητας και σχέσης με την Ύπαρξη, και την συνύπαρξη, που καθιστούν την αντίληψή μας θλιβερή αποτυχία, σαν είδος ζωής.

Γι' αυτό όταν μου τηλεφωνάνε να μου πούνε ότι χρωστάω δόσεις του δανείου ή στην εφορία, τους παρακαλώ να πάρουν τα διαμερίσματα να τελειώνουμε, μια που ούτως ή άλλως τα μισά είναι άδεια, και τα άλλα μισά έχουνε ενοικιαστές οι οποίοι δεν έχουν να πληρώσουν νοίκι και εγώ στον δρόμο δεν πρόκειται να βγάλω συνανθρώπους μου. Και γελάω όταν τα υπαλληλίκια που μου τηλεφωνάνε δεν μπορούν να διανοηθούν ότι μιλάω σοβαρά. Ότι το εννοώ χωρίς ενδιαφέρον ή οποιονδήποτε σεβασμό [ή φόβο] για αυτά που απαιτεί η παραζάλη στην οποία πέφτουν οι πολιτικο-οικονομικές ενότητες που δημιουργούν οι άνθρωποι. Γιατί, όσο υπάρχω, όσο έχω την αγάπη της Μαργαρίτας, όσο έχω την ύπαρξη μέσω της οποίας να την αγαπώ, τι σημασία έχει οτιδήποτε άλλο; Ποιός ο λόγος να εξαρτάται η ύπαρξή μας από τα υλικά γύρω μας αντί για την κάθε αυτούσια στιγμή. Τι σημασία μπορεί να έχει το τι είχε κάποιος χτες που δεν το έχει σήμερα --τι σημασία μπορεί να έχει το να υποθέτουμε και να προεξοφλούμε τι θα έπρεπε να έχουμε, υλικά, σήμερα, και να πέφτουμε σε κατάθλιψη αν δεν το έχουμε όπως το περιμέναμε... Η πλάκα είναι ότι κανείς δεν μπορεί να διανοηθεί πως αυτό δεν είναι μια δικαιολογία για μένα, αλλά πραγματικότητα: πραγματικά ποσώς με ενδιαφέρουν αυτά, γιατί για μένα το θέμα της υπέροχης ύπαρξης, κάθε δευτερόλεπτο, έχει άλλες πολύ διαφορετικές προτεραιότητες και υπάρχει ατόφιο για το τι είναι --όχι τι ήτανε, τι λέει το πρόγραμμα ότι πρέπει να είναι, ή τι μπορεί να είναι αύριο. Αύριο είναι μια καινούργια μέρα που θα την φτιάξει η ψυχή μου, όταν ξημερώσει. Όταν είναι κανείς ευτυχισμένος δεν είναι φτωχός, και την ευτυχία κανείς και τίποτα δεν μπορεί να σου την παρέχει: μονο εσύ ο ίδιος με τον τρόπο που βλέπεις την ζωή και με τον τρόπο που εξαρτάσαι ή όχι από αυτήν... τον τρόπο με τον οποίον την αντιμετωπίζεις. Και είμαι έτσι καμιά δεκαετία τώρα καθώς μεγαλώνω χωρίς να έχω ποτέ ενηλικιωθεί... δεν περίμενα την κρίση σας για να σκεφτώ έτσι. Ίσως για αυτό να μην έχω εγώ κρίση... ναι, το παιγνίδι λέξεων είναι συνειδητό :-) Ήμουνα φαίνεται έτοιμος για την κρίση πολύ πριν χάψετε ότι λεφτά υπάρχουν και το 2009 και το 2013-4.

[Το σύμπαν] της ύλης και ύπαρξης: του οποίου είμαστε ομοούσιο και προαιώνιο μέλος, βρίσκοντας ταυτότητα στον συνδυασμό της θέσης μας στον κόσμο και της κοινωνίας που μας γέννησε, και τις παραδόσεις, έθιμα και ηθική που κρατούν την κοινωνία σε νοητή γραμμική ύπαρξη. Όλα τα άλλα από επιστήμη έως θρησκεία (δύο όψεις του ίδιου νομίσματος, ύλη του οποίου είναι η φιλοσοφία) είναι εικονογραφήσεις για όποιον δεν γυρνά να κοιτάξει κατάματα το άπειρο και το μηδέν.

Ο κάθε ένας από αυτούς τους ελάχιστους γαλαξίες έχει δισεκατομμύρια "ήλιους" και τρισεκατομμύρια πλανήτες σαν την Γη.

Κάθε στιγμή Είναι.
Τι κρίμα να την εξουδετερώνουμε εικάζοντας το τι θα έπρεπε να είναι.
Ίσως η λεγόμενη κρίση να είναι το καλύτερο πράγμα που συνέβη μεταπολεμικά,
αν καταλάβει ο κόσμος τι έχει πραγματική σημασία στην ζωή,
πέρα από την βολικότητα των φαντασιώσεων προσδοκίας που δεν πρόκειται να υλοποιούνται μόνο και μόνο επειδή μας είχανε πει ότι τις δικαιούμαστε.
Το μόνο που δικαιούμαστε είναι να υπάρχουμε.

υγ. αν κατάφερε κανείς να το διαβάσει όλο αυτό περάστε από 'δώ να σας κεράσω κάτι τις. Όλο όμως, όχι ζαβολιές!

υγ2. Το σύμπαν το οποίο μπορούμε να δούμε εμείς, το ορατό σύμπαν, έχει ακτίνα δωδεκάμισι, άντε δεκατριών, δισεκατομμυρίων ετών φωτός γύρω από την Γη (όσο γραμμικό χρόνο είχε το φως από το μπιγκ μπανγκ να φτάσει σε εμάς). Το πραγματικό σύμπαν ξέρουμε ότι ειναι πολύ μεγαλύτερο, αλλά δεν μπορούμε να το δούμε γιατί το φως του δεν έχει φτάσει ακόμα σε εμάς...

Χωροχρόνος

Αντιλαμβανόμαστε τον χώρο και τον χρόνο ξεχωριστά επειδή ζούμε σε μια απειροελάχιστα μικρή περιοχή του σύμπαντος, την επιφάνεια του πλανήτη που ονομάζουμε Γη, όπου τα μεγέθη χάνουν την σημασία τους. Η εμπειρία μας της έννοιας του χωροχρόνου (spacetime --βλ., General Relativity) μας επιβάλει να χωρίζουμε αυτή την μία έννοια σε δύο: Χώρο και Χρόνο. Η εμπειρία μας έγκειται στο να  βλέπουμε την αστραπή αμέσως, αλλά να ακούμε την βροντή μετά: τόσα δευτερόλεπτα μετά την αστραπή όσα η απόσταση της αστραπής σε μέτρα δια του αριθμού 345 (ταχύτητα του ήχου στην ατμόρφαιρα της Γης). Αν η αστραπή βρίσκεται 3.450 μέτρα μακριά μας θα την δούμε αμέσως αλλά θα ακούσουμε την βροντή δέκα δευτερόλεπτα αργότερα.

Δεν είναι όμως ακριβές το να πούμε ότι βλέπουμε την αστραπή αμέσως. Στην πραγματικότητα, την αστραπή που έπεσε 3.450 μέτρα μακριά από εμάς θα την δούμε 0,0000115 δευτερόλεπτο αργότερα, επειδή το φως της αστραπής ταξίδεψε με ταχύτητα 300.000.000 μέτρα το δευτερόλεπτο για να φτάσει σε εμάς.

