Αντικείμενο

Τα αντικείμενα μας αρέσουν. Μπορείς να τα δεις και να τα πιάσεις. Να τα ζυγίσεις. Να τα φωτογραφήσεις. Και να τα πουλήσεις. Για να αγοράσει κάποιος ένα αντικείμενο πρέπει πρώτα να τον πείσεις ότι το θέλει και ότι αξίζει τα λεφτά που ζητάς.

Οι σκέψεις και οι έννοιες δεν είναι αντικείμενα. Τις εξηγεί ο καθένας όπως θέλει. Σημαίνουν κάτι διαφορετικό για τον καθένα. Δεν μπορείς να τίς δεις και να τις πιάσεις. Δεν μπορείς να τις φωτογραφήσεις, τις σκέψεις και τις έννοιες, αλλά μπορείς να τις ζωγραφήσεις. Ο Πικάσσο, η σχολή Dada, ο Τζάκσον Πόλλοκ και άλλοι έκαναν πολύ καλή δουλειά ζωγραφίζοντας σκέψεις και έννοιες.

Τις σκέψεις και τις έννοιες μπορείς σίγουρα να τις πουλήσεις. Τις πουλάς πολύ πιο εύκολα από όσο ένα αντικείμενο. Γιατί οι σκέψεις είναι ότι θέλει ο καθένας να είναι, άρα, είναι πιο εύκολο για κάποιον να είναι ευχαριστημένος με την σκέψη ή την έννοια που αγόρασε μια που είναι ότι αποφασίσει ο ίδιος ότι είναι. Αν μάλιστα πας να πουλήσεις την σκέψη και την έννοια του ότι δεν φταίει ο αγοραστής της σκέψης σου για τα κακά του κόσμου αλλά όλοι οι άλλοι, τότε θα θησαυρίσεις.

Αν σου κόβει, θα θησαυρίσεις όσο ζεις και θα συνεχίσεις να πουλάς τις ιδέες σου στους κακομοίρηδες που τις αγοράζουν καθώς πίνεις γουλίτσες μοχίτο από ένα ποτήρι με χάρτινη πολύχρωμη ομπρελίτσα στις νήσους Φίτζι. Αν δεν σου κόβει θα θησαυρίσεις μετά θάνατο. Και τότε θα τα τρώνε οι κληρονόμοι σου που θα πουλήσουν τα δικαιώματα των ιδεών σου στο Χόλυγουντ. Αγοραστές (μαλάκες) πάντα υπάρχουν.

Η αντικειμενικότητα δεν είναι αντικείμενο. Είναι η ανύπαρκτη ουτοπία του να χτίσεις μια σκέψη ή μια έννοια έτσι ώστε, όχι μόνο να συμπεριφέρεται σαν αντικείμενο, αλλά να μην δέχεται συζήτηση.

Η αναζήτηση της αντικειμενικότητας είναι ανθρώπινη φύση και γεννά την υποκειμενικότητα. Η καθοριστική στιγμή του πότε αποτυχαίνει η προσπάθεια αναζήτησης αντικειμενικότητας είναι όταν αποφασίζεις ότι πράγματι σκέφτεσαι αντικειμενικά --και ότι η υποκειμενικότητά σου είναι πλέον αντικειμενική --και το αποκαλείς αυτό, "rational self-interest".

Είναι η διαφορά του να πασχίζεις για αντικειμενικότητα ξέροντας ότι είναι εκ του ορισμού της αδύνατο να επιτευχθεί (και ότι μόνο δεχόμενος την εξ' ίσου ισχύ πολλών υποκειμενικών θέσεων μπορείς να πλησιάσεις στην αντικειμενικότητα κατά υποκειμενικά προσδιοριζόμενο μέσο όρο), και του να φτάσεις να νομίζεις ότι μιλάς αντικειμενικά.

Στις καλύτερες μορφές της, η υποκειμενική αναζήτηση της αντικειμενικότητας λέγεται φιλοσοφία. Στην χειρότερη μορφή της (που συνήθως οδηγεί στην πεποίθηση ότι φτάνεις το ζητούμενο αποτέλεσμα) λέγεται μαλακία (Αγγλιστί, Βullshit. Example of Bullshit that sounds dangerously correct, in the context of human society: "The exacting discipline of defining and pursuing one's rational self-interest. A code of rational self-interest rejects every form of human sacrifice, whether of oneself to others or of others to oneself" --which is covert self-centered egoism, lacking any form of compassion or humanity --or practicality/applicability).

