Μεταναστεύσεις

Όταν κάνουμε λάθη στη ζωή μας τα λέμε «λάθη». Όταν κάνουν λάθη οι πολιτικοί τα λένε «καλύτερο δυνατό συμβιβασμό», ή «αμοιβαία συμφωνία», ή κάτι τέτοιο.

Όσες ζωές και να επενδύσαμε, όσα λεφτά, όνειρα, σχέδια και να επενδύσαμε επί 40 χρόνια στην Ενωμένη Ευρώπη, χρόνια γεμάτα με αμοιβαίες συμφωνίες και καλύτερους δυνατούς συμβιβασμούς, κάποιος πρέπει κάποια στιγμή να μιλήσει και να πει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση χτίστηκε λάθος.

Δύο παραδείγματα υπάρχουν στην νεότερη Ιστορία που θα μπορούσαν να παραλληλισθούν σαν παραδείγματα του τι θα μπορούσε να είχε γίνει και στην Ευρώπη. Το ένα παράδειγμα είναι τα Σοβιέτ 1918-1990. Πάμε παρακάτω. Το δεύτερο παράδειγμα είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής που είναι 50 «κράτη» με μία Ομοσπονδιακή κυβέρνηση και ομοσπονδιακό Υπουργείο Οικονομικών.

Ούτε όμως το μοντέλο των ΗΠΑ ήταν εφικτό για την Ευρώπη. Στις ΗΠΑ μπορεί να υπάρχουν περισσότεροι λαοί από όσοι υπάρχουν στην Ευρώπη, αλλά είναι σπαρμένοι παντού, αναμεμειγμένοι μεταξύ τους. Δεν έχει διαφορετικούς λαούς και δη πρώην αιώνιους εχθρούς σε διαφορετικές Πολιτείες. Και όλοι μιλάνε την ίδα γλώσσα με μία δευτερεύουσα.

Όπως και στην Ευρώπη, έτσι και στις ΗΠΑ υπάρχουν πολύ πλούσιες πολιτείες/κράτη και πολύ φτωχά. Η οικονομία όμως είναι ομοσπονδιακή σε εθνικό επίπεδο.

Στην Ευρώπη οι κινητήριες μηχανές της Ένωσης είναι τα πλούσια, βιομηχανικά κράτη: Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία. Ο Νότος είναι φτωχός. Μπορεί η Ιταλία και η Ισπανία να έχουν μεν βιομηχανία, αλλά έχουν και πολύ φτώχια. Η Ελλάδα, από τα πρώτα μέλη, έχει άστα να πάνε στο διάολο από βιομηχανία και οικονομία. Η Ελλάδα νόμιζε ότι η ΕΕ είχε δημιουργηθεί για να της δίνει δανεικά. Και φυσικά επιδοτήσεις στην ύπαιθρο ώστε οι ψαράδες, οι γεωργοί και οι ξενοδόχοι να έχουν μπέμβέ και μερσεντέ, αδερφέ.

Ακόμα και οι υπερόπτες Άγγλοι δεν είχαν τόσο πρόβλημα να δέχονται ελεύθερη διακίνηση/μετανάστευση εργατικού δυναμικού από χώρες σαν την Γερμανία ή την Γαλλία, ή και την Ολλανδία. Αλλά έλαβον πάνω από ένα εκατομμύριο Πολωνούς που έφυγαν απ’ τα χειρότερα της πατρίδας τους για να πάνε στα καλύτερα του Ήτα Βήτα.

Η κίνηση έγινε από τα φτωχά στα πλούσια. Αν ο μισός Μισσισσιπής και η μισή Αλαμπάμα πήγαιναν στην Μασαχουσέτη και την Κοννεκτικούτη ή το Ιλλινόι, όλο και κάποιος θα ρώταγε δειλά-δειλά τι διάολο τρέχει ‘δω-πέρα!;

Δεν είχαν οι Άγγλοι πρόβλημα με τους Έλληνες γιατί, αφ’ ενός, τους Έλληνες τους γνώρισαν σαν εφοπλιστές και σαν εστιάτορες, σαν γιατρούς και σαν επιχειρηματίες, και, αφ’ εταίρου, ο μέσος Άγγλος δεν έχει άμεση πείρα από Έλληνες αλλά από Ελληνοκύπριους.

Όταν, τρεις βδομάδες αφού πήρα το απολυτήριο του γυμνασίου (λυκείου σήμερα) πήγα στο Λονδίνο να σπουδάσω δικηγόρος γιατί αυτό ήθελε ο πατέρας μου, έκανα τέσσερα μαθήματα επί δύο χρόνια: Νομικά, Ιστορία, Οικονομικά και Κοινωνιολογία. Την Ιστορία, Οικονομικά και Κοινωνιολογία τα είχα διαλέξει εγώ –δεν ήταν ιδέα του πατέρα μου.

Αλλά απογοητεύτηκα και από τα τέσσερα.

- Απέκτησα ύψιστο σεβασμό για το Βρετανικό Δίκαιο, και κατανόησα με λύπη μου ότι θα ήμουν ανίκανος να εφαρμόσω τον θεμελιώδη λίθο της δικαιοσύνης και να δώσω όλη μου την αφοσίωση και τέχνη σε υποθέσεις όπου πιθανόν να κατηγορούσα αθώους ή να υπερασπιζόμουνα ενόχους.

- Ήταν πολύ ενδιαφέροντα τα Οικονομικά, αλλά αποφάσισα ότι θα ήταν πολύ πιο διασκεδαστικό, πάντα όμως το ίδιο ακριβώς πράγμα, να γινόμουνα αστρολόγος και να έγραφα ωροσκόπια. Ίσως και με μια όμορφη και ακριβή κρυστάλλινη σφαίρα.