Όταν κοιτάμε το φεγγάρι, το οποίο βρίσκεται σε απόσταση περίπου 300.000 χιλιόμετρα από εμάς, βλέπουμε το φεγγάρι όπως ήταν πριν ένα δευτερόλεπτο. Αν το φεγγάρι εκραγεί, δεν θα μάθουμε ότι διαλύθηκε παρά ένα δευτερόλεπτο αργότερα. Αν εκραγεί ο Ήλιος, θα το μάθουμε 8,5 λεπτά αφού συμβεί το γεγονός.

Όταν κοιτάτε κάποιον που τρώει μαζί σας στο ίδιο τραπέζι με εσάς, και το τραπέζι έχει πλάτος ένα μέτρο, βλέπετε τον άνθρωπο αυτόν όπως ήταν πριν 0.00000000333 δευτερόλεπτο.

Για να καταλάβουμε τι σημαίνει να βλέπει κανείς το σύμπαν και την ζωή "ανθρωπομορφικά":

• Λέμε ότι η ηλικία του σύμπαντος είναι 13.700.000.000 χρόνια και ότι ένας άνθρωπος ζει 80 χρόνια.
• Γιατί να μην σκεφτούμε ότι η ηλικία του σύμπαντος είναι 171.250.000 χρόνια και ο άνθρωπος ζει 1 χρόνο.
• Ή, ότι το σύμπαν είναι 325 ετών και ο άνθρωπος ζει ένα λεπτό.
• Ή ότι το σύμπαν είναι ενός έτους και ο άνθρωπος ζει 1/5 του δευτερολέπτου;
• Επειδή, ένα έτος είναι η περιφορά ενός χαλικιού γύρω από το άστρο του, και μια μονάδα ενός είδους ζωής πάνω σε αυτό μπορεί στην νόησή του να χωρέσει 80 χρόνια σε 1/5 του δευτερολέπτου; (νομίζετε ότι οι μύγες αντιλαμβάνονται τον χρόνο όπως εμείς; γιατί δεν μπορείτε ποτέ να πιάσετε μια; [μόνο να την σκοτώσετε, με πολύ γρήγορη κίνηση προς την κατεύθυνσή της, με παλάμες, ή μυγοσκοτώστρες εμβαδού εκατονταπλάσιου του μεγέθους της μύγας...])

Προφανώς, στον μικρό μας κόσμο, η ταχύτητα του φωτός δεν παίζει κανέναν υπολογίσιμο ρόλο. Γι' αυτό και στον νου μας διαχωρίζουμε τις έννοιες χώρου και χρόνου.

Όμως στο σύμπαν η ταχύτητα του φωτός παίζει ρόλο. Κατ' αρχάς δεν είναι ταχύτητα του "φωτός" αλλά ταχύτητα των κυμάτων ενέργειας. Και δεν είναι "ταχύτητα". Είναι θεσμός υφής του σύμπαντος (του χωροχρόνου).

Αλλά, ας επιστρέψουμε στο τι βλέπουμε. Το κάθε άστρο που βλέπουμε στον ουρανό βρίσκετε σε διαφορετική απόσταση από το άλλο, και σε σχέση μεταξύ τους και σε σχέση με εμάς που τα βλέπουμε. Ένα άστρο μπορεί να το βλέπουμε όπως ήταν πριν 40 χρόνια (επειδή απέχει από εμάς 40 έτη φωτός) και το διπλανό του άστρο στον ουρανό μας, το άστρο που φαίνεται να είναι δίπλα του, να το βλέπουμε όπως ήταν πριν 1.000 χρόνια (επειδή απέχει από εμάς 1.000 έτη φωτός) --δηλαδή το ένα άστρο απέχει από το "διπλανό" του 25 φορές περισσότερο από όσο απέχει το "διπλανό" του από εμάς, αλλά εμείς τα βλέπουμε δίπλα-δίπλα...

Όταν κοιτάμε τα άστρα στον ουρανό, το κάθε άστρο το βλέπουμε όπως ήταν σε μια στιγμή του παρελθόντος, και το βλέπουμε στο σημείο στο οποίο βρισκόταν εκείνη την στιγμή του παρελθόντος. Όλα τα άστρα στην ματιά μας αντιπροσωπεύουν διαφορετικές στιγμές των προηγούμενων χιλιετηρίδων. Με μιά ματιά στον έναστρο ουρανό, ταξιδεύουμε πίσω στον χρόνο, πολλαπλά. Βλέπουμε τα άστρα όπως ήταν το καθένα, και εκεί που βρισκόταν το καθένα, κατά την διάρκεια χιλιετηρίδων.

Και μπορούμε να δούμε με γυμνό μάτι μόνο τα άστρα που βρίσκονται στην κοντινή γειτονιά μας μέσα στον γαλαξία μας. Έναν άλλον γαλαξία, τον κοντινότερο σε εμάς γαλαξία, της Ανδρομέδας (Μ31), ίσως να καταφέρουμε να τον δούμε, αλλά θα φαίνεται τόσο μικρούλης σαν να είναι ένα άστρο (ενώ είναι μεγάλος σαν τον δικό μας) --και τον βλέπουμε όπως ήταν πριν δυόμισι εκατομμύρια χρόνια (απέχει από εμάς 2,5 εκατομμύρια έτη φωτός).

(Παρεμπιπτόντως, ο γαλαξίας της Ανδρομέδας, ο κοντινότερος σε εμάς γαλαξίας ο οποίος βρίσκεται 2,838,240,000,000,000,000,000 χιλιόμετρα μακριά, κινείται  με ταχύτητα 81.000.000 χιλιόμετρα την ώρα και κατευθύνεται κατά πάνω μας. Ο Γαλαξίας της Ανδρομέδας θα συγκρουστεί μετωπικά με τον δικό μας γαλαξία σε τέσσερα δισεκατομμύρια χρόνια, και σε πέντε έως οχτώ δισεκατομμύρια χρόνια οι δύο γαλαξίες θα έχουν γίνει ένας. Εφ' όσον λοιπόν ο γαλαξίας της Ανδρομέδας βρίσκεται δυόμισι εκατομμύρια έτη φωτός μακριά μας, και κινείται με 81.000.000 χιλιόμετρά την ώρα, τώρα που τον βλέπουμε βρίσκεται εκεί που βρισκόταν πριν 2.500.000 χρόνια, αλλά, στην πραγματικότητα βρίσκεται 1,773,900,000,000,000,000 χιλιόμετρα κοντύτερα μας!)

Όταν λοιπόν βλέπουμε ένα οποιοδήποτε άστρο (ή γαλαξία), το βλέπουμε όπως ήταν κάποια στιγμή στο παρελθόν και το βλέπουμε στο σημείο που βρισκόταν εκείνη την στιγμή του παρελθόντος. Αυτό ισχύει για το κάθε άστρο (ή γαλαξία).

Εφ' όσον λοιπόν η ορατή θέση του άστρου είναι εκεί που ήταν, όχι εκεί που είναι τώρα, η συνολική εικόνα του έναστρου ουρανού είναι εντελώς παραπλανητική ως προς την πραγματική, τωρινή, θέση του κάθε άστρου, και του κάθε γαλαξία.

Αυτό που βλέπουμε όταν κοιτάμε ψηλά, δεν είναι η πραγματικότητα.

