Σκορπιοί

Αναμεταξύ του βάτραχου και του σκορπιού, την ευθύνη συμπεριφοράς την έχει ο βάτραχος. Επειδή, ο σκορπιός ποτέ δεν αρνήθηκε την φύση του, και ήταν και ειλικρινής την στιγμή που υποσχέθηκε στον βάτραχο ότι δεν θα τον τσίμπαγε, ασχέτως με το αν δεν μπόρεσε τελικά να υπερβεί την φύση του και τσίμπησε τον βάτραχο. Βεβαίως. Η ευθύνη συμπεριφοράς βρίσκεται ολόκληρη στους ώμους του βατράχου.

Βλέπετε, αν ο βάτραχος αρνείτο να βοηθήσει τον σκορπιό να περάσει το ποτάμι, θα θεωρείτο κακός γείτονας. Αν έλεγε ότι δεν πίστευε την υπόσχεση του σκορπιού θα θεωρείτο κακόπιστος. Αν έλεγε ότι φοβάται γιατί η φύση του σκορπιού είναι να τσιμπάει, θα θεωρείτο ρατσιστής. Αν ζήταγε από τον σκορπιό μια υπέρογκη αμοιβή ελπίζοντας να αρνηθεί να τον πληρώσει ο σκορπιός και να την γλυτώσει, θα θεωρείτο δυνάστης των φτωχών. Αν ό βάτραχος πρότεινε στον σκορπιό, αντί να τον βάλει στην πλάτη του να περάσει τον ποταμό, να του μάθει να κολυμπάει από μόνος του, τότε θα θεωρείτο Αμερικανός. Και αν ο σκορπιός πνιγόταν καθώς ο βάτραχος τον μάθαινε κολύμπι, τότε ο βάτραχος θα θεωρείτο και δολοφόνος.

Όχι μόνο η ευθύνη πέφτει πάντα στον βάτραχο, αλλά πάντα στο τέλος βγαίνει χαμένος. Και όταν πιστεύει τον σκορπιό και φέρεται καλά και γειτονικά, χάνει και την ζωή του.

Βέβαια στην ζωή δεν είναι τα πράγματα τόσο απλά γιατί ο κάθε ένας είναι βάτραχος σε ορισμένες καταστάσεις και σκορπιός σε άλλες. Και σε μερικές περιπτώσεις είναι και σκορπιός και βάτραχος την ίδια στιγμή.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι σκορπιοί όλου του κόσμου ενώθηκαν ενάντια στην καταπίεση που δέχονται από τόσους βατράχους παντού, και ζούμε μια επανάληψη της δεκαετίας των 1930 της Ναζιστικής Γερμανίας. Μόνο που τώρα συμβαίνει παντού, από τον φασισμό που επιστρέφει στην Ιταλία, στον ψεύτη Φαράζ που έβαλε τους Άγγλους (τους Άγγλους, όχι όλους του Βρετανούς) και ψήφισαν βασισμένοι σε ψέματα χωρίς να ξέραν τι ψήφιζαν, μέχρι τον τυχοδιώκτη Τσίπρα που εκμεταλλεύτηκε την ειλικρίνεια εκείνων των Ελλήνων οι οποίοι είχαν αφιερώσει την ζωή και την σκέψη τους στην πλευρά που έχασε τον εμφύλιο, κι’ έβαλε και το πάλαι ποτέ κόμμα του Κύρκου και την Ελλάδα όλη στον γύψο με περισσότερη επιτυχία από τον Παπαδόπουλο, μέχρι τον νάρκισσο φασιστοναζί Τραμπ που άνοιξε πληγές στην Αμερικανική κοινωνία για τουλάχιστον μια-δύο γενιές.

Δεν πάμε καλά. Οι σκορπιοί απαιτούν από όλους τους βατράχους του κόσμου να τους περάσουν απέναντι στον ποταμό. Κι’ αν κανείς βάτραχος αρνηθεί κατηγορείται ότι είναι δεξιός.

Δεν πάμε καλά. Κι’ αν μεθαύριο οι «Βόρειοι Μακεδόνες» πούνε ότι «δεν μπορούσαμε να κάνουμε αλλιώς, είναι η φύση μας» καθώς επαναλαμβάνουμε τα Μυστικά του Βάλτου και τους Βαλκανικούς, κι’ αν οι Ιταλοί του χρόνου ψηφίσουνε Λέγκα και βγουν από το Ευρώ με ένα τρισεκατομμύριο χρέος και βουλιάξει η Ευρώπη, τουλάχιστον ο βάτραχος καθώς πεθαίνει θα μπορεί να είναι ευτυχής που δεν φέρθηκε με αγένεια και αμόρφωτα...

Κατά τ’ άλλα, ο Τραμπ ετοιμάζει έκτο κλάδο των ενόπλων δυνάμεων που θα ονομάζεται Δύναμη του Διαστήματος.

Και για να μην ξεχνιόμαστε, στην ιστορία του Αισώπου, στο τέλος, πεθαίνει κι’ ο σκορπιός.

Κίνητρα

Είναι ώρα να αντιμετωπίσουμε την πραγματικότητα και την ζωή που δεν ικανοποιεί πια κανέναν, εκτός αν έχει κανείς καταφέρει να βγει από το τραίνο και να ζει την ζωούλα του ευτυχισμένα κι’ ανεξάρτητα σε κάποιο βουνό.

• Στις 9 Νοεμβρίου είναι πλέον μια πραγματική πιθανότητα ότι πρόεδρος των ΗΠΑ θα είναι ο Ντόναλντ Τραμπ και θα ορκιστεί στις 20 Ιανουαρίου του 2017.
• Η Ευρώπη μεταλλάζει με υπαρξιακά προβλήματα ταυτότητας.
• Ο Πούτιν επιστρέφει την Ρωσία στον Σταλινισμό.
• Το Μεσανατολικό δεν είναι πια απλό «πρόβλημα» αλλά υπαρκτή παγκόσμια απειλή.
• …και η εποχή, κάποτε, που τα σημαντικότερα νέα ήταν η οικονομική κρίση της Ελλάδας έμεινε μια νοσταλγική ανάμνηση καλύτερων και ασφαλέστερων καιρών.

Ο λόγος για όλα τα παραπάνω είναι ότι ένα σημαντικό ποσοστό όλου του κόσμου δεν ενδιαφέρεται για την πραγματικότητα που έχτισαν οι δεκαετίες των 1980, 1990, η κυβέρνηση του Μπους και η οικονομική πολιτική του Σόιμπλε. Ο κόσμος, παντού, όχι μόνο δεν ενδιαφέρεται για το «μέρος» στο οποίο τον πήγε αυτή η πορεία, αλλά θέλει να το αλλάξει, όχι προς κάτι άλλο συγκεκριμένο, αλλά με το ένστικτο του «βρόντηξέ τα όλα και κάντα σαλάτα».

Πέρασαν 100 χρόνια από τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο. Από το 1915-1920 έως το 2015-2020 ο πλανήτης είχε μια ευκαιρία να αλλάξει τα πάντα. Τα άλλαξε. Αλλά δεν του αρέσει αυτό που προέκυψε. Τώρα τι γίνεται;

• Γιατί να σπουδάσει κανείς αν πρόκειται να είναι άνεργος;
• Γιατί να εργαστεί κανείς αφού λεφτά δεν θα βγάλει και θα χρωστάει στην εφορία και τις πιστωτικές κάρτες και στην τράπεζα;
• Γιατί να πιστεύει σε κάτι, σε κάποια ηθική, εφ’ όσον βομβαρδίζεται καθημερινά με τόσα διαφορετικά στα οποία καλείται να πιστεύει;
• Γιατί να προσπαθήσει να συζητά εφ’ όσον όλοι πια τσακώνονται;
• Γιατί να αναγνωρίζει την ισότητα εφ’ όσον δεν εφαρμόζεται πουθενά;
• Γιατί να στοχεύει σε σοφία όταν παντού κερδίζει η σοφιστεία; Και δεν μπορεί πλέον κανείς να ξεχωρίσει καν την σοφία από την σοφιστεία.
• Γιατί να αγωνιστεί να καλυτερεύσει την θέση του εφ’ όσον πλέον μόνο τα σκατά επιπλέουν;

Κι’ έτσι όλοι υποχωρούν μέσα στις οθόνες των κινητών τους και των κομπιούτερ τους κάνοντας την εικονική πραγματικότητα πραγματική, γι’ αυτούς.