Με Bullshit ασχολήθηκα σε προηγούμενη ανάρτηση (εδώ).

Όταν δε το αντικείμενο είναι να μην πληρώνεις φόρους, να μην υπάρχει κράτος, να μη υπάρχει δημόσια περίθαλψη, και να πιστεύεις ότι οι άνθρωποι θα λειτουργήσουν σαν κοινωνία ή/και χώρα χωρίς νόμους και δημόσια έξοδα (ιδίως όταν τα πιστεύεις αυτά καθώς απολαμβάνεις την ασφάλεια την σιγουριά και την υποδομή που σου προσφέρουν οι νόμοι, οι φόροι και το κράτος), τότε ο κάθε μοναχικός μισάνθρωπος θα πάρει την καραμπίνα που του εγγυάται η δεύτερη τροπολογία του συντάγματος (το σύνταγμα δεν είναι νόμος;) και θα ξεπαστρέψει (μεταφορικά τουλάχιστον) τους αδύναμους, των γονιών του συμπεριλαμβανομένων αν δεν έχουν άλλα λεφτά να του δώσουν, γιατί αυτό είναι αντικειμενικά σωστό: η φυσική εξέλιξη να ξεκαθαρίζει την σαβούρα.

Υπάρχουν πολλά παραδείγματα ανθρώπων που έπεισαν τους άλλους ότι ανακάλυψαν την αντικειμενική αλήθεια. Μεταξύ αυτών, ο Χίτλερ, ο Στάλιν, η Άυν Ραντ, ο Άγιος Παύλος, ο Μωάμεθ και ο Σκρουτζ Μακ Ντάκ (από την σειρά Νόναλντ Ντακ --θείος του Ντόναλντ, του Χιούι του Λούι και του Ντιούι).

Πως ξεχωρίζουμε την φιλοσοφία από τις μαλακίες (bullshit); Ένα φιλόσοφο από ένα ταχυδακτυλουργό; (ή έναν σκεπτόμενο άνθρωπο από ένα παιδάκι που θέλει το γλυφιτζούρι του;) Ο Αριστοτέλης ας πούμε, ή ο Καντ, ήταν φιλόσοφοι. Ο Σκρούτζ Μακ Ντακ, πως να το κάνουμε, δεν είναι. Η Άυν Ραντ ήταν τόσο φιλόσοφος όσο ο Άντυ Γουώρχωλ ήταν Λεονάρντο Ντα Βίντσι. Κάπως έτσι.

Μέχρι σήμερα πουλάει 250.000 αντίτυπα τον χρόνο, 30 χρόνια αφού πέθανε παίρνοντας κάθε μήνα την κοινωνική ασφάλιση του Ρούζβελτ ενάντια στο κάθε τι που είχε υποστηρίξει. Ποιός αγοράζει τις μυθικές μπουρμπουλήθρες της;

Για να "αγοράσει" κανείς την Άυν Ραντ και τον απάνθρωπο, προβληματικό, παιδαριώδη, ρηχό, ανεφάρμοστο "αντικειμενισμό" της (ο οποίος είναι κάτι σαν ξέσπασμα εγωισμού/εγωκεντρισμού ενός μικρού παιδιού δύο ετών), πρέπει να είναι δύο πράγματα: Πρώτον, γέννημα-θρέμμα-μεγαλωμένος Αμερικανός, άνω-μεσαία τάξη λευκός, και δεύτερον, να είναι μαλάκας (καθόλου σπάνιος συνδυασμός). Αυτό, για να κολλήσει στην Άυν Ραντ για κάμποσους μήνες ή μερικά χρόνια πριν ψάξει άλλες δικαιολογίες για την λυπηρή ύπαρξή του. Για να παραμείνει όμως Libertarian για πολλά χρόνια ή και για όλη του την ζωή, εκτός από γέννημα-θρέμμα-μεγαλωμένος Αμερικανός άνω-μεσαία τάξη λευκός μαλάκας, πρέπει να είναι και καθίκι (asshole).