(όχι απλά δεν είναι η "τωρινή" πραγματικότητα, αλλά κυριολεκτικά δεν είναι η πραγματικότητα γιατί λόγω των διαφορετικών αποστάσεων ο ουρανός ποτέ δεν είχε την συνολική ακριβή εικόνα που βλέπουμε από το σημείο ύπαρξής μας --Σαν να ακούμε πολλές βροντές κεραυνών και να νομίζουμε ότι συνέβησαν όταν τις ακούσαμε, ενώ η κάθε μία έπεσε σε διαφορετικούς χρόνους και αποστάσεις γύρω μας, στο παρελθόν.)

Τι σημαίνουν όλα τα παραπάνω όσον αφορά τον χρόνο, το σύμπαν και την ζωή που βρίσκεται παντού στο σύμπαν;

• Το αντιληπτό σύμπαν ξεκίνησε πριν 13,7 δισεκατομμύρια χρόνια.
• Το ηλιακό μας σύστημα, και η Γη, ξεκίνησε πριν 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια (όταν το σύμπαν ήταν ήδη 9,2 δισεκατομμυρίων ετών).
• Η Γη έκανε 750 εκατομμύρια χρόνια να εξελίξει ζωή.
• Η Γη έκανε 3,5 δισεκατομμύρια χρόνια να εξελίξει σύνθετη πολυκυταρική ζωή.
• Η Γη έκανε 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια να εξελίξει ένα είδος ζωής που να αναπτύξει τεχνολογία.

Αν πάρουμε το παράδειγμα της Γης, ότι δηλαδή είδος ζωής με ικανότητα τεχνολογίας χρειάζεται 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια να εξελιχθεί/αναπτυχθεί, το σύμπαν είχε την δυνατότητα να παράγει είδη ζωής με ικανότητα τεχνολογίας οποιαδήποτε στιγμή κατά τα τελευταία 9,2 δισεκατομμύρια χρόνια.

Σημερινοί υπολογισμοί λένε ότι πρέπει να υπάρχουν κάπου
1.000.000.000.000.000.000.000.000 αστέρια
σε όλους τους γαλαξίες του γνωστού σύμπαντος.
("Γνωστό σύμπαν" είναι η περιοχή του σύμπαντος σε απόσταση 13.7 δισεκατομμυρίων ετών φωτός από εμάς. Μια "σφαίρα" ακτίνας 13.7 δισεκατομμυρίων ετών φωτός. Το σύμπαν πέρα από αυτήν την ακτίνα δεν το "γνωρίζουμε" γιατί το φως από εκεί δεν μας έχει φτάσει ακόμα. Σημερινοί υπολογισμοί ισχυρίζονται ότι το σύμπαν μπορεί να είναι κάπου εκατό φορές μεγαλύτερο από το ορατό [γνωστό])
Με ένα μέσο όρο τριών πλανητών ανά άστρο, και 9,2 δισεκατομμύρια χρόνια ευκαιριών,
το γνωστό σύμπαν είχε μέχρι σήμερα κάπου
27.000.000.000.000.000.000.000.000 ευκαιρίες
να δημιουργήσει είδη ζωής ικανά τεχνολογικού πολιτισμού.

Αν τεχνολογικός πολιτισμός εξελίσσεται μια φορά κάθε ένα δισεκατομμύριο ευκαιρίες, τότε, πρέπει να υπήρξαν συνολικά μέχρι σήμερα κάπου 27.000.000.000.000.000 τεχνολογικοί πολιτισμοί στο σύμπαν, κάπου 54.000 τεχνολογικοί πολιτισμοί ανά γαλαξία.

Αν ένας τεχνολογικός πολιτισμός υφίσταται, ας πούμε, για 1.000 χρόνια (πριν αφανιστεί ή εξελιχθεί πέραν της κατανοητής από εμάς τεχνολογίας), τότε, σπαρμένοι στα 9,2 δισεκατομμύρια χρόνια, σε κάθε ένα γαλαξία, μπορεί να υπάρχουν 170 ταυτόχρονοι τεχνολογικοί πολιτισμοί (σχεδόν τόσοι πολιτισμοί αυτή την στιγμή στο γαλαξία μας όσα ανεξάρτητα κράτη πάνω στον πλανήτη Γη --φανταστείτε το αυτό).

Λέτε να είμαστε μοναδικοί και μόνοι μας; (υπάρχει διαφορά μεταξύ του "μοναδικού" και του "μόνου") Είμαστε μοναδικοί υπό την έννοια ότι δεν υπάρχουν άλλοι που να είναι επακριβώς σαν εμάς (οι διαφορές θα είναι τόσο μεγάλες όσο οι διαφορές των ειδών ζωής στην Γη, και πολύ μεγαλύτερες ακόμα). Όμως δεν είμαστε μόνοι μας.

Βέβαια σε ένα γαλαξία σαν τον δικό μας, με, ας πούμε, 170 ταυτόχρονους τεχνολογικούς πολιτισμούς, που υπάρχουν για 1.000 χρόνια ο καθένας, χρειάζονται, ίσως 240.000 χρόνια για να φτάσει μια πληροφορία από την μία άκρη του γαλαξία στην άλλη. Αυτό σημαίνει ότι οι οποιοιδήποτε τεχνολογικοί πολιτισμοί που πιθανόν να τύχει να ανακαλύψουμε δεν ανήκουν στην ομάδα των ταυτόχρονων, αλλά υπήρξαν στο παρελθόν. Δεν υπάρχουν πιά.

Εφ' 'οσον κοιτάμε στο παρελθόν κάθε φορά που κοιτάμε τ' αστέρια, όταν ανακαλύψουμε την ύπαρξη ενός τεχνολογικού πολιτισμού θα έχουμε ανακαλύψει μόνο κάτι που υπήρχε κάποτε και όχι απαραίτητα σήμερα.

Παρεμπιπτόντως, για να ανακαλύψουμε έναν τεχνολογικό πολιτισμό, πρέπει να έχει εκπέμψει σήματα (όπως φερ' ειπείν το σήμα των τηλεοπτικών σταθμών που εκπέμπει η Γη), και, αυτά τα σήματα πρέπεί να ταξιδέψουν τα έτη φωτός μέχρι να φτάσουν σε εμάς. Η Γη άρχισε να εκπέμπει το 1936, άρα, έχουμε ανακοινώσει την παρουσία μας σε μια ακτίνα 77 ετών φωτός, δηλαδή, σε έναν γαλαξία διαμέτρου 240.000 ετών φωτός, σχεδόν τίποτα. (Η πρώτη εκπομπή της Γης ήταν ο Αδόλφος Χίτλερ που καλωσόριζε τους αθλητές στους Ολυμπιακούς του Βερολίνου. Ο Χίτλερ είναι ο πρεσβευτής της Γης στον Γαλαξία και το σύμπαν).

Στον χωροχρόνο, η αντιληπτή πραγματικότητα είναι, πάντα, το χθές.

Εν τω μεταξύ, στην "ταχύτητα του φωτός" (στην υφή της δομής του σύμπαντος), ο χρόνος σταματά, τα ρολόγια σταματούν, και η οποιαδήποτε μάζα αποκτά τιμή άπειρη. Γι' αυτό, αν είμασταν φωτόνια, ή αν είμασταν καβάλα σε ένα φωτόνιο, ο χρόνος από αρχής μέχρι τέλους του σύμπαντος, όπως τον αντιλαμβάνονται οι άνθρωποι, θα ήταν χρόνος μηδέν.