Ο Τραμπ ξεχώρισε από τους άλλους Ρεπουμπλικάνους γιατί κανείς άλλος δεν προσέφερε κάτι που να το ήθελε η πλειοψηφία, και πιθανότατα να υπερισχύσει των Δημοκρατικών για τον ίδιο λόγο. Ο Τραμπ αντιπροσωπεύει την σαλάτα που θέλοιυν όλοι με το να τα βροντήξουν όλα κάτω. Όχι μόνο δεν υπάρχει πια αξία, αλλά δεν ενδιαφέρεται κανείς πλέον για «αξία». Εκείνα όλα στα οποία ο κόσμος είχε διδαχθεί να αποδίδει αξία αποδείχτηκαν κούφια και απατηλά –και δεν έδωσαν σε κανέναν τίποτα.

Τα παραμυθένια ’50, τα αγωνιστικά ’60, τα ψυχεδελικά ’70, τα φιλάργυρα ’80, τα τεχνολογικά ’90, τα τρομοκρατημένα ’00 και τα αδιέξοδα ’10. Και, σε 40 χρόνια το πετρέλαιο τελειώνει.

Οι φιλοσοφίες, οι θρησκείες, οι αξίες, τα συστήματα τριών χιλιάδων ετών, όπως και η τεχνολογία ακόμα, ανήκουν πλέον στο παρελθόν γιατί η σημερινή πραγματικότητα είναι το αδιέξοδο στο οποίο αυτές έφεραν τον κόσμο.

Η μοίρα του Σωκράτη είναι να επιλέγει να πίνει δηλητήριο, εις τους αιώνας των αιώνων. Όλοι θαυμάζουν πόσο καταπληκτικός ήτανε. Αλλά, αν ήταν τόσο καταπληκτικός, γιατί επέλεξε την αυτοκαταστροφή του αντί να χρησιμοποιήσει την οποιαδήποτε αξία που είχε ώστε να αποδείξει ότι άξιζε να ζήσει σε εκείνους που τον κατηγορούσαν; Τι σόι «δήλωση», τι σόι «θέση» είναι η αυτοκαταστροφή ως απόδειξη ανωτερότητας;

Ο ένας αυτοκτόνησε με κώνειο, ο άλλος αυτοκτόνησε με σταύρωση… και ο κόσμος έμαθε ότι η λύτρωση είναι στην αυτοκαταστροφή, και ότι η μόνη όμορφη ζωή είναι αφού τα κακαρώσουμε και μας θυμούνται οι ζώντες. Ωραίες φιλοσοφίες και θρησκείες σκαρφιστήκαμε και επιλέξαμε για να μας οδηγήσουνε στο μέλλον. Μαντέψτε τι έγινε: το μέλλον ήρθε!

Μεταλλάξεις

Το πολιτικό τοπίο στις ΗΠΑ του 2016 είναι το τέλειο παράδειγμα της πλήρους μίξης των θετικών και των αρνητικών συστατικών μιας πραγματικής δημοκρατίας.

Μια δημοκρατία, απλά, είναι η κυβέρνηση από τον λαό για τον λαό, όπου οι αποφάσεις χρειάζονται πλειοψηφία έστω και του ενός και όπου η διαμόρφωση αποφάσεων εξαρτάται από την συζήτηση.

Η δημοκρατία, για να λειτουργεί σωστά, πρέπει να επιτρέπει την αυτοκατάλυσή της. Δηλαδή, αν μετά από συζήτηση η πλειοψηφία αποφασίσει να ψηφίσει δικτατορία, αυτό πρέπει να το επιτρέψει η δημοκρατία, κι ας είναι η τελευταία της πράξη πριν αυτοκαταστραφεί. Στην περίπτωση αυτή, το αποτέλεσμα δεν θα οφείλεται σε ανεπάρκεια της δημοκρατίας, αλλά σε ανεπάρκεια του σκεπτικού των ψηφοφόρων. Μάλιστα, θα μπορούσε να πει κανείς ότι η λέξη που χρησιμοποίησα, «ανεπάρκεια» δεν είναι σωστή, επειδή δεν είναι αντικειμενική.

Ένα καλό παράδειγμα υπάρχει στην Ιστορία της Ρώμης. Η Ρωμαϊκή Δημοκρατία (Ρεπούμπλικα) αποφάσισε και ψήφισε δια των αντιπροσώπων της να δώσει δικτατορικές δυνάμεις στον Ιούλιο Καίσαρα. Ο υιοθετημένος γιός του Ιουλίου, ο Οκτάβιος, ανακηρύχθηκε Αυτοκράτορας και μετονομάστηκε σε Αύγουστος Καίσαρ. Η Ρώμη έγινε Αυτοκρατορία και ποτέ δεν επέστρεψε στην Δημοκρατία.

Όταν ένας λαός αποφασίζει να ψηφίσει δικτάτορες, όπως τον Οκτάβιο, τον Μουσολίνι ή τον Χίτλερ, δεν το κάνει συνειδητά γνωρίζοντας ότι καταλύει την δημοκρατία εις όφελος της δικτατορίας. Το κάνει πιστεύοντας ότι ενεργεί δημοκρατικά επιλέγοντας έναν άνθρωπο τον οποίον δεν έχει κατανοήσει σαν δικτάτορα, αλλά σαν σωτήρα. Μάλιστα, οι Ιταλοί και οι Γερμανοί δεν το κατανόησαν αυτό μέχρι που έχασαν τα πάντα στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Πολλοί Ιταλοί ακόμα δεν το έχουν κατανοήσει.

Όμως, όταν ένας λαός αποφασίζει να ψηφίσει έναν δικτάτορα, το γνώριμο σύμπτωμα της πράξης του αυτής είναι ότι ψηφίζει αρνητικά αντί για θετικά. Δηλαδή, ψηφίζει εναντίων κάποιων, όταν ο δικτάτορας έχει δημαγωγικά ενεργοποιήσει τον θυμό του λαού εναντίων «κάποιων άλλων» στους οποίους ρίχνουν το φταίξιμο για τα δεινά τους.

Η ερώτηση φέτος είναι αν η Αμερικανική Δημοκρατία θα επιζήσει.

Αν με την δημοκρατική διαδικασία ο Τραμπ χάσει τις εκλογές. 

Ο Τραμπ είναι ένα σύμπτωμα ασθένειας. 

Αν δεν υπερισχύσει το ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού της δημοκρατικής κοινωνίας, η ασθένεια θα μεταλλάξει σε αποδεκτή πραγματικότητα δικτατορίας, όπως η αρχαία Ρώμη.

Επικοινωνικά

Το μοναδικό επίτευγμα που έχει να επιδείξει η ανθρώπινη κοινωνία τα τελευταία 40 χρόνια είναι η ραγδαία και κατακλυσμική διευκόλυνση και γεωμετρική αύξηση της επικοινωνίας με την ψηφιακή τεχνολογία και το ίντερνετ.

Και ενώ είναι ένα πρωτοφανές τεχνολογικό επίτευγμα και κοινωνιολογικό γεγονός, απομένει να αποφανθεί η ιστορία ως προς το αν βοήθησε ή όχι την πρόοδο της ανθρωπότητας.

• Η χρήση του αφορά κατά 75%-80% την πορνογραφία.
• Τα μέσα πληροφόρησης ελέγχονται κατά 95% από ερασιτεχνικές ή/και ιδεολογικά, ή και ιδεοληπτικά προκατειλημμένες ομάδες.
• Η επιβίωση των πηγών επικοινωνίας εξαρτάται από διαφημιστικά κονδύλια που απαιτούν αναγνωσιμότητα χωρίς ανάγκη εγκυρότητας.
• Ο καθένας μπορεί να δημοσιεύσει οτιδήποτε χωρίς το παραμικρό φίλτρο ή αποδεικτικό στοιχείο.

Το πλέον διαδεδομένο αποτέλεσμα της επικοινωνιακής αυτής επανάστασης ήταν η καταβαράθρωση της παιδείας και η νομιμοποίηση της αυθαιρεσίας.

• Στην Εκκλησία του Δήμου της αρχαίας Αθήνας ο όχλος άκουγε τον κάθε ομιλητή και μετά αποφαινόταν δια βοής.
• Στην Εκκλησία του ίντερνετ οι ομιλητές ομιλούν όλοι μαζί με αποτέλεσμα να ακούγεται μόνο μια βοή. Και μέρη του όχλου συμφωνούν με ότι τυχαίνει να προλάβουν να ακούσουν, αν αυτό που άκουσαν συμφωνεί με την ήδη ισχύουσα γνώμη τους. 