- Η Ιστορία στην Βρετανική ανώτατη εκπαίδευση άρχιζε τον 17ο αιώνα και τέλειωνε τον 19ο. Και αφορούσε μόνο την Δυτική Ευρώπη και την Αυτοκρατορία. (ZzzzZzzz)

- Η Κοινωνιολογία ήταν πραγματικά ενδιαφέρουσα. Στα μέσα του 20ου αιώνα, με την πτώση της Αυτοκρατορίας, ήρθαν στις Βρετανικές Νήσους πάρα πολλοί πολίτες της αυτοκρατορίας από την Ινδία, το Χονκ Κονγκ, την Κύπρο και την Καραϊβική. Η σπουδή είχε να κάνει με το πως ήρθαν και αφομοιώθηκαν στην Βρετανική κοινωνία και κουλτούρα, διατηρώντας και την δική τους κουλτούρα. Δυστυχώς όμως για να ζούσε κανείς στον κόσμο της Κοινωνιολογίας στο Λονδίνο της δεκαετίας του ’70 έπρεπε να είναι κομουνιστής, άντε σοσιαλιστής. Και δεν ήμουνα ούτε το ένα ούτε το άλλο. Εγώ πίστευα και πιστεύω στον άνθρωπο και όχι σε κράτος που να νταντεύει τον άνθρωπο.

Και έτσι, μετά από τα πρώτα δύο χρόνια, η Σύμβουλος του Κολεγίου με βοήθησε να βρω το θάρρος να ακολουθήσω τον δρόμο για τον οποίον είχα γεννηθεί. Και πέρασα τα επόμενα δύο χρόνια στην Σχολή Κινηματογράφου του Λονδίνου, στο Κόβεντ Γκάρντεν, μία από τις δύο σχολές της κινηματογραφικής βιομηχανίας στην Αγγλία. Και μετά 4 χρόινια σαν φωτογράφος στα θέατρα. Δεν χρειαζόμουνα ΕΕ που απήχε ακόμα 20 χρόνια στο μέλλον. Αρκούσε να αποδεικνύω μια φορά τον χρόνο ότι δεν ήμουνα βάρος στην οικονομία και είχα δική μου δουλειά.

Αλλά εκτός του ότι ζούσα εκεί 8 χρόνια, με φίλους αγαπητούς Άγγλους, χωρίς να έχω πει καλημέρα σε έναν Έλληνα (αν ήθελα να λέω καλημέρα σε Έλληνες θα είχα μείνει στην Ελλάδα) είχα σπουδάσει και εντρυφήσει στα θέματα μετανάστευσης στην Αγγλία. Είχα μελετήσει και είχα ζήσει πρώτο χέρι την κατάσταση.

Τα τελευταία 100 χρόνια η Αγγλία δέχτηκε τριών ειδών/κύμματα μετανάστες: Εκείνους από την πρώην Αυτοκρατορία, νυν Κοινοπολιτεία, τους οποίους θεώρησε "δικούς" της, μετά τους Ευρωπαίους από χώρες ίσης ανάπτυξης με την δική τους, και τέλος Ευρωπαίους από φτωχές οικονομίες πρώην Σοβιετικής σφαίρας, νυν ΕΕ.

Μπορεί να διαφωνώ ριζικά και με κόμπο στην καρδιά με το πως αρκετοί υπερόπτες εθνικιστές στην Αγγλία είδαν και δέχτηκαν το τρίτο αυτό κύμα αλλά, τουλάχιστον, ακαδημαϊκά, τους καταλαβαίνω, ή τουλάχιστον καταλαβαίνω γιατί...

Κρίμα μόνο που τσαντίστηκε ο τουμπανιάρης κι έσπασε το τούμπανο. Δεν το περίμενα από τους Άγγλους... να τους ζητάνε να ψηφίσουν για την Ευρωπαϊκή Ένωση και Ελεύθερη Αγορά και πολλοί από αυτούς να ψηφίζουν νομίζοντας ότι με την ψήφο τους όλοι οι μετανάστες θα εκδιωχθούν το επόμενο πρωί...

Ασυμβίβαστα

Μία από τις θεμελιώδεις διαφορές νοοτροπίας και πρακτικής στην παρακολούθηση και εφαρμογή νόμων μεταξύ της Ελλάδας και άλλων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην οποία η Ελλάδα ανήκει σαν αναπόσπαστο μέρος, είναι ότι ενώ σε άλλες περιοχές δικαιοδοσίας της Ένωσης οι νόμοι είναι σεβαστοί, και αλλάζουν δια μέσου του συστήματος με διαδικασίες που οι ίδιοι προβλέπουν, στην Ελλάδα κρίνουμε οποιονδήποτε νόμο για το αν μας αρέσει --και αν δεν μας αρέσει, ή τον παρακάμπτουμε, ή τον αγνοούμε, πάντα προτείνοντας σαν αιτιολογία την δικαιολογία της αυθαίρετης γνώμης. Η αιτιολόγηση αυθαιρεσίας με υποκειμενικές δικαιολογίες.

Κυκλοφορεί μια είδηση σήμερα, ότι "το Ευρωπαϊκό δικαστήριο καταδίκασε την Ελλάδα (και την Ιταλία) για απελάσεις μεταναστών", όπου "το Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων διαπίστωσε παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων από την Ελλάδα και την Ιταλία στην υπόθεση συλλογικής απέλασης μεταναστών και αιτούντων άσυλο την περίοδο 2008-2009".

Αυτό που δεν γράφτηκε είναι το πόσο συχνά γίνεται αυτό και πως η Ελλάδα δεν είναι απλά μία από τους "συνήθεις υπόπτους", αλλά, μονίμως ένοχη, αμετανόητη και αδιάφορη περί αυτού, στην εθνική της συλλογική συνείδηση.

Ένα από τα πολλά άλλα παραδείγματα καταδίκης της Ελλάδας είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον γιατί δεν αφορά καν την Ελλάδα ευθέως, αλλά, η Ελλάδα αναφέρεται στην απόφαση ως γνωστή και δεδομένη ένοχος. Στις 14 Νοεμβρίου του 2013, το δικαστήριο καταδίκασε την Γερμανία επειδή η Γερμανία επέστρεψε έναν μετανάστη στην Ελλάδα (όπου και είχε πρώτα εισέλθει στην Ευρωπαϊκή Ένωση). Το δικαστήριο έγραψε στην απόφασή του ότι "βάση των συνθηκών που υφίστανται στην Ελλάδα σε σχέση με την υποδοχή των αιτούντων άσυλο και την διεκπεραίωση αιτήσεων για άσυλο, η Γερμανία έπρεπε να είχε κρατήσει η ίδια τον μετανάστη διεκπεραιώνοντας την αίτηση στην Γερμανία".