Για να κατανοήσουμε τον χωροχρόνο πρέπει πρώτα να εξελιχθούμε (αν επιβιώσουμε) πέρα από την τεχνολογία. Τι υπάρχει πέρα από την τεχνολογία; Η συνειδητοποίηση (αδύνατη για τον σημερινό άνθρωπο) ότι ο χρόνος δεν υφίσταται σαν ευθεία γραμμή προόδου, αλλά, είναι μέρος του χώρου. Υπό αυτή την έννοια, ούτε ο χώρος υπάρχει αυτούσιος. Χώρος και Χρόνος είναι οι έννοιες που κατανοούμε σαν ξεχωριστές επειδή δεν μπορούμε να κατανοήσουμε την μία έννοια του σύμπαντος. Και παίρνουμε τον εύκολο δρόμο λέγοντας ότι το σύμπαν είναι Άπειρο. Η έννοια "Απειρο" είναι μια έννοια βολική για την μικρής εμβέλειας ανθρώπινη νόηση και κατανόηση --"βολική" επειδή μας επιτρέπει να σταματήσουμε να προσπαθούμε να σκεφτόμαστε, εφ' όσον το άπειρο χρειάζεται άπειρο χρόνο για να το εννοήσει κανείς.

Μπορούμε να "δούμε" τι "υπήρξε" αμέσως μετά το Big Bang (καθώς "βλέπουμε" φωτόνια που ξεκίνησαν πριν 13,7 δισεκατομμύρια χρόνια για να φτάσουν σε εμάς σήμερα). Δεν μπορούμε να δούμε το ίδιο το Big Bang (την στιγμή του Bang), ή τι υπήρχε "πριν". Υποθέτουμε την ύπαρξη, "πριν" από το Big Bang μιας singularity ("μοναδικότητας"/μαύρης τρύπας) χωρίς ορίζοντα (όρια). Η ανθρώπινη λογική κατανοεί μια έκρηξη την οποία ονομάζει Bang (και ήταν πολύ Big). Αλλά αν αφήσουμε στην άκρη την έννοια της έκρηξης (explosion) και την έννοια της κατάρρευσης (implosion) --[οι οποίες έννοιες προυποθέτουν τον διαχωρισμό χώρου και χρόνου], μπορούμε άραγε να φανταστούμε ότι η singularity (μαύρη τρύπα/μοναδικότητα) "μετά" την "στιγμή" του Big Bang άρχισε να διαχωρίζει την ύλη της σε αυτόνομες μονάδες των οποίων το μέγεθος μικραίνει "συνεχώς", αποτέλεσμα που φαίνεται σε εμάς σαν επέκταση, καθώς "μικραίνουμε" --καθώς ο ορίζοντας της ύλης της μοναδικότητας ορίζεται και προσδιορίζεται σε ξεχωριστές περιοχές αυτόνομης ύπαρξης "διαχωρίζοντας" (σαν αποβολή/απόβλητο) την ύλη/μάζα από το κύμα ενέργειας;

Ο άνθρωπος πάντα κοίταξε ψηλά και ονειρεύτηκε, και φοβήθηκε, ότι δεν είναι μόνος. Οι φωτογραφίες είναι από την ροματική φαντασία του Στήβεν Σπήλμπεργκ, όπου ένας προηγμένος πολιτισμός προσφέρει μια θέση ανάμεσά τους σε έναν άνθρωπο που δεν θα μπορούσε πια να ζήσει στην Γη ξέροντας ότι υπάρχει κάτι τόσο πιο υπέροχο όσο η πληρότητα του σύμπαντος και της γνώσης/κατανόησης. Στον ρόλο του μεγάλου επικοινωνητή ο Σπήλμπεργκ έβαλε τον σκηνοθέτη, συγγραφέα και ηθοποιό Φρανσουά Τρουφώ. Ο ρομαντισμός είναι το μόνο κίνητρο αλλά και ο μόνος δρόμος για να επιτρέψουμε στον εαυτό μας να ελπίζει πως τα όνειρα γίνονται πραγματικότητα --και το ύστατο και μεγαλύτερο όνειρο είναι η απόκτηση μοναδικότητας με το σύμπαν του οποίου ήδη είμαστε προαιώνιο ομοούσιο μέρος.

Οι 'αλλες δύο αναρτήσεις αυτής της τριλογίας είναι:

• Πληρότητα
• Κοσμο-λόγια

 

Πληρότητα

Η αρχαιότερη και η πιο θεμελιωδώς βαθιά ερώτηση της ανθρωπότητας είναι:

Είμαστε μόνοι;

Υπάρχουν μόνο δύο πιθανές απαντήσεις:

1. Ή είμαστε ένα είδος από πολλά, 
2. Ή είμαστε το μοναδικό είδος στο σύμπαν που ανέπτυξε τεχνολογία (ή, η Γη έιναι ο μοναδικός πλανήτης σε όλο το σύμπαν όπου αναπτύχθηκε ζωή).

Κοινωνιολογικά  μπορούμε να συμπεράνουμε ότι...

... αν λαβαίναμε την απάντηση του ότι είμαστε μοναδικοί, αυτό θα ενίσχυε την αίσθηση του να φερόμαστε θετικά, με περηφάνια και σημασία, και επίσης θα ενίσχυε την θέση του ότι κάποιος πρέπει να μας δημιούργησε, για να είμαστε τόσο μοναδικοί --η οποία πίστη επιτρέπει και επανάπαυση στην σιγουριά που δίνει ο δημιουργός, η οποία "σιγουριά/επανάπαυση" ελλείψη κατανόησης/παιδείας/θάρρους, είναι και το κίνητρο πίστης σε ανεξάρτητο δημιουργό με ιδία συνείδηση/βούληση (Βέβαια, η αλυσίδα σκέψης ότι είμαστε μοναδικοί, άρα κάποιος μας δημιούργησε επί τούτου, συνεπάγεται ότι δεν είμαστε μόνοι μια που υπήρχε/υπάρχει ο "δημιουργός" --ο οποίος, όμως, από που ξεφύτρωσε; πότε και γιατί; [αυτό είναι το άτοπο της λογικής στην υπόθεση ύπαρξης θεού --άτοπο που δημιουργεί φαύλο κύκλο ερωταπαντήσεων --εκτός αν "πούμε" ότι, μεταφορικά/ποιητικά/λογοτεχνικά το σύμπαν του οποίου είμαστε ομοούσιο μέρος είναι ο "θεός"]).

...αν λαβαίναμε την απάντηση ότι είμαστε ένα είδος από πολλά, τότε η θέληση να επιτύχουμε θα βυθιζόταν στην απογοήτευση του ότι δεν είμαστε τίποτα το ιδιαίτερο. Η συνειδητοποίηση της μη μοναδικότητας και της συνύπαρξης με άλλους θα σήμαινε την αποσύνθεση της κοινωνίας μας και την αυτοκαταστροφή του είδους μας.

Αυτό ίσως να είναι και το υποσυνείδητο, έμμεσο κίνητρο για να πιστεύουμε ότι η ερώτηση δεν έχει ήδη απαντηθεί: δεν μας αρέσει η απάντηση.



Η ερώτηση είναι πολύ πιο πολύπλοκη από όσο φαίνεται, γιατί, αυτή η κλασσική ερώτηση δεν προσδιορίζει το τι ακριβώς πρέπει να είναι ένα είδος ζωής για να το θεωρήσουμε ισάξιό μας, άρα να θεωρήσουμε ότι δεν είμαστε μόνοι. Δεν προσδιορίζει καν η ερώτηση το τι είναι ζωή. Ενώ στην επιφάνεια η ερώτηση αναφέρεται σε ζωή πέρα από τον πλανήτη Γη, η ουσία της ερωτήσεως ενδιαφέρει την σύγκριση ειδών ζωής και την έρευνα για άλλους σαν κι εμάς. Η ερώτηση όμως υφίσταται σαν πανοπλία έναντι της συνειδητοποίησης (ή παραδοχής) ότι δεν είμαστε τίποτα το ιδιαίτερο.