Τα τελευταία 3.000 χρόνια ένας συγγραφέας έπρεπε να αποδείξει την εγκυρότητα και την ποιότητα των γραπτών του για να δημοσιευτούν και να υποστούν κριτική και εκτίμηση.

Τώρα ο καθένας μπορεί να δημοσιεύσει ότι θέλει, όποτε θέλει, χωρίς κόστος, και δεν έχει την παραμικρή υποχρέωση ή ανάγκη να αποδείξει οτιδήποτε, ούτε να έχουν τα γραπτά του οποιαδήποτε ποιότητα ή εγκυρότητα.

• Αντί η έκρηξη της επικοινωνίας να ενώσει τους ανθρώπους σε μία ανοδική κατεύθυνση, τους αποσυνδέει σε μικρές ομάδες όπου η κάθε μία κατευθύνεται όπου θέλει.
• Αντί η έκρηξη της επικοινωνίας να διαδώσει γνώση, έσπειρε άγνοια.

Η ύψιστη έκφραση της επικοινωνιακής τεχνολογίας, σήμερα, είναι ότι οι άνθρωποι περπατάνε χωρίς να δίνουν σημασία ο ένας στον άλλον, κοιτώντας τις οθόνες των κινητών τους στις οποίες βλέπουν τι υπάρχει μπροστά τους ούτως ή άλλως, καθώς ένα πρόγραμμα βάζει στην εικόνα ζωάκια κινουμένων σχεδίων τα οποία πρέπει να αιχμαλωτίσεις για να πάρεις πόντους. Μετά έρχεται ένα φορτηγό και σε σκοτώνει, καθώς γίνεται ένα κου ντ’ ετά που αποτυχαίνει επειδή ο δικτάτορας τον οποίον οι πραξικοπηματίες προσπαθούσαν να αφοπλίσουν κάλεσε τους πιστούς του από το ίντερνετ, και μετά ψηφίζεις Νόναλντ Τραμπ, καθώς φεύγεις από την Ευρώπη για να διώξεις τους μετανάστες που έχουν έρθει ανάμεσά σου –και επιστρέφεις στο ίντερνετ για να συμφωνήσεις με αυτά τα οποία υποτίθεται ότι είπε εναντίων του Ισλάμ η πρωθυπουργός της Αυστραλίας χωρίς να συνειδητοποιήσεις ότι συμφωνείς με ένα κείμενο-απάτη που κυκλοφορεί έντεκα χρόνια ότι δήθεν το είπε ο ένας ή ο άλλος επίσημος. Τέλος, επιστρέφεις στο μπλογκ σου για να πεις την γνώμη σου πριν παραγγείλεις από το τηλέφωνο να σου φέρει κάποιο φαγάδικο να φας.

Δεν ξέρω γιατί πήγα 16 χρόνια σχολείο και μελετούσα και μάθαινα πράγματα τα οποία σήμερα δεν αναγνωρίζονται να έχουν την παραμικρή αξία. Αυτό επέτυχε η κατακλυσμική διευκόλυνση της επικοινωνίας. Και για αυτό δεν φταίει η τεχνολογία αλλά η ανθρώπινη φύση και η απορρέουσα ψυχολογία του όχλου η οποία σήμερα είναι ο κανόνας.

Αιφνιδιασμός

Τα πάντα είναι συνδεδεμένα μεταξύ τους. Κάθε εστίαση σε συγκεκριμένα γεγονότα και σκέψεις κινδυνεύει να μην είναι έγκυρη, ή πλήρης, όταν δεν αναγνωρίζει τους συνδέσμους σε άλλα γεγονότα. Ο άνθρωπος ψάχνει εξηγήσεις ορμώμενες από έννοιες όπως «αγάπη» και «θάρρος», όμως πέφτει στα άγονα επειδή η ανθρωπότητα λειτουργεί ορμώμενη από την φύση της η οποία είναι θεμελιωμένη στα ένστικτα «μίσος» και «δειλία».  Ένας άνθρωπος που έχει φτάσει να λειτουργεί θετικά και συλλογικά το βρίσκει πολύ δύσκολο να αναγνωρίσει μια πραγματικότητα που είναι αρνητική και απομονωτική.

Προσπαθούμε να εξηγήσουμε, να αιτιολογήσουμε, να καταλάβουμε. Ο καθένας όμως έχει διαφορετικά όρια στα οποία μπορεί να φτάσει, και όσον αφορά συνδέσμους μεταξύ γεγονότων και εννοιών, και όσον αφορά το ένστικτο αυτοσυντήρησης. Και αυτά τα προσωπικά όρια επηρεάζονται επίσης, και είναι αλληλένδετα, με την φιλοσοφική, κοινωνική, πολιτική και θρησκευτική τοποθέτηση ενός ανθρώπου. Στην τελική, μετά από αυτά, σε κάποιο σημείο ο καθένας συναντά μπροστά του τα όρια της ανασφάλειας, του φόβου και του τρόμου. Τότε, η απόφαση παύει να αφορά το πόσο ψηλά να φτάσουμε και μεταμορφώνεται στην διαπραγμάτευση του πόσο θα πληρώσουμε για ένα οποιοδήποτε επίπεδο αίσθησης σιγουριάς.

• Ο φόβος ξεπηδά από την έλλειψη σιγουριάς και από την αμφισβήτηση. Ακόμα και όταν σκεφτόμαστε μήπως το νερό είναι πολύ κρύο πριν μπούμε στην θάλασσα.
• Ο τρόμος ξεπηδά από το άγνωστο. Όταν δεν ξέρουμε αν αφού μπούμε στην θάλασσα θα βρεθεί δίπλα μας ένας πεινασμένος καρχαρίας.

Τα σύνορα μεταξύ φόβου και τρόμου είναι αδρά, συγκεχυμένα, και για τον καθένα είναι διαφορετικά. Ο φόβος του ενός είναι ο τρόμος του άλλου… το θάρρος του ενός είναι ανευθυνότητα για κάποιον άλλον… Κρίσεις δικαιολογημένες για τον καθένα από την φιλοσοφική, κοινωνική, πολιτική και θρησκευτική τοποθέτηση του κάθε ενός ανθρώπου –οι αξίες που δίνουν δικαιολογία για τα όρια των συνόρων του κάθε ενός ανθρώπου. Και πάντα, μπροστά μας ο φόβος και ο τρόμος της αβεβαιότητας που μας ποτίζει η «ανεξερεύνητη χώρα» την φύση της οποίας κανείς δεν γνωρίζει. 

«Έτσι η συνείδηση δειλούς μας κάνει όλους.
Κι' έτσι η αποφασιστικότητα που απ' τη γέννα έχουμε
Σκεπάζεται από τη χλωμή σκιά της σκέψης.
Και επιχειρήσεις δυναμικής ανάβασης
Γι’ αυτό αλλάζουν δρόμο, παραστρατούν,
Και χάνουν το νόημα της πράξης.»

(το τέλος του μονόλογου του Άμλετ, σε μετάφραση και απόδοση δική μου)

Κι έτσι, όσο και να θέλουμε να πιστεύουμε ότι η ανθρωπότητα προχωρά μπροστά με όσο θάρρος μπορεί να επιστρατεύσει, στην πραγματικότητα η ανθρωπότητα κοντοστέκεται και παραστρατεί κινούμενη από την σύζευξη των διαφορετικών σημείων στα οποία η αβεβαιότητα σταματά το κάθε άτομο όπου όλα τα άτομα μαζί αποτελούν το σύνολο. Το σύνολο της ομάδας ενός έθνους, ή μιας φυλής, ή μιας θρησκείας, ή μιας φιλοσοφίας, ή ιδεολογίας, ιδεοληψίας ή πολιτικής… σύνολα ομάδων συνυφασμένων και αλληλεξαρτούμενων αλλά και ανταγωνιζόμενων. 