Δηλαδή, σε αυτήν, την άλλη μία από πολλές άλλες περιπτώσεις, μία χώρα, η Γερμανία, καταδικάστηκε επειδή επέστρεψε έναν μετανάστη στην Ελλάδα ενώ η συμπεριφορά της Ελλάδας ήταν γνωστή. Παραβιάστηκαν, λέει η απόφαση, τα δικαιώματα του μετανάστη, όταν η Γερμανία τον επέστρεψε σε μία χώρα, την Ελλάδα, η οποία ήταν γνωστή για τις μόνιμες παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Ο ρατσισμός, εθνικισμός, εκδηλωνόμενο μίσος και γενική άγνοια/έλλειψη σχετικής παιδείας της συντριπτικής πλειοψηφίας των Ελλήνων είναι ένα γεγονός, δεδομένο, γνωστό διεθνώς στους αρμόδιους κύκλους δικαιοσύνης --όπου ο κάθε Έλληνας, ανεξαρτήτως πολιτικής τοποθέτησης, είναι πάντα πρόθυμος να προβάλει τις υποκειμενικές του δικαιολογίες για να αποδείξει ότι, στα μάτια του ίδιου τουλάχιστον, δεν είναι ρατσιστής, μισάνθρωπος ή εθνικιστής, αλλά φταίνε οι μετανάστες, η Ευρώπη, οι εξωγήινοι, ποτέ ο ίδιος, για τον τρόπο με τον οποίον η Ελληνική κοινωνία και σε προέκταση και συνέπεια το Ελληνικό σύστημα συμπεριφέρονται.

Φυσικά, και ο Έλληνας έχει δικαιώματα. Το δικαίωμα της γνώμης του. Και εφ' όσον η γνώμη του Έλληνα διαφέρει τόσο ριζικά με τους Ευρωπαϊκούς νόμους και ιδέες που καλείται να σεβαστεί, γιατί δεν βγαίνει εθελοντικά από μία τόσο ασυμβίβαστη με την προσωπικότητά του Ένωση. Πιθανόν, βέβαια, μία από τις δικαιολογίες να είναι πως δεν έχει λεφτά να ακολουθήσει τους νόμους... ίσως θα έπρεπε η Ευρώπη να πλερώσει γρόσι, για να φέρεται η Ελλάδα πιο ανθρώπινα στους μετανάστες; όπως φέρεται στους τουρίστες; Ίσως αν η Ευρώπη έδινε αυτόματα 100 ευρώ σε κάθε μετανάστη να πάει να αγοράσει σουβενίρ από τουριστικά μαγαζιά με το που περνάει τα σύνορα...

Μεταναστευτικόν

Καθώς έκανα την έρευνα για τον Αμερικανό στρατιώτη της προηγούμενης ανάρτησης (που αν υπάρξουν νεώτερα θα σας πληροφορήσω), είπα, μια που κάνω τόση έρευνα, δεν κάνω μια έρευνα και για μας;

Η οικογένειά μας από πατέρα σε πατέρα είναι απ' το Αϊβαλή. Ο προηγούμενος Δημήτρης είχε γεννηθεί εκεί, είχε παντρευτεί και μείνει στην Πόλη, και είχαν έρθει με την γιαγιά μου και τον θείο μου στην Αθήνα το 1925, όπου γεννήθηκε ο πατέρας μου το 1934 και πέθανε ο παππούς Δημήτρης το 1936 όταν πήγε για εγχείρηση σκωληκοειδίτιδας (πιθανόν να μην έδωσε φακελάκι η γιαγιά).

Ο θειός μου, ο αδελφός του πατέρα μου, που είχε γεννηθεί στην Πόλη, μας έλεγε πάντα ότι το σπίτι της οικογένειας στην Πόλη είχε γίνει μετά το Βελγικό Προξενείο. Και ότι στο Αϊβαλή, ήμασταν μεγαλοκτηματίες και ότι η υπόλοιπη οικογένεια που είχε μείνει στο Αϊβαλή, όταν παντρεύτηκε στην Πόλη ο παππούς, φύγανε με βάρκα για Μυτιλήνη και Αθήνα με το που πλάκωνε ο Τούρκικος στρατός στην Καταστροφή.

Ο θειός μου (και νονός) είχε μάλιστα φωτογραφηθεί μπροστά στο Βελγικό Προξενείο στην Πόλη κάποτε την δεκαετία του 1980 και η φωτογραφία "του σπιτιού μας" υπάρχει στα ντεφτέρια μας. Πέραν αυτού μας είχε πει ότι βρήκε και το σπίτι μας στο Αϊβαλή. Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, έλεγε ότι ένας θείος από το Αϊβαλή είχε πάει στην Αμερική και είχε γίνει δήμαρχος στην Καλιφόρνια κάπου, και ότι άλλος της οικογένειας είχε πάει στην Βραζιλία, έγινε τενόρος της όπερας και οι τρεις κόρες του παντρεύτηκαν αξιωματικούς της Βραζιλιανής αεροπορίας (το όνομα χάθηκε στην Βραζιλία τουλάχιστον) και μας είχε πει ο θειός μου ότι τις είχε συναντήσει και του είχανε κάνει πλουσιότατο τραπέζι!

Πρόσφατα είχα ανακαλύψει ότι το σημερινό Βελγικό Προξενείο στην Πόλη ήταν σπίτι Ελληνικής οικογένειας που αγοράστηκε από το Βέλγιο το 1900. Μάλιστα είχαν τα 100 χρόνια του "Παλατιού του Βελγίου" στην Πόλη, στο Ταξίμ, το 2000. Η απορία που μου δημιουργήθηκε ήταν ότι αν το Προξενείο είναι εκεί από το 1900 και οι τελευταίοι της οικογένειας μας φύγαν από την Πόλη το 1925, θα πρέπει να δημιουργείτο συνωστισμός στον καμπινέ επί 25 χρόνια όταν ήθελαν να κατουρήσουν και ο Βέλγος πρόξενος και η οικογένειά μας την ίδια ώρα. Η απορία μου όμως λύθηκε όταν ανεκάλυψα ότι το όνομα της Ελληνικής οικογένειας από την οποία αγόρασε το Βέλγιο το σπίτι τους δεν έχει καμία σχέση με εμάς. Ο θειός (και νονός) κάπου ...έκανε λάθος.