Αν προσπαθήσουμε να προσδιορίσουμε τι είναι, τι σημαίνει, πως ορίζεται η "ζωή", στο τέλος της κλιμακωτής σκέψης θα καταλήξουμε αναπόφευκτα στο συμπέρασμα ότι το ίδιο το σύμπαν είναι "ζωντανό".

Αν προσπαθήσουμε να προσδιορίσουμε τι είδος ζωής θα ήταν αρκετά παρεμφερές με εμάς ώστε να μας επέτρεπε να πούμε ότι δεν είμαστε μόνοι μας, θα καταλήγαμε στην αναπόφευκτη λογική του ότι δεν είμαστε απαραίτητα στην κορφή της πυραμίδας --εφ' 'οσον υπάρχουν τόσα είδη ζωής χαμηλότερα από εμάς, όπως οι αμοιβάδες, είναι αυτονόητο ότι πιθανόν να υπάρχουν και άλλα "υψηλότερα", και ότι μπορεί να υπάρχει ζωή πάρα πολύ πιο εξελιγμένη και ανώτερη από εμάς, τόσο ανώτερη που να μην μπορούμε καν να την εννοήσουμε ή να την αντιληφθούμε (όπως μια αμοιβάδα δεν μπορεί να αντιληφθεί εμάς --και είμαστε και στον ίδιο πλανήτη).

Για να αποδώσουμε το μάταιο της ερώτησης, εστιαζόμενης στο αν υπάρχουν άλλοι πολιτισμοί σαν τον δικό μας εκτός της Γης, ας πούμε για μια στιγμή ότι το να μην είμαστε μοναδικοί συνεπάγεται την ύπαρξη άλλων ειδών ζωής που να είναι σχεδόν σαν κι εμάς. "Ύπαρξη" συνεπάγεται την συνύπαρξη, ή τουλάχιστον την ευκαιρία να τους δούμε ή να τους ακούσουμε, ή να λάβουμε απόδειξη ότι υπάρχουν.

Η επικοινωνία στο σύμπαν, στο επίπεδό μας, γίνεται στην ταχύτητα του φωτός. Δηλαδή, αν σήμερα ανακαλύψουμε εκπομπές ηλεκτρονικών σημάτων, αποδείξεις νοήμονος ζωής με τεχνολογία σε ένα πλανήτη ενός άστρου 10.000 έτη φωτός μακριά μας (γείτονες δηλαδή, δίπλα μας), αυτό σημαίνει ότι η ζωή υπήρχε εκεί πριν δέκα χιλιάδες χρόνια. Όχι σήμερα. Σήμερα θα είναι πολύ διαφορετική, πάρα πολύ εξελιγμένη, ή θα έχει αυτοκαταστραφεί, ή θα έχει εκλείψει.

Αν λοιπόν ανακαλύπταμε νοήμονα ζωή, με τεχνολογία, 10.000 έτη φωτός μακριά μας (δέκα χιλιάδες χρόνια πριν), και, σκεπτόμενοι την διαφορά στην δική μας τεχνολογία από την Βιομηχανική Επανάσταση ως σήμερα (200 χρόνια) τότε εκείνος ο πολιτισμός σήμερα θα έχει εξελιχθεί τεχνολογικά, 50 φορές περισσότερο από όσο εξελίχθηκε ο πολιτισμός μας τα τελευταία 200 χρόνια. Και αν μας πάρουν χαμπάρι σήμερα και ξεκινήσουν να έρθουν να πάρουν ένα καφεδάκι μαζί μας, θα φτάσουν το λιγότερο σε 10.000 χρόνια, στο μέλλον. Αν είναι τόσο τεχνολογικά αναπτυγμένοι που να ταξιδεύουν γρηγορότερα από την ταχύτητα του φωτός, τότε δεν θα ενδιαφερθούν για μας περισσότερο από όσο θα ενδιαφερόμασταν εμείς να επικοινωνήσουμε με ένα ποντικάκι, ή ένα φυτό, ή μια αγελάδα. Βέβαια, μέχρι να φτάσουν εδώ, θα έχουμε εξελιχθεί και εμείς, ή θα έχουμε ήδη αυτοκαταστραφεί...

Η επίγνωση της ύπαρξης άλλης ζωής, αλλού στο σύμπαν, συνεπάγεται την σύμπτωση της εξέλιξης/ύπαρξης της ζωής εκείνης σε χρόνο που να συμπίπτει με τον δικό μας χρόνο ύπαρξης μείον τον χρόνο απόστασης στην ταχύτητα του φωτός από εκείνους σε εμάς. Το οποίο και σημαίνει ότι δεν πρόκειται να επικοινωνήσουμε σε τωρινό χρόνο γιατί υπάρχουμε σε διαφορετικούς χρόνους προσδιοριζόμενους από την απόσταση μεταξύ μας.

Ο γαλαξίας μας έχει διάμετρο 120.000 έτη φωτός και πάχος μεταβλητό, περίπου 10.000 έτη φωτός. Περιέχει κάπου 300 δισεκατομμύρια άστρα με ίσως 800 δισεκατομμύρια πλανήτες. Υπάρχει για περίπου 11 δισεκατομμύρια χρόνια και είναι ένας από τρισεκατομμύρια γαλαξίες στο σύμπαν, όπου μπορούμε να αντιληφθούμε την ύπαρξη γαλαξιών σε ακτίνα 13 δισεκατομμύρια έτη φωτός από την Γη.

Λέτε να είμαστε μόνοι μας; και λέτε ότι θα υπάρξει ποτέ η φανταστικά απίθανη σύμπτωση απόστασης/χρόνου να αντιληφθούμε άλλους;

Όσον αφορά ζωή παρεμφερή με του δικού μας είδους, η λογική και η στατιστική λένε ότι υπάρχουν στην έκταση του χώρου/χρόνου του σύμπαντος εκατομμύρια είδη ζωής σαν κι εμάς, αλλά...

• Σχεδόν κανείς δεν πρόκειται να αντιληφθεί την ύπαρξη του άλλου, και, 
• Ποτέ δεν πρόκειται να επικοινωνήσουν μεταξύ τους. 

Αυτά, για να αντιληφθεί μια ζωή την άλλη μέσα στον χώρο/χρόνο. Το να συναντηθούν, συνεπάγεται τόσες συμπτώσεις επί συμπτώσεων τόσο πολύ περισσότερες από το να αντιληφθούν απλά η μία την άλλη, όπου η πιθανότητα καθισταται εκτός κάθε λογικής. 