***

Θα ήταν κατά την γνώμη μου λάθος να βλέπουμε ξεχωριστά προβλήματα όταν κοιτάμε το 1) πόσο περισσότερους μαύρους παρά λευκούς σκοτώνει η αστυνομία σε ορισμένες περιοχές των ΗΠΑ, και 2) πως «τρομοκράτες» σκοτώνουν αστυνομικούς, όπως πρόσφατα στο Ντάλας, ή 3) πως και γιατί τρομοκράτες δολοφονούν άμαχους, όπως 9-11, Μαδρίτη, Λονδίνο, Παρίσι, Βρυξέλες, Ορλάντο, και τώρα Νίκαια, ή 4) τα κύματα προσφύγων στην Μεσόγειο, ή 5) τις επιθέσεις κρατών και στρατών της Δύσης εναντίων καθεστώτων ή ομάδων της Μέσης Ανατολής και της Αραβίας… Το να τα δούμε αυτά σαν διαφορετικά προβλήματα και υποθέσεις θα ήταν σαν να ξεχωρίζουμε τα διαφορετικά δέντρα και θάμνους και γρασίδι χωρίς να κατανοούμε ότι όλα μαζί αποτελούν ένα δάσος. Και ότι οποιαδήποτε επιχείρηση εναντίων ή εις υποστήριξη ξεχωριστών ειδών του δάσους θα έχει μακρόπνοα και απρόβλεπτα αποτελέσματα στην φύση του δάσους. Αλλά και το ότι τα σημερινά συστατικά του «δάσους» δεν είναι παρά αποτελέσματα παλαιότερων αποφάσεων και επεμβάσεων.

Το κάθε τι έχει ένα τόξο, μια διάρκεια ζωής. Τώρα βρισκόμαστε στην τρομερά επικίνδυνη εποχή όταν οι πρακτικές που μας έφεραν στον εικοστό αιώνα, καπιταλισμός, κομουνισμός, αποικιοκρατία, ιδεολογίες, μηχανισμός οικονομίας, παιδεία, οικογένεια, θρησκείες, έφτασαν στο τέλος του τόξου της εγκυρότητάς τους και τα αποτελέσματά τους μας σπρώχνουν στον εικοστό πρώτο αιώνα, χρεοκοπημένα τα ίδια, χωρίς κάτι έτοιμο να τα αντικαταστήσει. Η ανθρωπότητα έφτασε στο τέλος πολλών αλληλοσυνδεμένων δρόμων και δεν υπάρχει ακόμα βάρκα ή γέφυρα να μας περάσει στην απέναντι όχθη για να συνεχίσουμε.

Η κεντρική ιδέα του τι υπάρχει στην «απέναντι όχθη», από όπου πρέπει να συνεχίσουμε, και για το οποίο δεν είμαστε προετοιμασμένοι, εστιάζει στο γεγονός ότι λόγω του υπερπληθυσμού, της οικονομίας, της άμεσης και αφιλτράριστης και ανεξέλεγκτης επικοινωνίας, είμαστε αναγκασμένοι να ζούμε πολύ «κοντύτερα» η μία ομάδα στην άλλη, όπου η κάθε ομάδα είναι κατά πολύ μεγαλύτερη σε αριθμούς από οποτεδήποτε στο παρελθόν.

Κοντολογίς, το «δάσος» το γενικότερο πρόβλημα και πρόκληση, είναι ότι καλούμαστε να ζήσουμε όλοι μαζί, κοντύτερα ο ένας στον άλλον από οποτεδήποτε στην εμπειρία του παρελθόντος. Και δεν είμαστε έτοιμοι. Δεν έχουμε τον τρόπο.

Φοβόμαστε. Και αυτός καθαυτός ο φόβος προκαλεί τρόμο. Συσπείρωση. Επιστροφή στις μικρότερες ομάδες. Αντίσταση μέσω έχθρας και άμυνας-επίθεσης.

***

Αν οι δολοφόνοι του Ισλαμικού Κράτους είναι τρομοκράτες, δεν είναι άραγε επίσης τρομοκράτες οι αστυνομικοί που σκοτώνουν μαύρους; Αν ο δολοφόνος αστυνομικών στο Ντάλας είναι τρομοκράτης, δεν είναι τρομοκράτες και τα κράτη που επιτίθενται στις Αραβικές χώρες 20 χρόνια τώρα; Το 1776 δεν ήταν τρομοκράτες οι επαναστάτες των αποικιών της Αμερικής; Δεν ήταν τρομοκράτες οι χωρικοί με τις τσουγκράνες που πήραν την Βαστίλη και έφτασαν στις Βερσαλλίες; Ιστορικά, άραγε, δεν κέρδισαν πάντα οι «τρομοκράτες»;

***

Είναι κατεστημένη γνώση και άποψη στις ΗΠΑ ότι ο αστυνομικός που σταματά ένα αυτοκίνητο, ή που σταματά κάποιον πεζό στον δρόμο, δεν ξέρει αν το άτομο θα βγάλει ξαφνικά ένα πιστόλι ή ένα μαχαίρι να σκοτώσει τον αστυνομικό. Όταν το άτομο βάζει το χέρι στην τσέπη, ή στο συρτάρι του παρμπρίζ, ο αστυνομικός δεν ξέρει αν το άτομο θα βγάλει την άδεια οδηγήσεως ή ένα πιστόλι. Είναι κοινή γνώση και πρακτική ότι όταν σε σταματήσει αστυνομικός μένεις ακίνητος και απαντάς σε ερωτήσεις χωρίς να προβάλεις διάθεση, δεν προσφέρεις δικαιολογίες, δεν κάνεις κίνηση που δεν σου έχει ζητηθεί, όταν κινείσαι, κινείσαι ήρεμα, δεν θα βγάλεις λέξη χωρίς να απαντάς ευθέως σε ευθείς ερωτήσεις. Προ παντός δεν βγαίνεις από το αυτοκίνητο σου αν δε το απαιτήσει ο ασυνομικός, και σε καμία περιπτωση δεν ακουμπάς τον αστυνομικό ούτε καν φιλικά. Αλλιώς ο αστυνομικός θα αμυνθεί επιτιθέμενος. Αυτό το κάνουμε σαν τίμημα για το γεγονός ότι έχουμε περισσότερα δικαιώματα και ελευθερίες από οπουδήποτε αλλού στον κόσμο αλλά μόνο μέσα στα πλαίσια του δικαστικού συστήματος και έννομης διαδικασίας. Εν τω μεταξύ, η κουλτούρα και παραδόσεις της κάθε περιοχής από τα φιλελεύθερα βορειοανατολικά μέχρι την ζώνη των μεσαίων ΗΠΑ και τον βαθύ Νότο έχουν διαφορετικές αποχρώσεις και φυλετικά και ιδεολογικά και θρησκευτικά. Όλα είναι αλληλένδετα. Και προβάλλουν και αιτιολογίες και δικαιολογίες βασισμένες σε αντιλήψεις και προκαταλήψεις.

Όμως όλα αυτά τα «αλληλένδετα» έχουν αρχίσει να ξεχαρβαλώνονται και να ξετυλίγονται μπροστά στα μάτια μας παντού στον κόσμο. Μας φέρνουν στο σημείο να προτιμούμε την μείωση των δικαιωμάτων και ελευθεριών μας σαν αντίτιμο για λίγη αίσθηση ασφάλειας. Και δίνουμε προτεραιότητα στην ασφάλειά μας αντί στο να σκεφτούμε και να εξετάσουμε την αιτία για την οποία η ασφάλειά μας διακυβεύεται. 

Και όλοι αμύνονται επιτιθέμενοι, δικαιολογώντας αντί να αιτιολογούν. Χώρια αντί μαζί. Η ανθρωπότητα βρίσκεται μπροστά σε μία πρόκληση. Την τελευταία φορά που η ανθρωπότητα έφτασε στα όριά της, τα παράτησε και κατεύθυνε την πορεία της Ιστορίας της να περάσει από τα χίλια χρόνια του Μεσαίωνα και των Σκοτεινών Εποχών. Τώρα;

***

Το δόλωμα είναι το να σοκαριστούμε. Το δόλωμα είναι το να λάβουμε θέση. Το δόλωμα είναι το να προσφέρουμε κριτική και κρίση. Αφότου σοκαριστούμε, θα είμαστε υποχρεωμένοι να προσφέρουμε γνώμη. Η οποιαδήποτε γνώμη προτείνει θέση. Η οποιαδήποτε θέση προτείνει κριτική. Και η οποιαδήποτε κριτική παραχωρεί την νίκη σε εκείνους που προσπάθησαν να σοκάρουν. Επειδή η αυθόρμητη αντίδραση αυτή καθ’ αυτή του να σοκαριστεί κανείς προδίδει αιφνιδιασμό. Και ο αιφνιδιασμός του αντιπάλου είναι η καλύτερη στρατηγική οποιουδήποτε επιτιθέμενου.