Πιο πρόσφατα ανακάλυψα μια καρτ ποστάλ σταλμένη σε μέλλος της οικογενείας μας στην Πόλη το 1907 και είχε πάνω την πραγματική μας διεύθυνση, στο Πέρα. Και άλλη μία με διεύθυνση στο εξοχικό στο νησί Πρώτη. Δυστυχώς η διεύθυνση στο Πέρα δεν υπάρχει στην σημερινή Πόλη, οπότε σηκώνει το πράγμα περισσότερη έρευνα να δούμε τι ήταν πριν αλλάξει η πολεοδομία...

Εν τω μεταξύ, ψάχνοντας το όνομά μας ανά την υφήλιο ποτέ δεν το βρήκα -είμαστε πράγματι οι μόνοι με το επίθετό μας, ο γιός μου και εγώ. Και το γράφουμε με ύψιλον και δύο λάμδα.

Δεν το είχα όμως ψάξει φωνητικά. Το έψαξα τώρα που έψαχνα για τον Αμερικανό στρατιώτη της προηγούμενης ανάρτησης.

Και βρήκα!

Το καράβι της Cunard με το όνομα  Pannonia, προερχόμενο από Πάτρα, Ελλάδα, έδεσε στην Νέα Υόρκη με μετανάστες στις 3 Αυγούστου του 1912. Ένας από τους μετανάστες στο πλοίο λεγότανε Νικόλαος με το δικό μου επίθετο, το οποίο ο Αμερικανός υπάλληλος που τον δέχτηκε το έγραψε με γιώτα και ένα λάμδα, αντί με ύψιλον και δύο λάμδα. Ο Νικόλαος ήταν, λένε τα Αμερικανικά χαρτιά, Έλληνας την καταγωγή, Τούρκος υπήκοος, από το Αϊβαλή. Το όνομα της μητέρας του ήταν "Triantafilia". Την προ-γιαγιά μου η οικογένεια την λέγανε Φιλιώ. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο Νικόλαος, που έφτασε μετανάστης με το Pannonia στην Νέα Υόρκη στις 3 Αυγούστου 1912, ήταν ή αδερφός του παππού μου του Δημήτρη, ή το πολύ ξάδελφος του.

Το περίεργο είναι ότι κανείς στην οικογένειά μας δεν είχε μιλήσει ποτέ για κανέναν πρόγονο Νικόλαο. Στα Προξενεία δεν μιλάνε φένεται για μετανάστες.

Το αξιοπερίεργο φοβερής σύμπτωσης είναι ότι όταν έφτασε με τον σκυλοπνίχτη στην Αμερική ο Νικόλαος (ο οποίος είχε πει στον αξιωματικό ότι το επάγγελμά του είναι εργάτης) δήλωσε σαν τελικό του προορισμό μια πόλη της Μασαχουσέτης λίγα χιλιόμετρα μόνο μακριά από εκεί που πρωτοέζησα εγώ στην Αμερική μόνιμα, 78 χρόνια αργότερα το 1990, και εκεί που μέναμε όταν γεννήθηκε στην Βοστώνη ο γιός μου.

Μέχρι το 1919 ο Νικόλαος είχε γίνει Nick.

Το 1919 ο θείος Nick ζούσε στην Ατλάντα της Γεωργίας σε ένα φτηνό ξενοδοχείο.

Το 1920 ζούσε ακόμα στην Ατλάντα της Γεωργίας σε ένα φτωχικό καταυλισμό (Tenement) με άλλους 15 διαφόρων εθνικοτήτων και ονομάτων, και ήταν σερβιτόρος σε εστιατόριο.

Δεν μας βλέπω για μεγαλοκτηματίες στο Αϊβαλή. Πάλι ...λάθος έκανε απ' ότι φαίνεται ο θείος (και νονός).

Πάντως, στην Λα Μέσα της Καλιφόρνιας, γεννήθηκε το 1954 και αποφοίτησε το 1970 ένας νεαρός με το Αμερικανικό επώνυμο του θείου Nick: το δικό μας επώνυμο, με γιώτα και ένα λάμδα. Το όνομά του νεαρού είναι David και η φωτογραφία του, ενώ δεν θυμίζει "εμάς" καθόλου, εμένα μου φέρνει λίγο φυσιογνωμικά με τον παππού μου τον Δημήτρη.

Έχει συνέχεια το πράμα: Την δεκαετία του '50, κάποιος Γιάννης (το όνομα Γιάννης είναι πολύ στην οικογένειά μας) με το επίθετό μας γραμμένο στα Ελληνικά τώρα με γιώτα και ένα λάμδα, έπαιζε κιθάρα και τραγουδούσε με μια κομπανία στην Λέσβο, απέναντι από το Αιβαλή. Είχε και ένα σαντούρι η κομπανία που πηγενοερχόταν στην Αμερική. Περίεργα πράγματα! Με έχετε ακούσει να τραγουδάω με την κιθάρα μου;

Πες-πες, υπάρχουν κιόλας 218 αξακριβώμένοι στο δέντρο μας, μαζί με την πλευρά της Μαργαρίτας, και φτάνουμε προς τον δέκατο όγδοο αιώνα. Από τον πατέρα της η Μαργαρίτα ξέρουν πως βρίσκεται η οικογένεια εδώ από τον δέκατο τρίτο αιώνα και βρίσκω κι άλλους!