Άλλωστε, για να φτάσει ένας πολιτισμός να μπορεί να ταξιδέψει γρηγορότερα από την ταχύτητα του φωτός (απαραίτητη συνθήκη για διαστρικά ταξίδια και επικοινωνία) θα έχει φτάσει, απαραίτητα, και σε πνευματικό επίπεδο ύψιστης αρμονίας με το σύμπαν, η οποία αρμονία θα ήταν τίποτα λιγότερο από βάσεις ηθικής (η τάση ενός είδους για επέμβαση/καταστροφή συνεπάγεται και την πιθανότητα αυτοκαταστροφής η οποία αυξάνεται όσο ανακαλύπτονται περισσότερες γνώσεις --η ίδια η "ζωή" σαν ανεξάρτητος θεσμός του σύμπαντος δεν το επιτρέπει εισάγοντας στην εξέλιξη του συγκεκριμένου είδους την πορεία προς εξαφάνισή του). Ενα τόσο εξελιγμένο και ανώτερο είδος ζωής με την τάση αρμονίας σε επίπεδο ηθικής ποτέ δεν θα επέμβαινε με την εξέλιξη άλλων ειδών σε άλλους πλανήτες. Και, εφ' όσον η κάθε ζωή χρειάζεται ιδιαιτερότατες βιολογικές συνθήκες για να επιβιώσει σε έναν πλανήτη, οι πιθανότητες να μπορούσαν να ζούν στην βιολογία της Γης (ή εμείς αλλού) προσθέτει άλλο ένα "άπειρο" συμπτώσεων... 

• Το σύμπαν είναι γεμάτο ζωή (το σύμπαν είναι ζωή), αλλά,
• Δεν υφίσταται πιθανότητα, ή ανάγκη, ή χρησιμότητα, επικοινωνίας μεταξύ τους στον χώρο και τον χρόνο.
• Στην καλύτερη περίπτωση, κάθε πολιτισμός θα άφηνε τις γνώσεις του αποθηκεμένες σε μια "Γαλακτική Εγκυκλοπαίδεια" για να τις βρουν άλλοι, κάπως, κάποτε, και να προσθέσουν τις δικές τους γνώσεις για τους επόμενους.

Όσον αφορά την ζωή γενικά, πρέπει πρώτα να αποφασίσετε τον όρο του τι συνιστά "ζωή". Και αφού το αποφασίσετε, σκεφτείτε πόσα πιθανά είδη αφήσατε έξω από τον ορισμό σας.

Α-Θεϊκό

...

Το Σύμπαν δεν μετρά χρόνια, δεν ορίζει τέλος ή αρχή, παρά μόνο υπάρχει στην αλληλεπίδραση σωματιδίων που συγκεντρώνονται σε αυτόνομα σύνολα, οργανώνονται τυχαία και καμιά φορά αποκτούν αυτοσυνείδηση ώστε το σύμπαν να παρατηρεί τον εαυτό του.

Galaxies (Hubble/NASA)

Οι φωτογραφίες μεγαλώνουν με ένα κλικ.

Σαν ένας κόκκος σκόνης κολλημένος στην άκρη του φτερού ενός ανεμιστήρα η Γη σβουρίζει γύρω από το άστρο της -έχει κάνει μέχρι σήμερα κάπου τεσσεράμισι δισεκατομμύρια περιστροφές... Το άστρο της Γης γεννήθηκε από νεφελώματα σωματιδίων οχτώ δισεκατομμύρια χρόνια μετά από την αρχή του ρου του χρόνου τον οποίον μπορούμε να μετρήσουμε σαν μέρος των τριών μας διαστάσεων. Κι ο καθένας μας υπάρχει για περίπου 60-80, μπορεί και 90 από αυτές τις περιστροφές, και ο καθένας μας είναι ένα σύμπαν.

Antennae galaxies (Hubble/NASA)

Γιατί, το σύμπαν υπάρχει μόνο στην παραίσθηση της κατανόησης της ύπαρξης -μια κατανόηση που είναι διαφορετική για το κάθε τυχαία οργανωμένο σύνολο σωματιδίων που αποκτά αυτοσυνείδηση, στην προκειμένη περίπτωση: κάθε άνθρωπο. Και η αυτοσυνείδηση απαιτεί αιτιολόγηση. Αναζητά λόγο και γεννά την λογική για να θεμελιώσει την αιτία της ύπαρξης. Τον λόγο για τον οποίον να είναι θεμιτή η συνέχεια της ύπαρξης. Δια μέσου της αυταπάτης του ρου της ύπαρξης -ρους που γίνεται αντιληπτός σαν "χρόνος".

Η ενσυνείδητη λογική του ανθρώπου χρησιμοποιεί διάφορες μεθόδους για την καθιέρωση του τι ο άνθρωπος θεωρεί "γεγονός". Το φάσμα των μεθόδων αυτών καλύπτει περιοχές από την εμπειρική ανάλυση, που αυτο-αρέσκεται ως "επιστήμη", ως την συναισθηματική, μεταφορική απεικόνιση που αυτο-αρέσκεται ως "θρησκεία". Δύο άκρα του ίδιου φάσματος της ανθρώπινης αναζήτησης αιτίας ύπαρξης και λόγου για ύπαρξη.

Colliding galaxies (Hubble/NASA)

Black-eye galaxy (Hubble/NASA)

Στα δύο άκρα του φάσματος, η ακραία επιστημονική επιμονή είναι τόσο κοντά στην ακραία θρησκοληψία όσο, ας πούμε, η ακροαριστερά και η ακροδεξιά, ή, έντεκα η ώρα και μία η ώρα. Κάπου στην μέση βρίσκεται η ανθρώπινη ικανότητα για όνειρα και εφιάλτες: η ανθρώπινη δημιουργικότητα που τροφοδοτείται από την παλινδρόμηση και αλληλεξάρτηση μεταξύ της πίστης σε αυτό που βλέπουμε και της πίστης σε αυτό στο οποίο ελπίζουμε. Το θάρρος και την δειλία. Θάρρος να μηδενίζουμε τα όνειρα εις εορτασμό των γεγονότων, θάρρος να εικονογραφούμε μεταφορικά τα γεγονότα εις εορτασμό των ονείρων, και δειλία να δεχτούμε ότι δεν έχουμε την κοσμική υπόσταση να δημιουργήσουμε οποιαδήποτε πραγματική εικόνα, ή απόλυτη γνώμη. Δειλία να δεχτούμε ότι όλες οι γνώμες αποτελούν μια ενότητα που εορτάζει την ανθρωπότητα αντί κάθε άνθρωπο.

Hubble image (Hubble/NASA)

Η επιστήμη πραγματευόμενη τρισδιάστατα/χρονικά ορατά φαινόμενα πέφτει θύμα της περιορισμένης ικανότητας του ανθρώπου να κατανοήσει το σύμπαν σε τρεις μόνο από τις διαστάσεις του, εγκλωβισμένο στον μονόδρομο του ρου της τρισδιάστατης ύπαρξης: του χρόνου. Και έτσι η επιστήμη περιορίζεται στην ανθρώπινη κατανόηση με τρόπο που δίνει στα μαθηματικά την ίδια νοητή εγκυρότητα την οποία η κάθε θρησκεία δίνει στην δική της έκφραση θεού.

Η αριθμητική αποδεικνύει ότι 1+1 ισούται με 2, χωρίς να προκαθορίσει τι αντιπροσωπεύει το "1". Αν το "1" είναι άνθρωπος, ο οποίος αποτελείται από άτομα, τα οποία άτομα αποτελούνται περαιτέρω από υποσωματίδια, το άθροισμα των ατόμων, ή και των υποσωματιδίων, δύο ανθρώπων δεν θα είναι διαιρέσιμα σε δύο ίσους αριθμούς ατόμων, η υποσωματιδίων. Επίσης, πάντα όσον αφορά το 1+1=2, αν το 1+1 αντιπροσωπεύει 1 σωματίδιο ύλης και 1 σωματίδιο αντιύλης, τότε 1+1=0 (απλοποιημένο αλλά σχετικά ακριβές).