Είμαστε αρκετά δυνατοί να καταφέρουμε να μην σοκαριστούμε; να μην μας αιφνιδιάσουν;

Η ανάρτηση γράφτηκε μετά από πρόσκληση της φίλης Roadartist :-)

Παραλληλισμοί

Πως μπορούμε να βρούμε παραλληλισμούς με ουσιαστική σημασιολογία μεταξύ της Ελληνικής πολιτικής κατάστασης και της κατάστασης στην οποία βρίσκονται τώρα οι ΗΠΑ, ώστε να έχει η ανάλυση κάποιο ενδιαφέρον πέραν της απλής πληροφόρησης, προς την κατεύθυνση της αυτογνωσίας μέσω συγκρίσεων;

• Κανείς δεν περίμενε ότι ο Τραμπ θα επιζούσε πέραν του Οκτωβρίου του 2015 και, όταν επέζησε και συνέχισε, κανένας δεν περίμενε ότι στο τέλος θα έπαιρνε το χρίσμα των Ρεπουμπλικάνων.
• Κανείς δεν περίμενε ότι η Χίλαρι θα έπασχε από τόσο μεγάλο πρόβλημα δημόσιων σχέσεων και ανεπάρκειας όσον αφορά το χάρισμα ενός πολιτικού να φαίνεται ελκυστικός και ειλικρινής.
• Κανείς δεν περίμενε ότι ο Σάντερς θα συνέχιζε τον αγώνα πέρα από το σημείο στο οποίο ήταν γεγονός αριθμητικής πλέον ότι δεν μπορεί να πάρει το χρίσμα των Δημοκρατικών.

Και όμως, όλα αυτά συνέβησαν και συμβαίνουν.

Αίτια: Η παντελής έλλειψη αξιόλογων υποψηφίων που να αντιπροσωπεύουν όλη την βάση του κόμματός τους, συνάμα με τον κορεσμό από απίθανα μεγάλο αριθμό υποψηφίων, σε συνδυασμό με την διάβρωση του εκλογικού σώματος από το σαράκι του αυξανόμενου βαθμού έλλειψης παιδείας και την αύξηση της έντασης στην αγανάκτηση και τον πανικό εκείνων που βλέπουν την ζωή τους να γίνεται συνεχώς φτωχότερη και δυσκολότερη. Συν... «κούραση» από τον δεκαπενταετή φόβο που ο Μπους εγκαθίδρυσε με τον πόλεμο κατά της «τρομοκρατίας».

Τα αίτια και σύνδρομα αυτά έσπρωξαν τους ψηφοφόρους στα δύο άκρα, του Τραμπ και του Σάντερς. Δύο επιλογές ανερχόμενες σε αρνητική διαμαρτυρία αντί θετική επιλογή.

Οι φοβισμένοι προς τον Σάντερς, οι αγανακτισμένοι προς τον Τραμπ. Ο φόβος ζητά κηδεμονία του κράτους-ως-γονέα (σοσιαλισμό) και η αγανάκτηση ζητά επίθεση εναντίων των πάντων (ρατσισμό, φασισμό, ξενοφοβία)

Ο φόβος για το παρον και το μέλλον και η αγανάκτηση είναι, φυσικά, γνωρίσματα και της Ελληνικής πραγματικότητας των τελευταίων 5 χρόνων.

Όπως ένα ισχυρότατο ποσοστό ψηφοφόρων στις ΗΠΑ σπρώχτηκαν προς τον Τραμπ και τον Σάντερς έτσι και στην Ελλάδα οι ψηφοφόροι ανέβασαν τον Τσίπρα, τον Καμένο και την Χρυσή Αυγή.

Περιμένουμε τον Νοέμβριο για να δούμε αν οι Αμερικανοί θα ακολουθήσουν το παράδειγμα των Ελλήνων και θα εκλέξουν τον Τραμπ, ή αν την τελευταία στιγμή το πολίτευμα θα σωθεί και θα πουν «Όχι» στον Αμερικανό Τσίπρα.

Υπάρχει ήδη μια διαφορά μεταξύ του πως κατανοούσαν και απέδιδαν την κατάσταση οι Έλληνες στην αρχή του 2015 και πως κατανοούν και αποδίδουν την κατάσταση οι Αμερικανοί το 2016:

Οι Έλληνες πίστεψαν πραγματικά ότι ο Τσίπρας ήταν ποτέ δυνατόν να κάνει εκείνα που υποσχόταν -ή πίστεψαν ότι υπήρχε ελπίδα να κάνει τα μισά, ή πίστεψαν ότι ήταν μια βιώσιμη δοκιμή που δεν είχε δοκιμαστεί στο παρελθόν. Και την έπαθαν, παραμένοντας στο τέλος κυριολεκτικά άφωνοι από την …έκπληξη του ότι ο Τσίπρας βγήκε χειρότερος και πιο καταστρεπτικός από το ΝΔΣΟΚ.

Οι Αμερικανοί όμως που πιστεύουν αυτά που λέει ο Τραμπ είναι σχετικά λίγοι. Είναι οι φωνές που έχουν βρει βάθρο και αντιπροσώπευση και δεν πρόκειται να επιστρέψουν στην λήθη σύντομα. Οι υπόλοιποι τον ψηφίζουν αφ’ ενός από αφοσίωση στο κόμμα των Ρεπουμπλικάνων εφ’ όσον αυτόν επιλέγει το κόμμα, και, αφ’ εταίρου γιατί η άλλη επιλογή, η Χίλαρι θεωρείται από αυτούς το χείριστο από δύο κακά, ήδη γνωρίζοντας ότι ο Τραμπ είναι ένα κακό (απλά βλέπουν την Χίλαρι ως χειρότερη).

Στην τελευταία ανάλυση δηλαδή, υπάρχει αυτή την στιγμή στην συζήτηση το αν πρέπει να ψηφίσει κανείς Τραμπ εναντίων της Χίλαρι ή αν πρέπει να ψηφίσει Χίλαρι για να σωθεί η χώρα από τον Τραμπ. Αυτού του είδους η συζήτηση είναι διαφορετική σε σημαντικά σημεία από την συζήτηση που γινόταν στην Ελλάδα τον Ιανουάριο του 2015.

Μέχρι στιγμής υπερισχύει ο Τραμπ εναντίων της Χίλαρι, για όλους όσους δεν έχουν ήδη αποφασίσει να ψηφίσουν Χίλαρι, και ο Σάντερς επιμένει να αντιπροσωπεύει την τάση αυτή ανάμεσα στους Δημοκρατικούς. Από τώρα ως τον Οκτώβριο θα δούμε αν οι Αμερικανοί ψηφοφόροι θα δώσουν προτεραιότητα στο έθνος τους και το πολίτευμά τους, ή αν θα ακολουθήσουν το παράδειγμα των Ελλήνων που φέρανε τον Τσίπρα για να βγάλουν τον Σαμαροβενιζέλο (τον λύκο για να βγάλουνε τον σκύλο).

…και, με όλα τα παραπάνω χάνεται μια τόσο όμορφη και σημαντική στιγμή, η στιγμή στην Ιστορία των ΗΠΑ όταν μια γυναίκα έσπασε την υψηλότερη οροφή και έφτασε στο σημείο να θεωρείται εκείνη που θα πάρει το χρίσμα ενός Αμερικανικού κόμματος. Η στιγμή που θα μπορούσε να εορταστεί σαν την στιγμή που η πιθανότητα να ψηφιστεί η πρώτη γυναίκα πρόεδρος των ΗΠΑ έφτασε σε απόσταση αναπνοής με μεγάλη πιθανότητα να γίνει πραγματικότητα.

Εν τω μεταξύ, ο Τραμπ έλεγε πρόσφατα ότι ο δικαστής Γκονζάλο Κουριέλ ο οποίος προεδρεύει της υπόθεσης κατά του κίβδηλου «πανεπιστημίου» που είχε οργανώσει ο Τραμπ για να τα παίρνει από τους αλαφροΐσκιωτους δεν είναι αμερόληπτος επειδή είναι Μεξικανικής καταγωγής, κι ας γεννήθηκε στην Πολιτεία της Ιντιάνα των ΗΠΑ (μία …λογική που πολλοί Έλληνες θα εύρισκαν …«λογική»). Ο Πωλ Ράιαν, επικεφαλής των Ρεπουμπλικάνων αναγκάστηκε να παραδεχτεί ότι αυτό που είπε ο Τραμπ είναι ο προσδιορισμός του ρατσισμού, αλλά συνεχίζει να τον υποστηρίζει επειδή …θεωρεί την Χίλαρι ως χειρότερη επιλογή. Το μόνο που μένει είναι η αξιολόγηση του αν η πίστη στο όνομα ενός κατά τα άλλα διαλυμένου κόμματος είναι πιο σημαντική από το να διαλυθεί το έθνος. Αυτή η αξιολόγηση θα γίνει στις ΗΠΑ από τώρα ως τις 8 Νοεμβρίου του 2016.