Πάντως, η πλάκα είναι ότι πέρα από τα παραπάνω, αυτό το επώνυμο, με γιώτα και ένα λάμδα, αντί για ύψιλον και δύο λάμδα, φαίνεται εξ' ίσου σπανιότατο, όμως υπάρχει στις μέσες Πολιτείες της Αμερικής από τα τέλη του 18ου αιώνα, πολύ πριν φτάσει ο Νικόλαος στην Νέα Υόρκη! Υπάρχει οικογένεια σπαρμένη μέχρι τον δέκατο ένατο αιώνα, και σημερα στις μέσες Πολιτείες, Αρκανσας, Ιντιάνα... και ο Ντέηβιντ βέβαια στην Καλιφόρνια, που είναι τέσσερα χρόνια μεγαλύτερός μου.

Ο συγχωρεμένος ο πατέρας μου, όταν τά 'λεγε ο αδελφός του, απαντούσε ότι ο θηρεός της οικογένειας είναι ένα τσαρούχι και μια γκλίτσα σταυρωτά...

Δεν μας βλέπω πια για Βελγικό Προξενείο, ούτε για τενόρους στην Βραζιλία, ...ούτε μεγαλοκτηματίες του Αϊβαλή, μια και ο Νικόλαος πήγε τρίτη θέση κι έγινε ο Νικ ο σερβιτόρος, (ο οποίος δήλωσε για προορισμό παλιά, καλή περιοχή της Μασαχουσέτης -που την ήξερε; γιατί πήγαινε εκεί; αλλά κατέληξε εφτά χρόνια μετά στον Νότο, στην Ατλάντα; ) Ποιά η σχέση άραγε μεταξύ του Αϊβαλιού και της οικογένειας που ήταν στην Αμερική από τον δέκατο όγδοο αιώνα, που για κλάδος δικός μας φαίνεται από την έρευνα

...ποιός ξέρει: 
...μπορεί να πολεμήσαμε στο πλευρό του Τζωρτζ! (του Ουάσινγκτον)

 [Έ! ανιψιός του θειού μου είμαι! να μην πετάξω κι εγώ καμιά κοτσάνα;]

υγ. Όταν πέθανε ο θειός μου (και νονός) το 1998, μας τηλεφωνούσανε άγνωστοι και μας ζητούσανε τα διαμερίσματα που τους είχε υποσχεθεί.

υγ2. Είναι ενδιαφέρον πως οι αξιωματικοί της Αμερικανικής υπηρεσίας μετανάστευσης έγραφαν τα ονόματα φωνητικά στα Αγγλικά, όπως τα άκουγαν από τους μετανάστες στις ουρές που τα έλεγαν. Βλέπω χειρόγραφα, στο χέρι του αξιωματικού που τα έγραφε. Λέει ένας μετανάστης Σιδέρης Νίκος, και γράφει ο αξιωματικός, όνομα Sideris, επώνυμο Nicos. Ο επόμενος (αδελφός του πρώτου μάλλον) λέει Σταυρος Σιδέρης και γράφει ο αξιωματικός όνομα Stavrou και επώνυμο Sideris. Γιατί "Στάυρου" αντί "Σταύρος" θα ρωτήσετε; σκεφτείτε την φωνητική προφορά: "Μι λεν' Σταύρου". Και έτσι, άνθρωποι με τα επώνυμα Nicos και Sideris είναι αδέλφια, γιοί του κυρίου και της κυρίας Σιδέρη...

Αυτή η πραγματική φωτογραφία του Pannonia της Cunard διαφέρει λίγο σε μεγαλεία από την επίσημη καρτ ποστάλ πάνω-πάνω στην ανάρτηση... Που να περάσεις τον Ατλάντικό με δαύτο. Εγώ τουλάχιστον το 1983 πρωτοπήγα με τζάμπο 747.

Όχλος

The New Collosus
Not like the brazen giant of Greek fame,
With conquering limbs astride from land to land;
Here at our sea-washed, sunset gates shall stand
A mighty woman with a torch, whose flame
Is the imprisoned lightning, and her name
Mother of Exiles. From her beacon-hand
Glows world-wide welcome; her mild eyes command
The air-bridged harbor that twin cities frame.
"Keep, ancient lands, your storied pomp!" cries she
With silent lips. "Give me your tired, your poor,
Your huddled masses yearning to breathe free,
The wretched refuse of your teeming shore.
Send these, the homeless, tempest-tost to me,
I lift my lamp beside the golden door!"
Emma Lazarus, 1883

Ο Νέος Κολοσσός

Αντίθετα από τον φημισμένο Ελληνικό θρασύ γίγαντα

που τα πόδια του υπότασσαν την γη

Εδώ, στις πύλες μας της δύσης, δίπλα στην θάλασσα θα στέκεται

μια πανίσχυρη γυναίκα με ένα δαυλό, κι η φλόγα του

είναι η υποταγμένη αστραπή, και το όνομά της

Μάνα των εξόριστων. Από το χέρι-φάρο της

λάμπει παγκόσμιο καλωσόρισμα. Τα πράα μάτια της προστάζουν

από το λιμάνι που γεφυρώνει δίδυμες πόλεις

"Αρχαίες γαίες κρατήστε την χιλιοτραγουδισμένη σας χλιδή" φωνάζει

με βουβά χείλη: "Δώστε μου τους κουρασμένους σας, τους φτωχούς σας,

τους μαζωμένους όχλους σας, γεμάτους λαχτάρα να αναπνεύσουν ελεύθεροι,

Στείλτε αυτούς, που καταιγίδες ξεσπίτωσαν, σε εμένα,

Κρατώ την φλόγα μου δίπλα στην πόρτα την χρυσή."

Η μετάφραση είναι δύσκολη, χάλια, και δικιά μου. Το ποίημα το έγραψε μια γυναίκα ονόματι Έμα Λάζαρους το 1883 για ένα διαγωνισμό ποίησης εμπνευσμένο από το άγαλμα της Ελευθερίας που τρία χρόνια αργότερα άναψε για πρώτη φορά τον δαυλό της στο λιμάνι της Νέας Υόρκης. Σήμερα βρίσκεται γραμμένο σε μία πλάκα μέσα στην βάση του αγάλματος.

Η φράση "Give me your tired, your poor, Your huddled masses yearning to breathe free", με τα χρόνια έχει γίνει ένα σύμβολο του αγάλματος της Ελευθερίας και των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής.