Interacting galaxy (Hubble/NASA)

Τα μαθηματικά έφτασαν στην ανακάλυψη της τιμής "π", 3,14159... με άπειρες θέσεις μετά την υποδιαστολή, το οποίο "π" θεωρείται θεμελιώδες στο σύμπαν λόγω του ότι εκφράζει απαραίτητο παράγοντα στον υπολογισμό του κύκλου και της σφαίρας. Όμως, στο σύμπαν δεν υπάρχει ούτε κύκλος ούτε σφαίρα (ούτε και ευθεία γραμμή). Κύκλος και σφαίρα υπάρχουν μόνο ως αναγκαία κατανόηση του χώρου από τον ανθρώπινο "τρισδιάστατο" εγκέφαλο. Οι ελλειπτικές (όχι κυκλικές) τροχιές καθορίζονται από την βαρύτητα η οποία στο τρισδιάστατο σύμπαν δημιουργεί/εκφράζει την κοιλότητα του χώρου. Τα σφαιροειδή (όχι τέλεια σφαιρικά) τρισδιάστατα αντικείμενα προσδιορίζονται αυθαίρετα από τον παρατηρητή άνθρωπο (πχ. Η σφαιροειδής Γη ορίζεται από την επιφάνεια της στεριάς; και θαλασσών; ή μπορεί να ορίζεται από την έκταση της ατμόσφαιράς της, ή του μαγνητικού της πεδίου, σε τρεις διαστάσεις;) Ο ανθρώπινος νους κατανοεί τον κύκλο σαν τέλειο, όμως ο μαθηματικός παράγων που τον ορίζει είναι ένας αριθμός α-τελής με άπειρες θέσεις μετά την υποδιαστολή. Άρα ο πραγματικός κύκλος σε άπειρη λεπτομέρεια είναι αδύνατο να υπάρξει. Το "π" είναι ο παράγων υπολογισμού ενός νοήματος το οποίο δεν υπάρχει σαν φυσική έκφραση πουθενά στο τρισδιάστατο σύμπαν. Αντιλαμβανόμαστε μόνο αυτό που εννούμε σαν την προσέγγυσή του.

Το "π" εκφράζει ανθρωπομορφική, ατελή αντίληψη του χώρου και αποτελεί μέρος μαθηματικών και επιστήμης περιορισμένων από την ανθρώπινη αντίληψη των τριών διαστάσεων συν χρόνο, που λειτουργούν μόνο τοπικά στήν δική μας σχετική βαθμίδα μεγέθους. Καθορίζεται από την ανάγκη του ανθρώπινου νου για την ύπαρξη κύκλου και σφαίρας. Το "π" πάντως λειτουργεί στην μηχανική των τριών μας διαστάσεων στον βαθμό λεπτομέρειας τον οποίον μπορούμε να αντιληφτούμε αρκετά ώστε να φανεί χρήσιμο.

Aging galaxy (Hubble/NASA)

Στην περίπτωση της κάθε θρησκείας, όπου η κάθε θρησκεία χρησιμεύει για την πίστη στο αύριο μέσα από την καθιέρωση νόμων συμβιώσεως που ορίζουν την εκάστοτε ηθική, στο κέντρο και πηγή της κάθε θρησκείας βρίσκεται ο θεός, θεοί, ή θεότητα ή θεότητες. Σε κάθε όμως θρησκεία η υφή του τι είναι θεός διαφέρει,
από έναν γέρο στον ουρανό,
σε μια ενσυνείδητη οντότητα,
στο σύνολο των κανόνων της εκάστοτε ηθικής,
αλλά πάντα εικονογραφείται με τρόπο που να αιτιολογεί τους νόμους της ηθικής ώστε να θεσμοθετηθεί κάποια οργάνωση ως υπεράνω ανθρώπινης παρεμβολής -και χωρίς πιθανότητα ακύρωσης.

Θα μπορούσε να πει κανείς, μεταφορικά, ότι ο θεός είναι για μια θρησκεία ότι είναι τα μαθηματικά για την επιστήμη.

Whirlpool galaxy, or M51 (Hubble/NASA)

Το κοινό πεδίο μεταξύ θεού και μαθηματικών είναι η πίστη στην οριστικότητα του καθενός από εκείνους οι οποίοι τα πιστεύουν ως σταθερά και αυταπόδεικτα. Μια θρησκεία εξελίσσεται αλλά το δόγμα της παραμένει. Η επιστήμη εξελίσσεται αλλά τα μαθηματικά θεωρούνται τόσο παν-κόσμια όσο ένα δόγμα.

Sombrero Galaxy in infrared light (Hubble/Spitzer)

Το έσχατο σημείο άφιξης της αλυσιδωτής σκέψης ενός επιστήμονα πρέπει να φτάσει στην ερώτηση του αν τα ανθρωπίνως αντιληπτά μαθηματικά, με παράδειγμα, ας πούμε, το "π" μπορεί να ισχύουν πέρα από τις τρεις διαστάσεις κατανοητές από τον άνθρωπο -όταν η α-τέλεια του "π" από μόνη της ερωτά τι ακριβώς σημαίνει άπειρο -ή τελειότητα.

Ο υπαινιγμός του ότι κάτι θεμελιώδες, όσον αφορά το σύμπαν, δεν μπορεί να γίνει αντιληπτό από τις περιορισμένες αισθήσεις μας και τρισδιάστατη σκέψη είναι η παραδοχή της μέχρι τώρα αποτυχίας της επιστήμης να ενώσει σε μία θεωρία, με απόλυτα ικανοποιητικό τρόπο, την Γενική Σχετικότητα και την Κβαντική μηχανική -όπως και την πιθανότητα τα δύο αυτά "μεγέθη" να μην είναι τα μόνα, σε μία άπειρη κλίμακα μεγεθών.

Στην καρδιά της κάθε απάντησης
βρίσκεται ο βαθμός κατανόησης της ερώτησης,
είτε σε ορολογία
(τι σημαίνουν οι όροι που λεκτικά χρησιμοποιούνται στην φρασεολογία της ερώτησης),
είτε σε βαθμό λεπτομέρειας
(Πόσο βαθειά μπορεί να φτάσει ένα θεώρημα πριν ακυρώσει τον εαυτό του, ή αποδειχτεί ελλιπές σε κάποιο από τα άπειρα σκαλοπάτια όλο και ειδικότερης λεπτομέρειας).

Προτείνω ότι είναι αφελές να πιστεύουμε ότι οποιαδήποτε απάντηση ισχύει ως τετελεσμένη, συμπεριλαμβανομένων των ανθρώπινων "μαθηματικών", αν δεν έχει εξαντληθεί και συμφωνηθεί η φύση και ορολογία της ερώτησης -η ανάλυση της οποίας ερώτησης μπορεί να επεκταθεί επ' άπειρον, όπως οι θέσεις υποδιαστολής μετά το "π".

Hubble image (Hubble/NASA)

Πρώτη Ιανουαρίου, την ημέρα που ο κόσμος κάνει ευχές αισιοδοξίας, κάθε χρόνο, συζητώ σχετικά με τον Αθεϊσμό και την φύση του ορισμού "Άθεος".