Εγώ, που συνήθως ψηφίζω από το κομπιούτερ μου, θα πάω να ψηφίσω "ζωντανά" στην Μασαχουσέτη. Θα έρθει μαζί μου και η Μαργαρίτα και αφού ψηφίσω για την Χίλαρι θα πάμε να δούμε τα αποτελέσματα από το καινούργιο σπίτι του Κώστα στην Φλώριδα. 

DNA

Βλέπετε κάτι σε αυτή τη φωτογραφία-οθόνης ιστοσελίδας ειδήσεων που να σας ενοχλεί;

Κοιτάξτε την για 10 δευτερόλεπτα και μετά συνεχίστε να διαβάζετε.

Λοιπόν;

Σας ενόχλησε τίποτα;
...αν ναι, τι;

• Δεν εννοώ το ότι έγινε έγκλημα,
• Ούτε ότι το έγκλημα ήταν δολοφονία,
• Ούτε ότι ένας ιδιοκτήτης έβαλε ξύλινο κιγκλίδωμα στο αριστερό μπαλκονάκι, χαλώντας αυθαίρετα την πρόσοψη της πολυκατοικίας του η οποία όπως φαίνεται από το δεξί μπαλκονάκι σχεδιάστηκε αρχικά με κιγκλιδώματα σιδερένια.
• Ούτε βέβαια εννοώ ότι το παπάκι είναι παρκαρισμένο στο πεζοδρόμιο: Στην εικόνα υπάρχει κάτι πολύ πιο σημαντικό από το που παρκάρισε ο ελληναράς το παπάκι του.

Είμαι διαβητικός. Έχω ζάχαρο. Ποιος φταίει γι’ αυτό; Εγώ, θα μου πείτε αμέσως, που έτρωγα γλυκά όλη μου τη ζωή σαν να ήταν οξυγόνο, ούτε και αθλούμουν ποτέ. Και, αν και αυτό είναι ως ένα σημείο μια σωστή παρατήρηση εις βάρος μου, είναι επίσης αποδεδειγμένο ότι οφείλεται και σε κληρονομική τάση, μια που υπάρχουν άνθρωποι που τρώνε περισσότερα γλυκά από εμένα αλλά δεν παθαίνουν διαβήτη –και ο μπαμπάς και οι γιαγιάδες μου είχαν διαβήτη.

Και όμως, ότι και να έκανα ή δεν έκανα εγώ, το ότι έπαθα ζάχαρο οφείλεται στο ότι ο διαβήτης ήταν βιολογικά δυνατόν να αναπτυχθεί: Οφείλεται στο ότι ο κώδικας προσχεδίου, βάση του οποίου χτίζεται το κορμί μας και η ύπαρξή μας, επιτρέπει στο πάγκρεας να χάσει τον ρυθμό λειτουργίας του. 

Η επιστήμη έχει αποδείξει ότι η πληροφορία στο ανθρώπινο DNA η οποία επιτρέπει να αναπτυχθεί στο κορμί μας ο διαβήτης δεν προέρχεται από το γένος Σάπιενς, το δικό μας. Η πληροφορία προέρχεται από το γένος Νεαντερτάλ. Οι Νεαντερτάλ δεν εξαφανίστηκαν αλλά αφομοιώθηκαν στο γένος Σάπιενς λόγω διασταυρώσεων μεταξύ Σάπιενς και Νεαντερτάλ, όπου υπερίσχυσε το γένος Σάπιενς αλλά αφομοίωσε χαρακτηριστικά και μέρη του κώδικα DNA από τους Νεαντερτάλ.

Αν λοιπόν οι Σάπιενς δεν πηδιόντουσαν με τους Νεαντερτάλ πριν 40.000 χρόνια, εγώ σήμερα δεν θα είχα διαβήτη και θα μπορούσα να τρώω μπακλαβάδες, κανταΐφια, γαλακτομπούρεκα, σοκολάτες και τούρτες αβέρτα!

Φταίνε λοιπόν οι Νεαντερτάλ για τον διαβήτη μου, ή φταίνε οι Σάπιενς που τους άρεσε να πηδιόνται με Νεαντερτάλ;

Ή μήπως φταίει το ότι ο άνθρωπος εφηύρε μπακλαβάδες, κανταΐφια, γαλακτομπούρεκα, σοκολάτες και τούρτες, πράγματα που δεν είναι απαραίτητα αλλά υπάρχουν μόνο για περιττή ικανοποίηση και ευχαρίστηση. Και γιατί δηλαδή να μην έχουμε και λίγη περιττή ικανοποίηση και ευχαρίστηση;

Ούτε το ένα ούτε το άλλο. Δεν φταίει κανείς. Δεν υπάρχει έννοια «φταίξιμου» στην φυσική εξέλιξη. Μόνο εξέλιξη. Και, ανάλογα με την σκοπιά από την οποία παρατηρούμε την φύση της εξέλιξης, μπορούμε να έχουμε υποκειμενική γνώμη ως προς το αν η πορεία της εξέλιξης είναι "καλή" ή "κακή". Το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να γνωρίζουμε και να πράττουμε βάση της γνώσης μας. 

Αν όλοι, μα όλοι οι άνθρωποι σταματούσαν να τρώνε ζάχαρη, περιόριζαν τους υδατάνθρακες, και αθλούντο καθημερινά, τότε η ικανότητα του παγκρέατος να χάσει τον ρυθμό λειτουργίας του θα εξαφανιζόταν με τους αιώνες και τις χιλιετηρίδες, το πάγκρεας θα χτιζόταν με όλο και ισχυρότερο τρόπο βάση των πληροφοριών στο DNA του Χόμο Σάπιενς και ο διαβήτης θα γινόταν όλο και πιο σπάνιος μέχρι να εξαφανιστεί.

Θα μου πείτε… ίσως η επιστήμη να ανακαλύψει τρόπο με τον οποίον να επέμβουμε σε συγκεκριμένα μέρη του προσχέδιου βάση του οποίου χτίζεται ο άνθρωπος, και να αφαιρέσουμε, ή να διορθώσουμε την πληροφορία στο DNA μας η οποία επιτρέπει τον διαβήτη. Όμως, και να την κάναμε αυτή την παρά φύση άμεση ενέργεια, δεν θα ξέραμε για χιλιετηρίδες πως μια τέτοια παρέμβαση θα επηρέαζε το γένος μας (σαν ντόμινο σε άλλα μέρη του οικοδομήματος).

Η απάντηση είναι η μόρφωση, η γνώση, και η ανάληψη ευθύνης όσον αφορά την συμπεριφορά (στο συγκεκριμένο παράδειγμα σχετικά με κατανάλωση ζάχαρης, υδατανθράκων και γενική συμπεριφορά όσον αφορά την άθληση). Κάτι το οποίο άμεσα πηγαίνει κόντρα στην έννοια της Ελευθερίας Επιλογής για την οποία ο άνθρωπος είναι τόσο περήφανος, φιλοσοφικά. Αν θέλουμε ελευθερία επιλογής πρέπει να αποδεχτούμε ότι θα υπάρξουν επιλογές καταστρεπτικές ή τουλάχιστον αρνητικές.

Για να χτιστεί και να υπάρξει οτιδήποτε χρειάζεται ένα προσχέδιο. Το προσχέδιο βάση του οποίου υπάρχει ο άνθρωπος είναι αναλυτικότατα γραμμένο στο DNA μας.

Μπορούμε άραγε να πούμε, μεταφορικά ίσως, ότι υπάρχει «Κοινωνικό DNA» βάση του οποίου χτίζεται και λειτουργεί και εξελίσσεται κάθε κοινωνία; Μεταφορικά, γιατί όχι; Η ερώτηση δεν είναι αν θα το ονομάσουμε «Κοινωνικό DNA» αλλά το αν υπάρχει ως αρχή, ότι λέξεις και να χρησιμοποιήσουμε για να του δώσουμε όνομα. Η αρχή είναι μία, είτε μιλάμε για αυτόνομο βιολογικό οργανισμό είτε μιλάμε μεταφορικά για τον οργανισμό που είναι κάθε κοινωνία.