Μας διδάσκει ότι το πως θα φερθούν οι μετανάστες σε μια χώρα δεν εξαρτάται από την "ποιότητα" του μετανάστη αλλά από την ποιότητα της κοινωνίας που τον δέχεται.

Στρατόπεδα συγκεντρώσεως υπήρξαν και υπάρχουν πολλά στην Ευρώπη, και η Ελλάδα χτίζει τώρα καινούργια για τους μετανάστες της.

Και αυτό μας διδάσκει ότι χώρες σαν την Ελλάδα δεν έμαθαν ακόμη ότι, αν στα γονίδια της κοινωνίας τους βρισκόταν ο σπόρος της Ελευθερίας, οι μετανάστες θα γίνονταν παραγωγικά μέλη της κοινωνίας κάνοντας την χώρα δυνατότερη. Όταν όμως μια κοινωνία για γέλια και για κλάματα σαν την Ελληνική, βλέπει τους μετανάστες με ρατσισμό και εθνικισμό και φόβο, το είδωλο που τους φοβίζει είναι μόνο ο ίδιος ο δικός τους αντικατοπτρισμός, και καταδικάζουν τους μετανάστες στο να είναι οι κακούργοι που πιστεύουν οι δέκτες ότι είναι. Οι μετανάστες είναι το δώρο της Γης για την Ελληνική οικονομία, αλλά, ο καρκίνος της ψυχής και του μυαλού που σάπισε την Ελληνική κοινωνία εδώ και καιρό, το δώρο αυτό αδυνατεί να το γνωρίσει και το απωθεί, χτίζοντάς του στρατόπεδα συγκεντρώσεως...

Τα παραπάνω τα έγραψα κινούμενος από μια ανάρτηση του Δείμου του Πολίτη, και τα σχόλια της, που την βρήκα, για μένα, πολύ σωστή και καλογραμμένη (από όπου και κατέβασα την φωτογραφία χωρίς να ζητήσω άδεια -σόρυ Δήμο, ελπίζω ότι δεν πειράζει).

Μπρε Μπας κι είναι Άνθρωποι;

Είναι καμιά δεκαετία που οι γονείς μου είχαν νοικιάσει σε μετανάστες γιατί ήταν οι μόνοι λέει που πληρώνανε στην ώρα τους. Ο πατέρας μου είχε πει ότι αν κάνουνε καμιά λαδιά θα τους πάει στο αλλοδαπών. Κάτι από αυτό δεν μου είχε ακουστεί και καλά, κι αν δεν τον ήξερα καλύτερα θα είχε ακουστεί ολίγον Ελληνορατσιστικόν.

Τέλος πάντων, νοίκιασα σε ένα καινούργιο άνθρωπο Αλβανό και την οικογένειά του πέρσι τον Ιούνιο. Έδωσα καθώς γυρνούσαμε στην Ιταλία το συμβόλαιο στην Ελληνίδα λογίστριά μου και της είπα να το σφραγίσει στην εφορία και να στείλει αμέσως μια κόπια στον ενοικιαστή που έπρεπε να δηλώσει την καινούργια του διεύθυνση.

Το έβαλε στο συρτάρι στο γραφείο της η λογίστρια. Το θυμήθηκε Αύγουστο και έσβησε την ημερομηνία Ιουνίου, έγραψε Αύγουστο και το σφράγισε στην εφορία. Μετά έφυγε διακοπές μέχρι μέσα Σεπτεμβρίου. Μετά από 3 υπενθυμιστικά τηλεφωνήματα πήγε να το στείλει μα είδε ότι η διεύθυνση η δικιά μου στο συμβόλαιο ήταν Παλιό Φάληρο και του ενοικιαστή Ασκληπιού, Αθήνα. Το διόρθωσε στο συμβόλαιο Ασκληπιού, Παλαιό Φάληρο, και το έστειλε Ασκληπιού, Παλαιό Φάληρο. Μετά δυό βδομάδες ο ενοικιαστής το πήρε από το Ταχυδρομείο πληρώνοντας 8 Ευρώ για την Οδύσσεια.

Με τέτοιους επαγγελματίες λογιστές ποιος χρειάζεται τον Πάγκαλο.

Ο ενοικιαστής ο κακομοίρης έπρεπε να πληρώσει 250 Ευρώ (ένα νοίκι) πρόστιμο στο Αλλοδαπών για την καθυστέρηση στην δήλωση της καινούργιας του διεύθυνσης. Του λέω, εμείς φταίμε, εμείς θα βγάλουμε το φίδι απ’ την τρύπα, και τηλεφώνησα στην ξαδέλφη/δικηγόρο να βρει άκρη. Τελικά μου είπε όταν λάβει το πρόστιμο εγγράφως θα προσπαθήσει να το πολεμήσει.

Έφτασε το πλήρωμα του χρόνου, ήρθαμε στην Ελλάδα τώρα για λίγο, και είπα στον ενοικιαστή να πάμε μαζί στο Αλλοδαπών να βγάλω εγώ άκρη.

Τους πήραμε με τη γυναίκα μου με το αυτοκίνητο από την Ασκληπιού και είχε έρθει με ένα μεγαλύτερό του φίλο που ήξερε φαίνεται καλύτερα την Ελλάδα. Με κάνανε και αισθανόμουνα λίγο άβολα γιατί ήταν λίγο δουλοπρεπείς… δεν ξέρω πως αλλιώς να το εξηγήσω.

Φτάσαμε κάτω από την Γ’ Σεπτεμβρίου στο Αλλοδαπών το οποίο, και το ίδιο το κτήριο και η γειτονιά θύμιζε, ή και ήτανε, μπορδέλλο. Μια μεγάλη ουρά ανθρώπων όλων των χρωμάτων έβγαινε από την πόρτα, στο πεζοδρόμιο, μπροστά από την διπλανή αλάνα πάρκινγκ και πήγαινε πέρα. Ο ιδιοκτήτης του πάρκινγκ τους γκάριζε να αφήσουν ανοιχτό το πάρκινγκ του για να μην τους πληρώνει αν τους χτυπήσει αυτοκίνητο.