Υπάρχουν και οι εισαγόμενοι Libertarians (οι οποίοι προσγειώνονται σε μια χώρα που δεν καταλαβαίνουν γρι. Μπερδεύουν τον Libertarianism με τα Fred Perry και το Gap και νομίζουν ότι είναι μόδα που τους εγκαθιδρύει σαν βέρους "Αμερικάνους" πριν καν τους κόψει να καταλάβουν την διαφορά μεταξύ libertarian και liberal). Οι εισαγόμενοι Libertarians αργά-ή-γρήγορα οσμίζονται ότι αγόρασαν λάθος γλυφιτζούρι στο αεροδρόμιο και πάνε σε άλλο μαγαζί. Ή γυρνάνε στην χώρα από την οποία ήρθανε και διηγούνται με ένα φραπέ όλα τα θαυμαστά που μάθανε στο Αμέρικα --και, σε όσους παρατηρούν το άτοπο της μαλακίας της "φιλοσοφίας" τους, τους λένε να πάνε να γαμηθούνε. Έτσι απλά, και ...αντικειμενικά. 

Γραμμές

Γραμμές διαχωριστικές, γραμμές ενωτικές, γραμμές παράλληλες: το μωσαϊκό των ανθρωπίνων σχέσεων δημιουργημένο από την σκέψη του καθενός και τα σημεία επαφής του σκεπτικού με άλλα σκεπτικά. Σημεία επαφής ή απώθησης.

Οι γραμμές αυτές υπάρχουν μας αρέσει-δε μας αρέσει, ακόμα και όταν δεν γνωρίζουμε ότι υπάρχουν.

Παράδειγμα, θέλουμε να μας επιστρέψει το Βρετανικό Μουσείο τα έργα τέχνης που μετέφερε στο Λονδίνο ο Λόρδος Έλγιν από την Ακρόπολη. Τότε όμως θα έπρεπε όλα τα μουσεία του κόσμου να επιστρέψουν στις χώρες προέλευσης όλα τα έργα από τις συλλογές τους. Και κάποιος θα έπρεπε να τραβήξει την διαχωριστική γραμμή του ποιά έργα θεωρούνται ότι πρέπει να επιστραφούν και ποιά όχι. Ποιος θα την τραβήξει την διαχωριστική γραμμή και που;

 Θα βρεθούμε αρκετά πίσω στην σειρά προτεραιότητας μιας τέτοιας γραμμής διαχωριστικής, μια που πρώτα θα έπρεπε να μιλήσει κανείς για έργα κλεμμένα, όπως τα έργα που έκλεψαν οι στρατιώτες του Ναπολέοντα από την Ρωσία και είναι τώρα στο Λούβρο, ή τα έργα που έκλεψε ο Σοβιετικός στρατός από το Βερολίνο και είναι τώρα στην Αγία Πετρούπολη. Ο Έλγιν είχε την "νομιμότητα" των αρχών της εποχής, άρα εμείς θα ερχόμασταν δεύτεροι και καταϊδρωμένοι πίσω από τα έργα που ήταν βίαια κλεμμένα σε εμπόλεμη κατάσταση.

Η διαχωριστική γραμμή θα ήταν πολύ δύσκολο να τραβηχτεί. Το μόνο αντικειμενικό σκεπτικό, για να αποφύγει αυθαιρεσία και υποκειμενικότητα, θα έλεγε ότι ή όλα τα έργα πρέπει να επιστραφούν από παντού (καθιστώντας όλα τα μουσεία εθνικιστικά και εθνοκεντρικά), ή κανένα (καθιστώντας όλα τα μουσεία χώρους παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς υπεράνω εθνών).

Οποιαδήποτε διαχωριστική γραμμή ακολουθεί το παραπάνω σκεπτικό: μεταξύ πέραν-οποιασδήποτε-συζήτησης αντικειμενικότητα και την υποκειμενική εκτίμηση του καθενός.

Άλλη μια γραμμή τραβιέται στο θέμα του ποιός έχει δικαίωμα να έχει γνώμη και ποιός όχι. Συγκρίνοντας το θέμα αυτό με το παραπάνω παράδειγμα (όπου, ή όλα τα έργα τέχνης επιστρέφονται ή κανένα), όσον αφορά τις γνώμες θα λέγαμε ότι, ή μόνο την ατομική μας γνώμη θεωρούμε δίκαια να ακουστεί, ή ότι όλοι οι άνθρωποι έχουν ισάξιο δικαίωμα να ακουστούν. Οτιδήποτε ενδιάμεσο χρειάζεται να τραβηχτεί η υποκειμενική γραμμή του ποιός έχει δικαίωμα να ακουστεί και ποιός όχι.