~

Που λοιπόν στην παραπάνω εικόνα φαίνεται ένα είδος «διαβήτη» από τον οποίον πάσχει η κοινωνία η οποία παρήγε την είδηση στην ιστοσελίδα που «φωτογράφησα»;

Να το πάρει το ποτάμι;

Ορίστε:

«Συνέλαβαν μία Βουλγάρα»

Πόσοι αναγνώστες ακόμα δεν βλέπουν τι εννοώ;

«Βουλγάρα»

Πόσοι αναγνώστες τώρα σκέφτονται ότι, βέβαια, Βουλγάρα το έκανε το έγκλημα, όχι Ελληνίδα.

Στην Ελληνική κοινωνία, σε συζητήσεις, αναφερόμαστε σε Βούλγαρους, Αλβανούς, Τούρκους, Γερμαναράδες… Ξέρετε πόσες φορές σε συζητήσεις με Έλληνες οι συζητητές μου αναφέρονται στον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών ως «μαυρούλη»; Ξέρετε πόσα ανέκδοτα κυκλοφορούν ευδιάθετα που χρησιμοποιούν στερεότυπα ρατσιστικά; Χωρίς να ξεχνάμε και το άσμα του Ζαμπέτα «Ο Αράπης».

Ο τρόπος αυτός του εκφράζεσθε, και κατά συνέπεια των εντυπώσεων που δρομολογούν την κρίση μας και την οπτική από την οποία βλέπουμε τον κόσμο, είναι τόσο συνυφασμένος στην κουλτούρα μας, τόσο μέρος του «κοινωνικού μας DNA» που δεν βλέπουμε καν την βαρύτητα του λόγου για τον οποίον κάθομαι και τα γράφω αυτά σήμερα.

Τι σημασία έχει αν την κουλτούρα και τους τρόπους μιας κοινωνίας θα την αποδώσει κανείς σε «κοινωνικό DNA» ή αν θα βρει μια άλλη λέξη ή άλλη έκφραση να χρησιμοποιήσει; Το ζουμί είναι το ίδιο. Στις λέξεις θα πιαστούμε; Στην δικαιολογία αντί την αιτιολόγηση;

~

Το αν είναι σωστό να χαρακτηρίζεται με ρατσιστική φρασεολογία η οποιαδήποτε έννοια από μία κοινωνία, εξαρτάται από το ποιος κρίνει. Παραδείγματος χάριν, ο Χίτλερ, ο Μουσολίνι και ο Στάλιν όχι μόνο δεν θα το έβλεπαν ως λάθος αλλά θα έλεγαν ότι είναι απαραίτητο να βιώνουμε τις εμπειρίες μας και να τροφοδοτούμε την κρίση μας με τέτοιους χαρακτηρισμούς. Εύγε Έλληνες, θα έλεγαν ο Χίτλερ, ο Μουσολίνι και ο Στάλιν.

Εμένα προσωπικά με ενοχλεί το να αποκαλούμε την δράστη «Βουλγάρα» αντί για «άτομο» (που τυχαίνει να είναι γυναίκα και τυχαίνει να έχει Βουλγαρικό διαβατήριο ή/και καταγωγή). «Έγκλημα στην Καλλιθέα: συνελήφθη ύποπτο άτομο για το πτώμα στον καταψύκτη». Έτσι θα γραφόταν ο τίτλος του άρθρου στην κοινωνία στην οποία επέλεξα να ανήκω (βλ., φύλο, ράτσα, εθνικότητα και προ-επίσημης καταδίκης από δικαστήριο χαρακτηρισμό –έχουν άραγε οποιαδήποτε σημασία αυτά, ή μήπως απλά μαλακίζομαι μη-κατανοώντας την σοφία της Ελληνικής σκέψης;).

Αυτό βέβαια αφορά μόνο εμένα. Όπως ξέρετε, οι υποκειμενικές κρίσεις είναι ακριβώς αυτό, υποκειμενικές, και δεν μπορούν να επιβληθούν παρά μόνο με δικτατορία, ή να εξουδετερωθούν με δικαιολογίες. Και εγώ, προσωπικά, δεν εγκρίνω ούτε δικτατορίες, ούτε πατρονάρισμα, ούτε δικαιολογίες.

Το μόνο γεγονός είναι ότι η φύση μου και η φυσική μου εξέλιξη, βιολογικά, με οδήγησε αυθόρμητα στην ζωή μου να επιλέξω την απόσπασή μου από την Ελληνική κοινωνία, τους τρόπους της, τις μεθόδους της και τις δικαιολογίες της, και να επιλέξω την υιοθεσία και αφομοίωσή μου σε μια άλλη κοινωνία η πλειοψηφία της οποίας θα έβρισκε αμέσως, μα στο δευτερόλεπτο, το ίδιο πρόβλημα με την παραπάνω εικόνα το οποίο βρήκα εγώ και για το οποίο σας ρώτησα στην αρχή της ανάρτησης αυτής.

~

Αυταπόδεικτα

Τι αποφάσισε το κράτος για το μέλλον σου, το βρίσκεις κολλημένο με σελοτέηπ πάνω στον τοίχο.

Από την σκοπιά της δυτικής πραγματικότητας όταν γεννιέται ένα Ελληνόπουλο στην Ελλάδα της Ευρώπης θα μπορούσε να είχε γεννηθεί σαν νέγρος ή νέγρα στην Πολιτεία του Μισσισσίπι στα μέσα του εικοστού αιώνα. Με την διαφορά ότι οι νέγροι στο Μισσισσίπι ή στην Αλαμπάμα έπρεπε να ζουν ανάμεσα στους λευκούς, στην κουλτούρα των λευκών καθώς τους αποκαλούσαν «μπόη», ή «νίγκερ» χωρίς να ενδιαφέρεται κανείς για το όνομά τους, ενώ τα Ελληνόπουλα μπορούν να ζουν στον κόσμο της χώρας τους, και στον κόσμο τους, χωρίς να αντιλαμβάνονται πως εκλαμβάνεται η σημερινή κουλτούρα τους από τους άλλους έξω από τα σύνορά τους, στην ήπειρο στην οποία πιστεύουν ότι ανήκουν.

Η Ελλάδα ήταν πάντα το γεωγραφικό σταυροδρόμι των λαών και των ηπείρων. Ως εκ τούτου οι Έλληνες και οι Ελληνίδες δεν ανήκουν πουθενά, πραγματικά, παρά μόνο στον δικό τους κόσμο. Δεν είναι Ευρωπαίοι, γιατί δεν έχουν αίσθημα συλλογικής ευθύνης, ή προσωπικής ευθύνης στο πλαίσιο της κοινωνίας. Δεν είναι μέρος των υπόλοιπων Βαλκανίων γιατί δεν είναι Σλάβοι. Δεν ανήκουν στην Μέση Ανατολή γιατί δεν είναι Μουσουλμάνοι ή Άραβες. Στο σταυροδρόμι, κάποτε, οι άνθρωποι που ζούσαν τότε στα νότια Βαλκάνια χρησιμοποίησαν την εμπειρία της τριβής μεταξύ λαών που περνούσαν από το σταυροδρόμι για να αναπτύξουν την σκέψη που έγινε γνωστή σαν «φιλοσοφία». Όταν όμως η φιλοσοφία και η επιστήμη που είχαν αναπτύξει εκείνοι ανακαλύφθηκε χίλια τόσα χρόνια αργότερα από την δύση, η δύση αναγεννήθηκε, διαφωτίστηκε, προόδευσε, αναπτύχθηκε, και οι άνθρωποι που είχαν ξεμείνει στο παλιό σταυροδρόμι δυό χιλιάδες χρόνια αργότερα (400 χρόνια κάτω από τους Ρωμαίους, 1.000 χρόνια κάτω από τους Ανατολικούς Ρωμαίους και 400 χρόνια κάτω από τους Οθωμανούς) βρέθηκαν σε ένα βούρκο με λιμνάζοντα νερά χωρίς πια κανένα ποτάμι ή χείμαρρο να ανανεώνει το πνεύμα τους –εκτός αν επέλεγαν να φύγουν, ψάχνοντας ορίζοντες σε ωκεανούς και ποτάμια μακριά από το έλος.