Εξαθλίωση του Ανθρώπου αυτή η ουρά της δυστυχίας. Δεν θύμιζε τίποτα από το Home Office  στο Croydon νότια από το Λονδίνο που πήγαινα κάθε χρόνο για την βίζα και περίμενα στον καναπέ να φωνάξουν το νούμερό μου.

ΑΙΣΧΟΣ! Μούγκρισα στην γυναίκα μου. Τα ίδια χάλια τους κάνουνε τους ανθρώπους και στην Ιταλία, μου είπε εκείνη.

Κράτησα το Ελληνικό διαβατήριο, το Αμερικάνικο και την Ιταλική ταυτότητα σαν φουλ του άσσου και άρχισα να μπαίνω μέσα με την γυναίκα μου , τον ενοικιαστή και τον φίλο του πίσω μου, περάσαμε το πλήθος, τους φύλακες που κρατούσαν τον κόσμο έξω και στις σκάλες… άνθρωποι σαν σαρδέλες στη σκάλα της πολυκατοικιούλας που είναι το Αλλοδαπών. Στη πόρτα ενός διαμερίσματος ένας που θύμιζε τους νταήδες έξω από τα μπαρ τη νύχτα είδε το φουλ του άσσου μου και άφησε μόνο εμένα να μπω. Πήγα σε κάποιο άτομο προϊστάμενο και είπα ότι δική μου υπαιτιότητα ο ενοικιαστής μου δεν έκανε δήλωση στην ώρα του και αν υπήρχε τρόπος να αναλάβω εγώ την ευθύνη και αν μπορεί να γίνει τίποτα.

Το άτομο στο οποίο μίλησα μου είπε ότι «επειδή είμαι καλός κύριος» θα με συμβουλεύσει απλά να κάνουμε καινούργιο συμβόλαιο με σημερινή ημερομηνία.

Το αυγό του Κολόμβου.

Ο Γόρδιος δεσμός ελύθει.

Έφερα και τον ενοικιαστή μέσα να γνωριστούν για να επιστρέψει αργότερα.

Πήγαμε και αγοράσαμε συμβόλαια, μπήκαμε στο Καφενείο Τα Ιωάννινα και άρχισα να τα συμπληρώνω. Παραγγέλνουμε καφέ. Λέω εγώ, έχετε γλυκαντικό, καλντερέλ ή κάτι τέτοιο για διαβητικούς; Σκέτο ή γλυκό; Φωνάζει ο μαγαζάτορας. Έχετε καλντερέλ ή ζαχαρίνη; Ξαναρωτάω. Άϊντε στο Κολωνάκι για τέτοια! Καφέ θέλεις; Του δίνω ένα πεντόευρο και του λέω: Ευχαριστούμε για την φιλοξενία. Δεν το παίρνει και φωνάζει: Δεν με προσβάλεις εμένα στο μαγαζί μου! Έξω!

Πάμε να συνεχίσουμε στο διπλανό καφενείο, Το είχε Αλβανός που είχε κάνει και γκαρσόνι στη Ρώμη. Είχε και καλντερέλ. Ευγενέστατος. Τα λέγανε με την γυναίκα μου όσο τέλειωνα τα καινούργια συμβόλαια με την καινούργια ημερομηνία. Ήθελε να μας κεράσει και ρακή. Τους καφέδες πήγε να τους πληρώσει ο ενοικιαστής αλλά τον ευχαρίστησα και του είπα ότι αυτά είναι δικά μας.

Πήγαμε στη ΔΟΥ, τα σφράγισα, πήγαμε τον ενοικιαστή μας και τον φίλο του πίσω σπίτι. Χαιρετιστήκαμε. Κάτι ήταν διαφορετικό.

Και κατάλαβα τι ήτανε. Δεν ήταν πια δουλοπρεπής. Ο αέρας του είχε κάτι σαν αξιοπρέπεια και φιλικότητα. Υπέθεσα ότι δεν θα ήταν συνηθισμένος εδώ να του φέρονται σαν να είναι Άνθρωπος. Και εγώ, χωρίς πρόγραμμα ή σκέψη, μιλούσα και φερόμουνα σαν να ήμασταν από την ίδια γειτονιά.

Είδες φίλε μου οι μετανάστες!

Εδώ στο Φάληρο έδωσα το παλιό μας ημιυπόγειο όπου μεγάλωσα και το παλιό μου του πρώτου σε δύο Βούλγαρους φίλους και τις οικογένειές τους. Από τους είκοσι-τόσους εργάτες που είχαν περάσει από εδώ το 2007-8 αυτοί ήταν οι πιο τίμιοι και πιο καλοί μαστόροι, και είναι νόμιμοι, με μαγαζάκι, εφορία κλπ. Πρότειναν να τα νοικιάσουν μετά από την τελευταία δουλειά μερεμετάκι που μας κάνανε πέρσι και τους τα έδωσα. Πληρώνανε οι άνθρωποι το νοίκι τους κάθε μήνα. Τώρα δεν έχουν δουλέψει για τρείς μήνες. Πλήρωσαν και τον Δεκέμβριο αλλά τώρα μου είπαν ότι αν δεν βρουν δουλειές πρέπει να επιστρέψουν στην πατρίδα τους. Την Ελλάδα και την αγορά ποτέ δεν την έχουν δει έτσι, μου είπαν.

Εγώ τους είπα ότι δεν θα βγει άνθρωπος στο δρόμο όσο είμαι εγώ υπεύθυνος για στέγη άλλων, να κάνουν ότι μπορούν και να μην ανησυχούν τώρα για το νοίκι, όλοι στην ίδια βάρκα ήμαστε.

Και του έκανα τζάμπα και μια ιστοσελιδούλα μπας και τον βοηθήσει:

http://www.evropopov.com

Αν έχει κανείς δουλειά να δώσει σ’ αυτά τα παιδιά, μερεμέτια, υδραυλικά, αλουμίνια, την εύθηνη για την δουλειά τους την παίρνω εγώ, μπας και δω κανένα νοίκι.