Προτείνω, κάθε χρόνο, κάτι πολύ απλό:

Ότι η λέξη "Άθεος" δηλώνει την πίστη στο ότι δεν υπάρχει θεός

(όπου με την λέξη "πίστη" εννοώ τι πιστεύει κανείς, και όχι το οργανωμένο σκεπτικό κάποιου δόγματος)

και,

Ότι η ερώτηση του αν υπάρχει θεός ή όχι είναι α-νόητη και δισδιάστατη, ανεύθυνη,
αν δεν έχουμε πρώτα συμφωνήσει στο τι εννοείται από την λέξη "θεός".

- Ένας γέρος στον ουρανό;

- Μία ενσυνείδητη οντότητα;

- Μία ποιητική, συλλογική έννοια ηθικής;

- Όλα όσα υπάρχουν στο σύμπαν -το ίδιο το σύμπαν του οποίου είμαστε ομοούσια κομμάτια;
- Κάτι άλλο;

- Πολλά άλλα;

Πως μπορεί να απαντηθεί η ερώτηση του αν υπάρχει "X" πριν προσδιορίσουμε τι εννοείται με "X";

Η ερώτησή μου δεν σχετίζεται με το τι έχουν κάνει ή όχι οι εκάστοτε αντιπρόσωποι της κάθε λέξης. Το να τρέχουμε στα λεξικά, ή το να τρέχουμε στην ιστορία του πως οι άνθρωποι εκμεταλλεύονται ο ένας τον άλλον, θα μας έκανε να χάσουμε την ευκαιρία να επιτρέψουμε την ανθρωπιά στον άνθρωπο, εστιάζοντας αντίθετα στην βολική ανωτερότητα του ατομιστικού ανθρωπομορφισμού.

Barred spiral galaxy (Hubble/NASA)

Αυτό που μου αρέσει, προσωπικά, να προτείνω πάντα, είναι ότι η ανθρώπινη κατανόηση οποιασδήποτε αρχής ή γεγονότος είναι βασισμένη στην μεταφορική εικονογράφηση που συμβαίνει στον νου μας. Γύρω μας δεν υπάρχουν τα αντικείμενα που "βλέπουμε" όπως τα εννοούμε, ούτε τα χρώματα που βλέπουμε: Στον δικό μας κόσμο υπάρχουν μόνο οργανωμένα σύνολα ατόμων και ενέργεια. Το μήκος της ενεργείας το μεταφράζει, μεταφορικά, ο νους μας σαν χρώμα, και τα οργανωμένα σύνολα ατόμων σαν αντικείμενα. Μπορείτε να εξηγήσετε με λέξεις ένα χρώμα σε κάποιον εκ γενετής τυφλό; ή ένα αντικείμενο;

Και όμως οι περισσότεροι δεν μπορούν να αντιληφθούν το σύμπαν αν δεν το δουν ως αντικείμενα, χρώματα, φως και σκοτάδι.

Hubble image (Hubble/NASA)

Το να λέμε ότι η μεταφορική μετάφρασή μας της πραγματικότητας ως αντικείμενα, χρώματα, φως, σκοτάδι, είναι μόνο μια ανθρώπινη αντίληψη και όχι η πραγματικότητα δεν θεωρεί ότι τα αντικείμενα, τα χρώματα, το φως και το σκοτάδι δεν υπάρχουν: Θεωρεί ότι υπάρχουν ως μεταφορική αντίληψη της πραγματικότητας.

Hubble image (Hubble/NASA)

Γιατί λοιπόν να μην ισχύει η ίδια ανεκτικότητα με άλλες μεταφορικές έννοιες οι οποίες μεταφράζονται σε μεθόδους συμπεριφοράς για την διατήρηση μιας κοινωνίας ανθρώπων;

Hubble image (Hubble/NASA)

Ποιά ακριβώς είναι η χρησιμότητα του να δηλώνουμε άρνηση αντί για σύγκλιση;

Θα πρότεινα ότι η κατανόηση του πως ο άνθρωπος μεταφέρει το ακατανόητο σε παραδεκτές εικόνες από μαθηματικά έως θεό, από επιστήμη έως θρησκεία, και την φιλοσοφία ανάμεσα στα δύο, μιλά πολύ περισσότερο για την φύση μας από όσο μιλά η προτίμηση ενός ατελούς άκρου από το άλλο.

Galaxies collide (Hubble/NASA)

Πως διαφέρει η δήλωση "δεν υπάρχει θεός", από την δήλωση "τα ανρώπινα μαθηματικά ισχύουν μόνο σε συγκεκριμένο φάσμα μεγέθους, στην κλίμακα άπειρων μεγεθών και διαστάσεων";

Hubble image (Hubble/NASA)

Η φιλοσοφία, οι παραδώσεις ενός λαού, ο βαθμός ικανότητας του κάθε ανθρώπου να εννοήσει μεταφορικά νοήματα, η ανθρωπομορφική εμπειρία του σύμπαντος, είναι όλα αναφαίρετα και αδιαίρετα μέρη της συλλογικής ανθρώπινης ύπαρξης. Η αρνητικότητα μιλά για τον συγκεκριμένο σκεπτόμενο άνθρωπο και την θέση που επιτρέπει στον εαυτό του στο σύνολο των ανθρώπων, και την αντιμετώπισή του της ανθρωπότητας.

Θα έλεγα ότι η δήλωση "δεν υπάρχει θεός" και ο όρος "αθεϊσμός" ή "άθεος" είναι κενά νοήματος: Καταδεκτικά/υπεροπτικά αντί ενοποιητικά/προσθετικά. Θα έλεγα ότι δεν είναι θέμα του τι "υπάρχει", ή όχι, αλλά του πως αντιμετωπίζουμε, ο καθένας, πρόσωπο-με-πρόσωπο, τον κάθε συνάνθρωπο και την κατανόηση του κάθε ενός της έννοιας της ύπαρξης.

Οι θρησκευόμενοι θα μπορούσαν να πουν ότι τα κοράκια πάνω από το στάρι είναι εκείνοι που θα ήθελαν να επιβάλλουν το σκεπτικό ότι δεν υπάρχει θεός. Οι επιστήμονες θα μπορούσαν να πουν ότι τα κοράκια πάνω από το στάρι είναι οι θρησκευόμενοι που θέλουν να επιβάλλουν σκοταδισμό, μακριά από εμπειρική ανακάλυψη.

Vincent Van Gogh, Wheat field with crows (1890)

Η πραγματικότητα βέβαια είναι ότι και τα κοράκια και το στάρι είναι μέρη αναπόσπαστα και αλληλένδετα της βιόσφαιρας του πλανήτη μας. Τα κοράκια τα βλέπουμε "μαύρα" και "απειλητικά" επειδή έτσι ερμηνεύουμε ψυχολογικά την εικόνα τους. Και η απόδοση και των πουλιών και των καρπών, στη παραπάνω εικόνα, έγινε από κάποιον που μπορούσε να "δει" πέρα από αντικείμενα, και να βρει ζωή αλλά και μεταφορά στα πάντα.

Άλλες αναρτήσεις στην σειρά συζήτησης της απουσίας "θεού":

10 Ιανουαρίου 2012: Θεοί
06 Ιανουαρίου 2012: Λέξεις
01 Ιανουαρίου 2012: ά-Θεος
15 Ιανουαρίου 2011: Η Μαρία της Ντροπής
12 Ιανουαρίου 2011: Στην Αρχή
11 Ιανουαρίου 2011: Μέγας Διαγωνισμός #2
08 Ιανουαρίου 2011: Πως φθάσαμε εδώ;
05 Ιανουαρίου 2011: Τι ξέρουμε;
01 Ιανουαρίου 2011: Τι Άθεος είμαι;