Τα αγόρια και τα κορίτσια που γεννιούνται στην Ελλάδα μεγαλώνουν μαθαίνοντας μια γλώσσα που χρησιμοποιείται από το 0,23% της ανθρωπότητας. Μια γλώσσα της οποίας η προ-2.300 χρόνων έκδοση μιλιόταν από τα 70% της τότε γνωστής ανθρωπότητας, και μαθαίνουν  ότι όλες οι γλώσσες των άλλων έχουν ρίζες Ελληνικές. Μαθαίνουν ότι η ράτσα τους είναι ένδοξη και ότι έδωσαν το φως σε όλους τους άλλους λαούς, αλλά οι άλλοι λαοί τους δυνάστευσαν. Μαθαίνουν ότι την κοινωνία τους την κατέστρεψε η δεξιά, ή η αριστερά, ανάλογα με την ιστορία της άμεσης οικογένειάς τους. Και μαθαίνουν ότι είναι αναγκασμένοι να μοιράζονται τον τόπο τους με τους κακούς δεξιούς ή με τους κακούς αριστερούς (ανάλογα με την ιστορία της άμεσης οικογένειάς τους). Μαθαίνουν ότι εκείνοι είναι το φως των Βαλκανίων και ότι έχουν σύνδεσμο ομφάλιου λώρου με μια άλλη σημαντική και ισχυρή χώρα που λέγεται Αμερική ή Ρωσία (ανάλογα με την ιστορία της άμεσης οικογένειάς τους). Πάνε σχολείο όπου σύντομα μαθαίνουν πως άσχετα με το τι θέλει η ψυχή τους πρέπει να γίνουν δικηγόροι ή γιατροί, ή πολιτικοί μηχανικοί, χωρίς να ξέρουν ακόμα ότι στο τέλος ή θα καταλήξουν  άνεργοι ή θα εργαστούν στην πληροφορική, παράγοντας υπηρεσίες αλλά ποτέ προϊόντα, μια και η παραγωγή προϊόντων είναι για τα κατώτερα στρώματα, τους «άλλους». Μαθαίνουν ότι δεν μπορούν να διδαχθούν στο σχολείο και γι’ αυτό πρέπει να πάνε φροντιστήριο, σαν δεύτερο και καλύτερο σχολείο το βράδυ. Μαθαίνουν ότι όταν τελειώσουν όποιο πτυχίο τους κατευθύνει το κράτος να σπουδάσουν, ανάλογα με την επίδοσή τους στους διαγωνισμούς μετά από τα φροντιστήρια, ίσως να βρεθούν λεφτά να πάνε να κάνουνε Μάστερς στο εξωτερικό. Πάντα πιστεύοντας πως οι άλλοι λαοί τους κατατρέχουν (ενώ τους χρωστάνε το φως), και ότι ο εχθρός της πατρίδας τους είναι η δεξιά, ή η αριστερά (ανάλογα με την ιστορία της άμεσης οικογένειάς τους). Και από τους λίγους που θα καταφέρουν να φύγουν, κάποιοι θα γυρίσουν μένοντας με τον μπαμπά και την μαμά μέχρι να παντρευτούν κάποιο άτομο που θα αντικαταστήσει τον μπαμπά ή την μαμά, και κάποιοι θα μείνουν έξω, αισθανόμενοι, οι περισσότεροι, ότι ζουν «στα ξένα». Ελπίζοντας ότι μια μέρα θα ξεφορτωθεί η πατρίδα τους την δεξιά ή την αριστερά (ανάλογα με την ιστορία της άμεσης οικογένειάς τους).

Εν τω μεταξύ, στην γενέτειρα, τα 50% του πληθυσμού ζουν στην περιοχή της πρωτεύουσας και κάμποσοι έχουν «εξοχικά» εκεί από όπου κατάγονται ο παππούς και η γιαγιά. Τα 80% του εργατικού δυναμικού από εκείνους που είναι αρκετά τυχεροί να έχουν εργασία παράγουν υπηρεσίες, συνήθως στην πληροφορική, με τεχνολογία, νοοτροπία και δομή δέκα-δεκαπέντε χρόνια πίσω από τις ΗΠΑ, ενώ τα προϊόντα που καταναλώνονται από την κοινωνία εισάγονται κατά περισσότερο από 70% από το εξωτερικό.

Στην γενέτειρα τα σπίτια χτίζονται τα περισσότερα αυθαίρετα μέχρι να τα συμπεριλάβει το κράτος στο σχέδιο πόλεως έναντι ανταλλάγματος κάποιου πρόστιμου. Ένα σχέδιο πόλεως το οποίο καθορίζεται από τα αυθαίρετα που πληρώνουν το πρόστιμό τους. Το γιαπί είναι πάντα μέρος του τοπίου, καθώς με τα χρόνια ο κάθε αυθαίρετος βρίσκει λίγα χρήματα να το συνεχίσει. Άλλο μέρος του τοπίου, παντού, είναι τα σκουπίδια. Από άδεια πακέτα τσιγάρα και γόπες και σακουλίτσες μέχρι μπάζα. Παντού, σκουπίδια, που οι ντόπιοι δεν τα βλέπουν καν εφ’ όσον είναι ένα καθημερινό μέρος της πραγματικότητας. Και του τοπίου.

Ο Έλληνας όμως ξέρει ότι για όλα αυτά φταίει η δεξιά, ή η αριστερά (ανάλογα με την ιστορία της άμεσης οικογένειάς τους). Ξέρει ότι η γλώσσα του, η κουλτούρα του, οι ιδέες του, η ηθική του, τα πιστεύω του είναι τα σωστά και ο υπόλοιπος κόσμος του χρωστάει. Ζει την ζωή του αναφερόμενος σε άλλους λαούς πάντα με στερεότυπα και με σκεπτικά τα οποία οποιοσδήποτε άλλος δυτικός λαός θα τα θεωρούσε ρατσιστικά. Το «σκέπτεσθε» όμως του Έλληνα, για τον Έλληνα, δεν είναι ρατσιστικό ή αλαζονικό: είναι, απλά, «αυταπόδεικτα» σωστό.

Και έτσι τα παιδιά μεγαλώνουν, γενιά-μετά-από-γενιά, στον κόσμο τους. Ένα κόσμο στον οποίον για όλα φταίει η Αμερική, ή η Ρωσία (ανάλογα με την ιστορία της άμεσης οικογένειάς τους), και σχεδόν πάντα φταίνε και οι Εβραίοι. Ένα κόσμο στον οποίον εκείνοι έδωσαν το φως σε όλους τους αχάριστους και για την σημερινή κατάντια φταίει η τουρκοκρατία (κι ας τέλειωσε η τουρκοκρατία όταν οι ξένοι ήρθαν και έσωσαν την επανάστασή μας στο Ναβαρίνο πριν 190 χρόνια και 7 γενιές).

Όταν πηγαίνουν «στα ξένα» να πάρουν ένα πτυχίο, χρησιμοποιούν τις ξένες κοινωνίες και την υποδομή της χώρας στην οποία πάνε αλλά οι περισσότεροι ποτέ δεν κατανοούν την ουσία και το «σκέπτεσθε» της κοινωνίας την οποία χρησιμοποιούν για το Μάστερς τους. Συγκρίνουν το παν με την γενέτειρα και την κουλτούρα και τους τρόπους της γενέτειρας σαν ζύγι για να λεν τι δεν τους αρέσει «έξω». Την παραμονή τους «στα ξένα» την βλέπουν σαν ένα ακόμα «φροντιστήριο» το οποίο πρέπει να κάνουν για να πάρουν το πολυπόθητο «χαρτί». Και να γυρίσουν πίσω ώστε να μπορούν να αφήσουν τα σκουπίδια τους στο πεζοδρόμιο χωρίς να τους δώσει πρόστιμο κανείς.

Και, μην έχοντας κατανοήσει ...όχι «συμφωνήσει» ή «διαφωνήσει» αλλά ούτε καν κατανοήσει άλλους λαούς και κουλτούρες (πιστεύοντας όμως πάντα όχι μόνο ότι τους κατανόησαν αλλά ότι τους κατανοούν καλύτερα από ότι κατανοούν οι ίδιοι οι ξένοι τους εαυτούς τους), παραμένουν ανίκανοι να συνειδητοποιήσουν το πως βλέπουν οι άλλοι την σημερινή κουλτούρα και κοινωνία στην οποία γεννήθηκαν. Ούτε τους ενδιαφέρει. Διότι, το «σκέπτεσθε» του Έλληνα, για τον Έλληνα, είναι, απλά, «αυταπόδεικτα» σωστό.

Διαφήμιση φροντιστηρίου ακόμα και μέσα σε φωτογραφία που χρησιμοποιείται σαν εικονογράφηση άρθρου ημερήσιας εφημερίδας σχετικά με τον γελοίο θεσμό των Πανελλαδικών.

"βασανίζομαι"

Μερικοί από εμάς μπορεί να "βλέπουν" αρχαίους υμων προγόνους, αλλά οι περισσότεροι τουρίστες που αφήνουν τα δολαριάκια τους βλέπουν αυτά...