Άντε και με τις υγιές μας!

Ποια Νομική! Εγώ κατέλαβα (και κατάλαβα) το Αλλοδαπών!

Ο Πηγαιμός

Τα δύο Έπη, που θεωρούνται τα θεμέλια της Δυτικής Λογοτεχνίας, η Ιλιάδα και η Οδύσσεια, στο κέντρο τους έχουν μηνύματα απλά και διαχρονικά.

- Μια διαμάχη έχει ρίζες πολύπλοκες και βαθιές, αλλά, όταν εκραγεί, χρησιμοποιεί μια σκανδάλη συμβολική, ίσως και άσχετη με τις ρίζες (Πάρις-Ελένη)

- Όταν γίνεται αυτό, τα εξιλαστήρια θύματα είναι συνήθως οι αθώοι (Ιφιγένεια)

- Όταν μια διαμάχη τελματώνεται σε πολλά χρόνια δίχως πρόοδο προς οποιανδήποτε κατεύθυνση, η αποφασιστική κίνηση έρχεται με δόλο και πονηριά (Δούρειος Ίππος)

- Δεν υπάρχει επιστροφή, μόνο αναζήτηση (Ιθάκη)

- Στο δρόμο της ζωής περνάς δυσκολίες (Κύκλωπας, Ποσειδώνας), περνάς από μέρη που μπορούν να σε πλανέψουν (σειρήνες), και φτάνεις και σε μέρη που φαίνονται καλά για να μείνει κανείς εκεί (νησί των Φαιάκων), αλλά η Ιθάκη είναι μία και μόνη, για τον καθένα μας και όταν και αν την βρεις θα το ξέρεις χωρίς να το ρωτήσεις

- Φτάνοντας στην Ιθάκη θα δείς ένα μέρος καινούργιο, όπου δεν θα μπορούσες να είχες φτάσει χωρίς το ταξίδι (Καβάφης), αλλά και γνώριμο, όπου η εστία της ψυχής σου είναι μια γέφυρα από το παρελθόν στο μέλλον, η οποία ποτέ δεν άλλαξε μορφή, παρά μόνο πείρα (Πηνελόπη)

Τα παραπάνω μπορεί οι ακαδημαϊκοί να τα θεωρήσουν απλοϊκά, ίσως και λάθος, μια που δεν τα βρήκα πουθενά σε τίποτα περγαμηνές παρά μόνο στο τσερβέλο μου το παλιό και σκουριασμένο.

Μα πράγματι νομίζω πολλοί άνθρωποι πολλών λαών βγήκαν στον πηγαιμό για την Ιθάκη, μετά από την προσωπική τους Τροία, και άλλοι έφτιαξαν κοινωνίες με τους ομοίους τους ψάχνοντάς την, και άλλοι έφτιαξαν μοναχικά νησιά για τον εαυτό τους προσπαθώντας να την χτίσουν.

Οι Έλληνες οδοιπόροι είχαν στην καρδιά τους και την ψυχή τους και την ποίηση του Όμηρου, ή και του Καβάφη, να τους βοηθήσουν στον δρόμο.

Είναι σημαντικό νομίζω να θυμάται κανείς ότι η Ιθάκη δεν μπορεί να είναι παρά ένας πηγαιμός. Ποτέ επιστροφή. Και όταν την βρεις θα το ξέρεις χωρίς να χρειαστεί να το επιβεβαιώσεις...

Πάντα έφευγε ο κόσμος από την πατρίδα. Από την Ελλάδα. Σε μερικές περιόδους της Ιστορίας γινόταν μεγαλύτερη έξοδος από άλλοτε. Αυτές οι μέρες είναι μια από αυτές τις περιόδους που άνθρωποι φεύγουν, ή θέλουν να φύγουν, βλέποντας το μέλλον συννεφιασμένο και βροχερό μέχρι και για τα εγγόνια τους. Δεν μπορώ να τους πω να μην φύγουν, δεν μπορώ να τους πω να διαβάσουν όλοι το Παραμύθι Χωρίς Όνομα της Π. Σ. Δέλτα, γιατί και να μείνουν θα υπερκαλυφθούν από αυτούς που τους ενδιαφέρει μόνο η αγανάκτηση, ο θυμός... το μίσος, η καταστροφή, και η δικαιολόγηση αυτών. Γιατί και να μείνουν, το Παραμύθι Χωρίς Όνομα χρειάζεται φιλότιμο και δουλειά πραγματική για να πάρει ζωή. Άλλωστε και εγώ έφυγα, τρείς φορές, για τρία διαφορετικά κράτη, και είμαι πολίτης ενός από αυτά. Αν φύγετε, ή φύγατε ήδη, κοιτάτε προς την πατρίδα και βοηθείστε όσο μπορείτε, με όποιον τρόπο μπορείτε, αλλά μην γυρίσετε. Δεν υπάρχει γυρισμός. Θα ήταν μόνο μια προσωπική ήττα το να γυρίσετε, όσο και να φαίνεται πρέπον και πατριωτικό, ή, έστω, νοσταλγικό...

Μην έχετε νοσταλγία για την Τροία, και μην πλανευτείτε ότι η Ιθάκη βρίσκεται στο παρελθόν.

...και νά 'χετε τον άνεμο πάντα στην πλάτη σας και το κύμα μπροστά σας.

Τα παραπάνω δεν ήταν παρά ένα προεκτεταμένο σχόλιο στην ανάρτηση του Locus Publicus: "Οδύσσειες"

 

ΥΓ. Στην μυθολογία των Ιταλών, οι ηττημένοι της Τροίας έφυγαν και έχτισαν την Ρώμη. Είναι περίεργο για μένα, όταν μιλάω με τον πεντάχρονο ανιψιό μου για την Ιλιάδα, να βλέπω το παιδί να είναι με το μέρος των Τρώων, πράγμα που πάντα οδηγεί σε μάχη με τα πλαστικά μας ξίφη, μια που εγώ αντιπροσωπεύω πάντα τον στρατό του Αγαμέμνονα, του Οδυσσέα και του Αχιλλέα. Η φτέρνα μου το ξέρει!