Ποιός λοιπόν έχει δικαίωμα να έχει γνώμη; Οποιαδήποτε διαχωριστική γραμμή θα έχει κριτήρια υποκειμενικά τα οποία θα θεωρούνται σωστά μόνο από τον άνθρωπο που τραβάει την γραμμή, και τους ομοϊδεάτες του.

Και αυτό έχει ενδιαφέρον: εκείνος ο οποίος αφαιρεί το δικαίωμα μιας οποιασδήποτε ομάδας να έχει γνώμη, επικαλείται, για το άκουσμα της γνώμης του, το γενικότερο δικαίωμα το οποίο αρνείται στους άλλους.

Ο καθένας βέβαια μπορεί να έχει το δικαίωμα να ακουστεί η γνώμη του. Το παραπάνω σκεπτικό διερωτάται αν μπορεί μια γνώμη να έχει περισσότερο "δικαίωμα" από άλλες για να ακουστεί.

Γνώμη

Υπάρχουν άνθρωποι με την βιολογική ανάγκη να έχουν δίκιο,
Υπάρχουν άνθρωποι με την βιολογική κατάσταση να πιστεύουν ότι έχουν πάντα δίκιο,
Εγώ πάλι έχω την βιολογική ατέλεια, όταν ακούω μπούρδες να λέω "Όπα! άκουσα μπούρδα!"
Ο καθένας με το κουσούρι του.

Θα μου πείτε τώρα, τι είναι μπούρδα;
Δεν ξέρω.
Αν νόμιζα ότι ήξερα θα πίστευα ότι έχω δίκιο...
Άρα καταλήγω ότι μπούρδα πρέπει να είναι οποιαδήποτε γνώμη παρουσιάζεται σαν ατόφια αλλά διαλέγει να αποσιωπά ή να αδιαφορεί για μέρη του θέματος το οποίο αντιπροσωπεύει.

Θα μπορούσε να πει κανείς, ότι την αξιολόγηση απόψεων δεν την κάνω βάση των επιχειρημάτων που χρησιμοποιούν οι υποστηρικτές της, αλλά, από το πόσα στοιχεία αποσιωπούν ή θεωρούν αδιάφορα.

Υπάρχουν άνθρωποι με την βιολογική ανάγκη να έχουν ακολούθους,
Υπάρχουν άνθρωποι με την βιολογική κατάσταση να πιστεύουν τους ακολούθους τους,
Εγώ πάλι έχω την βιολογική ατέλεια να πιστεύω ότι όλοι είναι ίσοι και δεν υπάρχουν ακόλουθοι.

Θα μου πείτε τώρα, τι είναι ακόλουθος;
Υποθέτω ότι ακόλουθος είναι όποιος έχει την βιολογική ατέλεια να μην μπορεί να πει: "όπα! άκουσα μπούρδα!"

Πράγμα που σημαίνει ότι δεν θα μπορέσω ποτέ να γίνω καλός ακόλουθος.

Και ο δυστυχής, θα καθόμουνα στην γωνία να αναρωτιέμαι ποιός είμαι, αν έπασχα από την βιολογική κατάσταση να πιστεύω ότι μπορούμε ποτέ να ξέρουμε πραγματικά ποιοί είμαστε.

Είμαστε, ο καθένας, τρία πρόσωπα: Αυτοί που πιστεύουμε ότι είμαστε, αυτοί που πιστεύουν οι άλλοι ότι είμαστε, και αυτοί που πραγματικά είμαστε.

Το μόνο που δεν είναι προσιτό, σε κανέναν, είναι το ποιός πραγματικά είναι, γιατί η οποιαδήποτε οπτική γωνία βρίσκεται σε σημείο εξ' ορισμού υποκειμενικό, και τα διαθέσιμα στοιχεία δεν είναι ποτέ η πλήρης πραγματικότητα. Όσες περισσότερες γνώμες, τόσο πιο καλά.

Σε αυτό το μπλογκ, και σε σχόλιά μου εδώ και αλλού, πάντοτε έχω εναντιωθεί σε απόψεις που είναι σαφώς ελλιπείς αλλά παρουσιάζονται ως ατόφιες -ή οι ελλείψεις σαν άσχετες. Και ο τρόπος με τον οποίον έχω εναντιωθεί είναι να παραθέσω τα σημεία που λείπουν από τις θέσεις που ακούω. Αυτό που επαναλαμβάνω είναι: "Ορίστε: κοιτάξτε την μεγαλύτερη εικόνα με περισσότερα στοιχεία τα οποία δεν μπορούμε να αποσιωπήσουμε, ή να αγνοήσουμε".

Όσον αφορά την υποκειμενικότητα, προσπαθήσατε ποτέ να πείσετε έναν Γερμανό την δεκαετία του '30 ότι οι Εβραίοι δεν είναι διαφορετικοί βιολογικά από αυτόν; Να πείσετε έναν τυπικό λευκό της Αλαμπάμα ότι οι μαύροι δεν είναι υποδεέστεροι; Έναν Έλληνα ότι οι θέσεις του ταυτίζονται μονόπλευρα με αυτές του Αραβικού κόσμου; έναν Συριζαίο ότι το μεγάλο κεφάλαιο δεν προσπαθεί με σχέδιο να εξουδετερώσει τις μεσαίες τάξεις; έναν Χριστιανό ότι η ερμηνεία του Ιησού εκτός Ιουδαϊσμού βασίστηκε στον Σαούλ/Παύλο; Έναν κομουνιστή ότι η παρουσίαση του Μαρξ από τον Λένιν ήταν διαστρεβλωμένη; Έναν καπιταλιστή ότι ο καπιταλισμός καταπιέζει τους αδύναμους;

Όταν κάποιος πει ότι οι Έλληνες μπορεί να μην τα φάγανε μαζί, αλλά εκείνοι που δεν τρώγανε δεν έκαναν τίποτα να σταματήσουν εκείνους που τρώγανε, αυτός που το λέει μπορεί να μην είναι ανθέλληνας, αλλά είναι σίγουρα εκνευριστικός...

Τι κάνει κανείς με έναν εκνευριστικό; Μα, φυσικά, εστιάζει σε μέρος των γραπτών η του λόγου του και αγνοεί άλλα μέρη των γραπτών ή του λόγου όπου δίνεται απάντηση, έτσι διαστρεβλώνοντας το κείμενο, ή τον λόγο (ένας από τους ορισμούς της σοφιστείας)

Η θέση του μπλογκ αυτού προσπαθεί να είναι η συνολική οπτική όλων των διαθέσιμων στοιχείων για κάθε θέμα. Η θέση αυτή μερικές φορές παρουσιάζεται δεικτικά. Πολλές φορές παρουσιάζεται μόνο με τα στοιχεία που αποσιωπούνται στις θέσεις άλλων. Όμως, το πιο εκνευριστικό πρόσωπο αυτού του μπλογκ είναι ότι προσπαθεί να αποδυναμώνει οποιαδήποτε μονοδιάστατη θέση αντί να θεμελιώνει οποιοδήποτε συγκεκριμένη θέση.

...και αυτό δεν γινεται επειδή δεν έχω συγκεκριμένη θέση σε θέματα. Έχω. Αλλά θεωρώ ποιό ενδιαφέρον να προτεινω ότι καμία θέση δεν είναι απόλυτα σωστή, και ότι η πρόοδος έρχεται μόνο όταν το καταλάβουμε αυτό -γνώμη μου βέβαια... οπότε...

Το μόνο που έχει πραγματικά ποτέ υποστηρίξει αυτό το μπλογκ είναι το "γηράσκω αεί διδασκόμενος" και το "μηδενί δίκην δικάσεις πριν αμφί μύθον ακούσεις". 

Ουδείς μύθος είναι άνευ σημασίας -ή βάρους, άρα, αν αφού εισαχθούν περισσότεροι μύθοι στο σκεπτικό δεν έχει αλλάξει ουδόλως το συμπέρασμα, τότε, κάτι στο ζύγι δεν πάει καλά -έτσι υποθέτω τουλάχιστον.